ทรัมป์เผยอิหร่านยอมส่งมอบยูเรเนียมนิวเคลียร์ จับตาเจราจาสงบศึกรอบสอง
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เปิดเผยเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมาว่า อิหร่านได้ยอมตกลงที่จะส่งมอบคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะคืนให้แก่สหรัฐฯ แล้ว โดยทรัมป์ระบุว่า ทั้งสองฝ่ายกำลังขยับเข้าใกล้ที่จะบรรลุข้อตกลงสันติภาพเพื่อยุติสงครามที่ปะทุขึ้นตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
"พวกเขาตกลงที่จะคืน 'ฝุ่นนิวเคลียร์'ให้กับเราแล้ว" ทรัมป์กล่าวเรียกคลังยูเรเนียมว่า Nuclear Dust ซึ่งสหรัฐฯ เชื่อว่าสามารถนำไปใช้สร้างอาวุธนิวเคลียร์ได้ พร้อมแสดงความเชื่อมั่นต่อหน้าผู้สื่อข่าวว่ามีโอกาสสูงมากที่วอชิงตันและเตหะรานจะบรรลุข้อตกลงร่วมกันในเร็ว ๆ นี้
นอกจากนี้ ประธานาธิบดีทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า เขากำลังพิจารณาที่จะเดินทางไปยังปากีสถานเพื่อลงนามในข้อตกลงด้วยตนเอง หากการเจรจาระหว่างวอชิงตันและเตหะรานได้ผลสรุปที่น่าพอใจ ขณะที่เอกอัครราชทูตอิหร่านประจำสหประชาชาติยอมรับว่าอิหร่านมีความหวังต่อการเจรจายุติสงครามในครั้งนี้ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่มีความหมายต่อทั้งสองประเทศ
สถานการณ์ขณะนี้กำลังเข้าสู่ช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ เมื่อคณะผู้แทนจากทั้งสองประเทศเตรียมเดินทางกลับไปยังปากีสถานเพื่อเปิดการเจรจารอบที่สอง ซึ่งถูกขนานนามว่าเป็น "Grand Bargain" หรือข้อตกลงแลกเปลี่ยนครั้งใหญ่ ข้อตกลงดังกล่าวว่าไว้อย่างไร?
เดิมพันการเจรจารอบสอง ภายใต้การปิดล้อมทางทะเล
หัวใจสำคัญที่บีบให้เตหะรานต้องยอมหันหน้าเข้าสู่โต๊ะเจรจา คือยุทธศาสตร์การกดดันขั้นสูงสุดผ่านปฏิบัติการปิดล้อมทางทะเลโดยกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) ซึ่งรายงานล่าสุดยืนยันว่าสามารถควบคุมน่านน้ำได้อย่างสมบูรณ์ 100% โดยในช่วง 48 ชั่วโมงแรกของปฏิบัติการ มีเรือสินค้าและเรือบรรทุกน้ำมันที่เชื่อมโยงกับอิหร่านอย่างน้อย 10 ลำ ถูกสกัดกั้นและบังคับให้หันหลังกลับ โดยไม่มีเรือลำใดสามารถฝ่าด่านตรวจการณ์ของกองทัพเรือสหรัฐฯ ไปได้แม้แต่ลำเดียว
ปฏิบัติการนี้ไม่เพียงแต่เป็นการสำแดงแสนยานุภาพทางทหาร แต่คือการจงใจตัด "ลมหายใจสุดท้าย" ทางเศรษฐกิจของอิหร่าน เพื่อให้ประเทศศัตรูยิ่งอ่อนแอลง
ทั้งนี้ เศรษฐกิจของอิหร่านพึ่งพาการค้าทางทะเลสูงถึง 90% การปิดล้อมครั้งนี้จึงส่งผลกระทบรุนแรงกว่าการคว่ำบาตรในอดีตหลายเท่าตัว นักวิเคราะห์ประเมินว่าอิหร่านกำลังสูญเสียรายได้จากการหมุนเวียนทางเศรษฐกิจสูงถึง 435 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อวัน หรือเกือบ 1.5 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อเดือน
ความเสียหายสะสมนับตั้งแต่เริ่มสงครามที่พุ่งสูงกว่า 2.7 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ทำให้รัฐบาลเตหะรานตกอยู่ในสภาวะหลังพิงฝา การยอมถอยในประเด็นนิวเคลียร์จึงไม่ใช่เพียงแค่การรักษาหน้าทางการทูต แต่คือความพยายามดิ้นรนเพื่อความอยู่รอดของระบอบปกครองท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่จ่อล่มสลาย
ดังนั้น การเจรจารอบสองที่จะเกิดขึ้น ณ กรุงอิสลามาบัดในช่วงสุดสัปดาห์นี้ จึงไม่ใช่การเจรจาบนพื้นฐานของความเท่าเทียม แต่เป็นการเจรจาที่สหรัฐฯ ถือไพ่เหนือกว่า ทรัมป์ใช้ยุทธวิธี "การทูตคู่ขนานกับการปิดล้อม" เพื่อบีบให้คณะผู้แทนจากเตหะรานตระหนักว่า ทุกนาทีที่การเจรจาไม่คืบหน้า หมายถึงมูลค่าความเสียหายที่อิหร่านไม่อาจแบกรับได้อีกต่อไป
ต้องไม่มีอาวุธนิวเคลียร์
การเจรจาระดับสูงที่กำลังจะเกิดขึ้น ณ กรุงอิสลามาบัด ถูกวางโครงสร้างภายใต้แนวคิด "Grand Bargain" หรือข้อตกลงแลกเปลี่ยนครั้งใหญ่ตามความต้องการของประธานาธิบดีทรัมป์ โดยมีรองประธานาธิบดี เจดี แวนซ์ เป็นหัวหอกสำคัญ
ทรัมป์ยืนกรานว่า ข้อตกลงใด ๆ กับอิหร่านจะต้องสั่งห้ามสาธารณรัฐอิสลามจากการครอบครองอาวุธนิวเคลียร์อย่างถาวร เขาเปิดฉากสงครามโดยอ้างว่า เตหะรานกำลังเร่งรีบทำระเบิดปรมาณูให้เสร็จสมบูรณ์ ซึ่งเป็นข้ออ้างที่หน่วยงานเฝ้าระวังนิวเคลียร์ของสหประชาชาติ (IAEA) ไม่ได้ให้การรับรอง
มีรายงานว่า วอชิงตันต้องการให้อิหร่านระงับโครงการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมเป็นเวลา 20 ปี ในขณะที่เตหะรานเสนอให้ระงับกิจกรรมทางนิวเคลียร์เป็นเวลา 5 ปี ซึ่งเป็นข้อเสนอที่เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ปฏิเสธ อย่างไรก็ตาม เตหะรานยืนยันว่า โครงการนิวเคลียร์ของตนมีวัตถุประสงค์เพื่อพลเรือนเท่านั้น
กระทรวงการต่างประเทศอิหร่านระบุเมื่อวันพุธว่า สิทธิของอิหร่านในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมนั้นเป็นเรื่องที่ไม่สามารถโต้แย้งได้ แม้ว่าระดับของการเสริมสมรรถนะนั้นจะเป็นเรื่องที่เจรจากันได้ก็ตาม
อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางบรรยากาศการเจรจาที่ดูมีความหวัง สหรัฐฯ ยังคงวางหมาก "อำนาจทำลายล้าง" ไว้เป็นฉากหลังอย่างชัดเจน พีท เฮกเซธ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมได้ส่งคำเตือนที่รุนแรงที่สุดไปยังรัฐบาลเตหะรานว่า หากอิหร่านเลือกเส้นทางที่ผิดหรือจงใจยื้อเวลาในสุดสัปดาห์นี้ กองทัพสหรัฐฯ พร้อมจะยกระดับจากการ "ปิดล้อมทางเศรษฐกิจ" เป็น "การโจมตีทางทหารในวงกว้าง" โดยเป้าหมายหลักจะพุ่งไปที่การทำลายโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน ระบบไฟฟ้า และคลังน้ำมันทั่วประเทศทันที ซึ่งจะทำให้อิหร่านถอยหลังกลับไปสู่ "ยุคหิน" ตามคำขู่ที่ทรัมป์เคยกล่าวไว้
