แม้ดอกเบี้ยลงแล้ว 4 รอบ แต่ SME ไม่กล้ากู้ ทำสินเชื่อปี 69 เสี่ยงติดลบ

ตลอดปี 2568 ธนาคารพาณิชย์ในไทยทยอยปรับลดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ลงถึง 4 รอบ ตามการลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายของคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ภาพรวมดูเหมือนเป็นข่าวดีสำหรับผู้กู้ โดยเฉพาะภาคธุรกิจและ SME ที่แบกรับต้นทุนทางการเงินสูงมาหลายปี

แต่ในความเป็นจริง ดอกเบี้ยที่ลดลง อาจยังไม่เพียงพอ ที่จะทำให้สินเชื่อฟื้นตัวได้ในเร็ววัน
ศูนย์วิจัยกสิกรไทยประเมินว่า สินเชื่อระบบแบงก์ไทยในปี 2569 ยังมีโอกาสหดตัว -0.7% ต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 แม้ต้นทุนดอกเบี้ยจะเริ่มผ่อนคลายลงก็ตาม

ลดดอกเบี้ยช่วยจริง แต่ผลยังมาไม่เต็มที่

ในปี 2568 ธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ 6 แห่ง ซึ่งมีสัดส่วนสินเชื่อรวมกันถึง 84% ของระบบแบงก์ไทย ได้ปรับลดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้หลัก ได้แก่

• MLR (Minimum Loan Rate – อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ลูกค้ารายใหญ่ชั้นดี)
• MOR (Minimum Overdraft Rate – ดอกเบี้ยเบิกเกินบัญชี)
• MRR (Minimum Retail Rate – ดอกเบี้ยลูกค้ารายย่อย)

รวมแล้วลดลงประมาณ 0.40–0.90% ตามการลดดอกเบี้ยนโยบาย 4 รอบของ กนง.

อย่างไรก็ดี การลดดอกเบี้ยรอบล่าสุดเพิ่งเริ่มมีผลช่วง 22–24 ธันวาคม 2568 ทำให้ผลบวกที่ส่งผ่านไปถึงลูกหนี้ในปี 2568 ยังมีจำกัด เพราะเกิดขึ้นในช่วงปลายปี

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยประเมินว่า อานิสงส์ที่แท้จริงจะเริ่มเห็นชัดในช่วงครึ่งแรกของปี 2569โดยคาดว่า ภาระดอกเบี้ยของลูกหนี้ธุรกิจและรายย่อยจะลดลงรวมกัน ประมาณ 3,800–4,800 ล้านบาท ในช่วงครึ่งปีแรก จากยอดคงค้างสินเชื่อรวมราว 12.5 ล้านล้านบาท

ดอกเบี้ยลง แต่เศรษฐกิจยังเปราะบาง

แม้ต้นทุนทางการเงินจะเริ่มลดลง แต่ปัญหาหลักของ SME ไม่ได้อยู่ที่ “ดอกเบี้ยอย่างเดียว”ศูนย์วิจัยกสิกรไทยชี้ว่า เศรษฐกิจไทยในปี 2569 ยังอยู่ในภาวะ เปราะบาง (Fragile Economy – เศรษฐกิจที่ฟื้นตัวยังไม่แข็งแรง)
ทั้งจาก

• กำลังซื้อในประเทศที่ยังอ่อนแรง
• รายได้ของหลายธุรกิจฟื้นตัวไม่สม่ำเสมอ
• ความเสี่ยงในภาคการผลิตและการส่งออก

ปัจจัยเหล่านี้ทำให้บรรยากาศการลงทุนยังไม่เอื้อ และส่งผลให้การใช้สินเชื่อใหม่ยังไม่คึกคัก

SME ระวังกู้ เพราะรายได้ยังไม่แน่นอน

แม้ดอกเบี้ยจะลดลง แต่ พฤติกรรมผู้กู้ (Borrower Behavior – แนวโน้มการตัดสินใจกู้เงิน) ของ SME ยังอยู่ในโหมดระมัดระวัง

หลายธุรกิจเลือก ชะลอการก่อหนี้ใหม่ เพราะมองว่าสินเชื่อคือภาระผูกพันระยะยาว ขณะที่รายได้ในอนาคตยังไม่ชัดเจน แตกต่างจากธุรกิจขนาดใหญ่ที่มีฐานะการเงินแข็งแรงกว่า

สะท้อนจาก Diffusion Index (ดัชนีการกระจายตัวของความต้องการสินเชื่อ) ของ SME ที่เริ่มชะลอลงตั้งแต่กลางปี 2568 แม้ดอกเบี้ยจะทยอยลดลงต่อเนื่อง

ธุรกิจยังลดหนี้มากกว่าขยายหนี้

อีกหนึ่งสัญญาณสำคัญคือ ภาวะ Debt Deleveraging (การลดภาระหนี้) ผู้ประกอบการจำนวนมากเลือก

• ชะลอการลงทุนใหม่
• ใช้เงินสดหมุนเวียนอย่างระมัดระวัง
• ลดสัดส่วนหนี้ เพื่อรักษาสภาพคล่อง

แนวโน้มนี้คาดว่าจะยังดำเนินต่อไปในปี 2569 หากเศรษฐกิจยังไม่ฟื้นตัวอย่างทั่วถึง

แบงก์ปล่อยกู้เข้ม ดูศักยภาพลูกหนี้เป็นหลัก

ในมุมของสถาบันการเงิน เศรษฐกิจที่ชะลอลงย่อมเพิ่ม Credit Risk (ความเสี่ยงด้านเครดิต)
โดยเฉพาะในกลุ่ม SME และรายย่อยที่รายได้ไม่มั่นคง

ธนาคารจึงยังคงเน้นการปล่อยสินเชื่ออย่างรอบคอบ และให้ความสำคัญกับ

• Asset Quality (คุณภาพพอร์ตสินเชื่อ)
• ความสามารถในการชำระหนี้
• การดูแลลูกหนี้เดิมควบคู่กับการปล่อยกู้ใหม่

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยคาดว่า NPL Ratio (สัดส่วนสินเชื่อด้อยคุณภาพ) ในปี 2569 จะยังอยู่ในระดับสูงที่ 2.80–2.97% ของสินเชื่อรวม

สินเชื่อปี 2569 ใครฟื้น ใครยังเหนื่อย

ภาพรวมสินเชื่อระบบแบงก์ไทยปี 2569 คาดว่าจะ หดตัว -0.7%ต่อเนื่องจากปี 2568 ที่คาดว่าจะปิดที่ -2.3% เมื่อแยกตามกลุ่มธุรกิจ จะเห็นความแตกต่างชัดเจน

• สินเชื่อธุรกิจรายใหญ่ คาดว่าจะกลับมาขยายตัว +2.0% จากการเบิกใช้เงินทุนหมุนเวียนและการลงทุนของบางอุตสาหกรรมที่มีความพร้อม
• สินเชื่อ SME ยังมีแนวโน้ม หดตัวต่อที่ -4.0% จากแรงกดดันด้านรายได้ กำลังซื้อ และการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น
• สินเชื่อรายย่อย คาดว่าจะหดตัว -1.0% โดยเฉพาะสินเชื่อที่อยู่อาศัย -0.5%สินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์ -8.0% ขณะที่สินเชื่อส่วนบุคคลไม่มีหลักประกันและบัตรเครดิตอาจขยายตัวเล็กน้อย จากฐานที่ต่ำในปีก่อน

ดังนั้นดอกเบี้ยไม่ใช่คำตอบเดียวของ SME ศูนย์วิจัยกสิกรไทยสรุปว่า แม้การลดดอกเบี้ยจะช่วย ลดต้นทุนทางการเงิน (Financial Cost) และเพิ่มโอกาสในการชำระหนี้ แต่ ไม่เพียงพอ ที่จะทำให้สินเชื่อฟื้นตัวได้ทันทีเพราะการตัดสินใจกู้ของ SME ยังขึ้นอยู่กับ

• ภาวะเศรษฐกิจ
• รายได้และความมั่นคงของธุรกิจ
• ความเสี่ยงด้านเครดิต
• ความเชื่อมั่นในอนาคต

ดังนั้น การฟื้นสินเชื่อในระยะต่อไป จำเป็นต้องเดินควบคู่กับ

• การประคองเศรษฐกิจโดยรวม
• การปรับโครงสร้างหนี้ให้ลูกหนี้อยู่รอด
• การผลักดันกลไกค้ำประกัน เพื่อลดความเสี่ยงของแบงก์

เพื่อให้ SME กลับมามีกำลังและ “กล้ากู้” อีกครั้ง ไม่ใช่แค่เพราะดอกเบี้ยถูกลง แต่เพราะเห็นโอกาสในการเติบโตอย่างแท้จริง

อ้างอิงข้อมูล : ศูนย์วิจัยกสิกรไทย