
ปฏิบัติการไล่ล่าครั้งใหญ่ในเม็กซิโกปิดฉากลงด้วยการจับกุม Fausto Isidro Meza Flores หรือ “เอล ชาโป อิซิโดร” หนึ่งในเจ้าพ่อค้ายาที่ทางการสหรัฐฯ ต้องการตัวมากที่สุด หลังหน่วยรบพิเศษเม็กซิโกบุกเข้าจับกุมในเมืองกัวซาเว รัฐซีนาโลอา เมื่อคืนวันที่ 20 พฤศจิกายน 2026 โดยเป็นปฏิบัติการที่มีการสนับสนุนด้านข่าวกรองจากสหรัฐฯ และสามารถจับกุมผู้ต้องสงสัยระดับแกนนำในเครือข่ายได้ด้วย
การจับกุมครั้งนี้เป็นไปอย่างดุเดือด เมื่อกลุ่มติดอาวุธพยายามขัดขวางเจ้าหน้าที่จนเกิดการยิงปะทะ ส่งผลให้ทหารเม็กซิโกเสียชีวิต 4 นาย ขณะที่ผู้ต้องสงสัยว่าเป็นสมาชิกกลุ่มอาชญากรรมเสียชีวิตอีก 7 คน และมีผู้ถูกจับกุมรวม 8 คน เจ้าหน้าที่ยังยึดอาวุธสงครามจำนวนมาก ทั้งปืนไรเฟิล เครื่องยิงลูกระเบิด ระเบิดมือ รวมถึงยาเสพติดและเงินสด
ความรุนแรงยังสร้างความตื่นตระหนกไปทั่วเมืองกัวซาเว มีรายงานการยิงปะทะ การเผารถยนต์ และการตั้งแนวกีดขวางบนถนน ขณะที่การแข่งขันเบสบอลในพื้นที่ต้องหยุดชะงัก ผู้ชมพากันวิ่งหนีหาที่กำบัง ท่ามกลางเสียงปืนและสถานการณ์ที่ยังไม่น่าไว้วางใจ แม้ทางการเม็กซิโกจะระบุว่าควบคุมสถานการณ์ได้แล้ว แต่บรรยากาศในพื้นที่ยังเต็มไปด้วยความหวาดระแวง
การจับกุมครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการรวบตัวผู้ต้องหาค้ายารายใหญ่ แต่เป็นการทลายเครือข่ายอาชญากรรมที่ทางการสหรัฐฯ ระบุว่ามีบทบาทในการลักลอบขนยาเสพติดข้ามชาติมานานกว่า 20 ปี แล้ว “เอล ชาโป อิซิโดร” เป็นใคร เหตุใดจึงถูกตั้งค่าหัวสูงถึง 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และเบื้องหลังอาณาจักรค้ายาของเขามีธุรกิจบนดินอย่างปั๊มน้ำมัน บริษัทขนส่ง และรับเหมาก่อสร้างเข้ามาเกี่ยวข้องอย่างไร?
SPOTLIGHT ชวนเปิดประวัติและสำรวจเครือข่ายธุรกิจดังกล่าวในบทความฉบับเต็ม
Fausto Isidro Meza Flores หรือ “เอล ชาโป อิซิโดร” เริ่มต้นเส้นทางในโลกอาชญากรรมจากการเป็นผู้ค้ายารายย่อย ก่อนก้าวขึ้นมามีอำนาจในเครือข่าย Beltrán-Leyva และสร้างองค์กรค้ายาของตัวเองในชื่อ Meza-Flores Transnational Criminal Organization หรือ Los Mazatlecos ซึ่งมีฐานอิทธิพลในรัฐซีนาโลอา ประเทศเม็กซิโก
องค์กรของเขาถูกทางการสหรัฐฯ กล่าวหาว่าลักลอบขนยาเสพติดหลายชนิด ทั้งโคเคน เมทแอมเฟตามีน เฮโรอีน กัญชา และเฟนทานิลเข้าสู่สหรัฐฯ พร้อมใช้ความรุนแรงเพื่อควบคุมพื้นที่และเส้นทางค้ายา ทั้งการลักพาตัว กรรโชกทรัพย์ ทรมาน และฆาตกรรม ทำให้เขากลายเป็นหนึ่งในบุคคลอันตรายที่รัฐบาลสหรัฐฯ ต้องการตัว
ชื่อของ “เอล ชาโป อิซิโดร” ถูกขึ้นบัญชี 10 ผู้ต้องหาหลบหนีที่สหรัฐฯ ต้องการตัวมากที่สุดโดย FBI เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2025 พร้อมตั้งรางวัลนำจับสูงสุด 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 180 ล้านบาท สำหรับผู้ให้ข้อมูลที่นำไปสู่การจับกุม
นอกจากเครือข่ายค้ายาแล้ว สิ่งที่น่าสนใจคือเบื้องหลังองค์กรยังมีธุรกิจบนดินเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย โดยในปี 2013 กระทรวงการคลังสหรัฐฯ เคยเปิดเผยชื่อบริษัท 3 แห่งในเมืองกัวซาเว ที่ระบุว่าเชื่อมโยงกับองค์กรของเขา ครอบคลุมธุรกิจขนส่งสินค้า ปั๊มน้ำมัน และรับเหมาก่อสร้าง ซึ่งเป็นประเด็นที่ชวนสำรวจว่าอาณาจักรอาชญากรรมแห่งนี้มีเครือข่ายธุรกิจอย่างไร
เบื้องหลังเครือข่ายค้ายาของ “เอล ชาโป อิซิโดร” ไม่ได้มีเพียงการลักลอบขนยาเสพติด แต่ยังมีธุรกิจทั่วไปเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย โดยเมื่อวันที่ 17 มกราคม 2013 กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ผ่านสำนักงานควบคุมทรัพย์สินต่างประเทศ (OFAC) ประกาศขึ้นบัญชีคว่ำบาตร Meza Flores และบริษัท 3 แห่งในเมืองกัวซาเว ซึ่งระบุว่าเป็นธุรกิจที่องค์กรเป็นเจ้าของและใช้สนับสนุนการดำเนินงานของเครือข่าย
นี่จึงเป็นอีกด้านของการจัดการเงินจากยาเสพติด ที่เจ้าหน้าที่พยายามตัดวงจรไม่ให้เงินผิดกฎหมายไหลเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจปกติ SPOTLIGHT รวบรวม 3 ธุรกิจหลักที่โดนขึ้นบัญชี ดังนี้
การเปิดเผยรายชื่อบริษัททั้งสามแห่งทำให้เห็นว่า การปราบปรามองค์กรค้ายาไม่ได้จำกัดอยู่แค่การจับกุมผู้นำหรือยึดยาเสพติด แต่ยังต้องมุ่งตัดเส้นทางการเงินและธุรกิจที่ถูกใช้สนับสนุนองค์กรด้วย
อย่างไรก็ตาม เอกสารของสหรัฐฯ ระบุว่าบริษัทเหล่านี้ช่วยอำนวยความสะดวกในการดำเนินงานของเครือข่าย ไม่ได้แจกแจงธุรกรรมที่พิสูจน์ว่าทั้งสามบริษัทฟอกเงินโดยตรง สิ่งที่ชัดเจนคือ อาณาจักรอาชญากรรมไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยเงินจากยาเสพติดเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีเครือข่ายธุรกิจที่ทางการต้องจับตาและตัดวงจรไปพร้อมกัน