ทรัมป์ขู่ ‘โมจตาบา’ อยู่ได้ไม่นาน ลั่นจะควบคุมผู้นำสูงสุดของอิหร่านเอง

ทรัมป์ขู่แรง ผู้นำคนใหม่อิหร่านจะอยู่ได้ไม่นาน

เพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนที่โมจตาบา คาเมเนอี จะถูกรับแต่งตั้งเป็นผู้นำคนใหม่ของอิหร่านอย่างเป็นทางการ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐฯ ก็ออกมาขู่ว่า ผู้นำสูงสุดคนใหม่ของอิหร่านจะ ‘อยู่ได้ไม่นาน’ หากไม่ได้รับการเห็นชอบจากสหรัฐฯ พร้อมย้ำอีกครั้งว่า เขาจะใช้อิทธิพลควบคุมผู้นำสูงสุดคนถัดไปของอิหร่านเอง

ถ้อยแถลงดังกล่าวเพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนที่สื่อรัฐบาลอิหร่านจะรายงานว่า สภาผู้เชี่ยวชาญอิหร่าน ได้คัดเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่ คือ โมจตาบา คาเมเนอี บุตรชายของอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้ซึ่งถูกสังหารในช่วงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากทำสงครามกับอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา

ทรัมป์ไม่ได้ออกมาตอบโต้ในทันทีต่อการได้รับเลือกของโมจตาบา แต่ก่อนหน้านั้นเขาได้กล่าวในภาพรวมว่า บุคคลใดก็ตามที่จะขึ้นมามีอิทธิพลในอิหร่าน จำเป็นต้องได้รับการอนุมัติจากสหรัฐฯ ขณะที่เจ้าหน้าที่ของอิหร่านได้ปฏิเสธว่ารัฐบาลทรัมป์ไม่ได้มีอิทธิพลใด ๆ ต่อการตัดสินใจครั้งนี้

“เขาจะต้องได้รับการเห็นชอบจากเรา” ทรัมป์กล่าวกับ ABC News โดยอ้างถึงความเป็นไปได้ของผู้นำสูงสุดคนใหม่ “ถ้าเขาไม่ได้รับการเห็นชอบจากเรา เขาก็จะอยู่ได้ไม่นาน”

ทรัมป์เสริมว่า เขาไม่ต้องการให้รัฐบาลชุดต่อ ๆ ไปต้อง “กลับไปแก้ไขงานเดิม” ในอีกหลายปีข้างหน้า ซึ่งเป็นการสื่อถึงการปฏิบัติการทางทหารในอนาคตอย่างชัดเจน เขากล่าวว่า “ผมไม่ต้องการให้ผู้คนต้องกลับไปทำแบบเดิมซ้ำอีกในอีก 5 ปีข้างหน้า หรือที่แย่กว่านั้นคือปล่อยให้พวกเขามีอาวุธนิวเคลียร์” 

อิหร่านแต่งตั้งบุตรคาเมเนอี ท้าทายสหรัฐฯ

ด้านเจ้าหน้าที่อิหร่าน ซึ่งได้เปิดฉากโจมตีตอบโต้ไปทั่วตะวันออกกลาง ได้ปฏิเสธแนวคิดที่ว่ารัฐบาลวอชิงตันจะเข้ามามีอิทธิพลเหนือการคัดเลือกผู้นำ โดยเมื่อช่วงเช้าวันอาทิตย์ที่ 8 มีนาคม อับบาส อารักชี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของอิหร่าน ได้กล่าวย้ำอีกครั้งว่า “เราจะไม่ยอมให้ใครหน้าไหนเข้ามาแทรกแซงกิจการภายในของเรา”

“เรื่องนี้ขึ้นอยู่กับประชาชนชาวอิหร่านที่จะเลือกผู้นำคนใหม่ของพวกเขาเอง” เขากล่าว พร้อมเสริมว่าชาวอิหร่านเป็นผู้เลือกสภาผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งเป็นองค์กรที่ทำหน้าที่คัดเลือกผู้นำสูงสุด

บาร์บารา สลาวิน นักวิชาการจาก Stimson Center ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ให้สัมภาษณ์กับ Al Jazeera โดยชี้ให้เห็นถึงคำแถลงก่อนหน้านี้ของทรัมป์ต่อสื่อสหรัฐฯ ที่เขาระบุว่า จะไม่ยอมรับ โมจตาบา คาเมเนอี ในฐานะผู้นำสูงสุดคนต่อไป

“นี่คือการท้าทายดอนัลด์ ทรัมป์ อย่างรุนแรง ” สลาวินกล่าว พร้อมเสริมว่า การนำบุตรชายมาแทนที่คาเมเนอีผู้พ่อ จะไม่ได้รับการตอบรับที่ดีจากสาธารณชนในสหรัฐฯ ซึ่งผลสำรวจชี้ให้เห็นว่า เริ่มมีความระแวดระวังและกังวลต่อสงครามครั้งนี้อยู่แล้ว เธอกล่าวว่า “มันจะยิ่งตอกย้ำความรู้สึกในสหรัฐฯ ว่าสงครามครั้งนี้คือความผิดพลาด” 

ทหารสหรัฐฯ เสียชีวิตรายที่เจ็ด

การประกาศเลือกโมจตาบา คาเมเนอี เกิดขึ้นไม่นานหลังจากที่กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ยืนยันว่า มีทหารสหรัฐฯ รายที่เจ็ดเสียชีวิตนับตั้งแต่สงครามเริ่มขึ้น

ในแถลงการณ์จากกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) ระบุว่า ทหารซึ่งไม่ได้รับการเปิดเผยชื่อรายนี้ได้รับบาดเจ็บในที่เกิดเหตุการโจมตีกองกำลังสหรัฐฯ ในราชอาณาจักรซาอุดีอาระเบีย เมื่อวันที่ 1 มีนาคม และเสียชีวิตลงเมื่อวันเสาร์ที่ 7 มีนาคมที่ผ่านมา โดยยังไม่มีรายละเอียดเพิ่มเติมในขณะนี้

ในขณะเดียวกัน ยอดผู้เสียชีวิตในอิหร่านพุ่งสูงขึ้นเป็น 1,332 ราย โดยมีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 11 รายทั่วภูมิภาคตะวันออกกลาง และอีก 11 รายในอิสราเอล

ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้ให้เหตุผลในการทำสงครามกับอิหร่าน โดยมักจะชี้ไปที่ความทะเยอทะยานด้านนิวเคลียร์ของอิหร่าน โครงการขีปนาวุธนำวิถี ตลอดจนพฤติกรรมโดยรวมของอิหร่านในภูมิภาคนับตั้งแต่การปฏิวัติอิสลามในปี 1979

ผู้วิจารณ์ ซึ่งรวมถึงสมาชิกสภานิติบัญญัติพรรคเดโมแครตส่วนใหญ่ กล่าวว่าทรัมป์ได้ให้หลักฐานเพียงน้อยนิดเพื่อพิสูจน์ว่าอิหร่านเป็นภัยคุกคามที่จวนตัว

บาดร์ อัลบูไซดี รัฐมนตรีต่างประเทศโอมาน ซึ่งเป็นผู้ดูแลการเจรจาทางอ้อมระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่าน เกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของเตหะราน ได้ออกมาปฏิเสธข้อกล่าวหาของเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ที่ว่าเตหะรานไม่ได้เข้าสู่การเจรจาด้วยความจริงใจ

อัลบูไซดีกล่าวในการประชุมรัฐมนตรีของสันนิบาตอาหรับว่า ความริเริ่มทางการทูตเพื่อหา “ทางออกที่ยุติธรรมและสมเกียรติ” กำลังมีความคืบหน้าในช่วงที่การโจมตีของสหรัฐฯ-อิสราเอลเริ่มต้นขึ้น นอกจากนี้เขายังเตือนว่าภูมิภาคนี้กำลังเผชิญกับ “จุดเปลี่ยนที่อันตราย” เมื่อการสู้รบทวีความรุนแรงขึ้น

สงครามพลังงานที่แท้จริง

การโจมตีจากทั้งสองฝ่ายดูเหมือนจะขยายวงกว้างขึ้น โดยสหรัฐฯ และอิสราเอลได้โจมตีคลังเก็บน้ำมันและโรงกลั่นในกรุงเตหะรานเป็นครั้งแรก ขณะที่อิหร่านได้เปิดการโจมตีเพิ่มขึ้นทั่วอ่าว รวมถึงการโจมตีด้วยโดรนที่สร้างความเสียหายต่อโรงงานผลิตน้ำจืดในบาห์เรน

Bloomberg และ Axios ต่างรายงานว่า สหรัฐฯ และอิสราเอลได้พิจารณาปฏิบัติการภาคพื้นดินพิเศษเพื่อยึดยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่าน โดย ยิเคียล ไลเตอร์ เอกอัครราชทูตอิสราเอลประจำสหรัฐฯ บอกกับรายการ Face the Nation ของ CBS ว่า การควบคุมเชื้อเพลิงนิวเคลียร์นั้น “อยู่ในแผนของเรา และเรากำลังจะจัดการกับมัน”

ในส่วนของเจ้าหน้าที่ระดับสูงในรัฐบาลทรัมป์ ได้ใช้เวลาเมื่อวันอาทิตย์ในการพยายามคลายความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบของสงครามที่มีต่อราคาน้ำมันและก๊าซทั่วโลก ราคาที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วถือเป็นจุดอ่อนทางการเมืองที่สำคัญสำหรับทรัมป์ เนื่องจากพรรครีพับลิกันของเขาต้องเผชิญกับการเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายน

แคโรไลน์ ลีวิตต์ โฆษกทำเนียบขาว ให้สัมภาษณ์กับ Fox News ว่า รัฐบาลกำลังตอบสนองต่อสิ่งที่เธอเรียกว่าเป็น “การหยุดชะงักระยะสั้น” เธอกล่าวว่า รัฐบาลกำลัง “ใช้ประโยชน์จากตลาดใหม่ของสหรัฐฯ ในเวเนซุเอลา” ซึ่งหมายถึงการที่บริษัทสหรัฐฯ สามารถเข้าถึงอุตสาหกรรมน้ำมันของประเทศในอเมริกาใต้แห่งนี้ได้ ภายหลังจากควบคุมตัวนิโคลัส มาดูโร ผู้นำเวเนซุเอลา เมื่อวันที่ 3 มกราคม

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานกล่าวว่า การฟื้นฟูอุตสาหกรรมน้ำมันของเวเนซุเอลาอาจต้องใช้เวลานานหลายปี และได้ตั้งคำถามว่ามันจะมีผลกระทบทันทีในการชดเชยการขาดแคลนในปัจจุบันได้จริงหรือไม่

คริส ไรต์ รัฐมนตรีพลังงานสหรัฐฯ ยืนยันผ่านรายการ Face the Nation ว่า สงครามครั้งนี้จะไม่บานปลายจนยืดเยื้อ และผลกระทบต่อเศรษฐกิจจะเป็นเพียงเรื่องชั่วคราวเท่านั้น

ทางด้านประธานาธิบดีทรัมป์ แม้จะเคยเข้ารับตำแหน่งด้วยคำมั่นสัญญาว่าจะยุติ “สงครามที่ไม่มีวันจบสิ้น” และเคยประเมินว่าปฏิบัติการในอิหร่านอาจใช้เวลาเพียง “4-5 สัปดาห์” แต่ในอีกด้านหนึ่ง เขากลับกล่าวอย่างย้อนแย้งว่าความขัดแย้งนี้ “อาจไม่มีกำหนดเวลาสิ้นสุด”

ไรต์ ยอมรับว่า ราคาพลังงานอาจพุ่งสูงขึ้นในช่วงสั้น ๆ แต่ปฏิเสธข่าวลือเรื่องการขาดแคลนพลังงาน โดยยืนยันว่า “ไม่มีการขาดแคลนในซีกโลกตะวันตกเลยแม้แต่น้อย” พร้อมย้ำว่า สหรัฐฯ มีน้ำมันสำรองทางยุทธศาสตร์ถึง 400 ล้านแกลลอน ซึ่งรัฐบาลพร้อมนำออกมาใช้ทันทีหากจำเป็น

“สิ่งที่เกิดขึ้นตอนนี้คือความพยายามกระตุ้นให้เกิดความกลัวและอารมณ์ร่วมว่านี่จะเป็นสงครามระยะยาว” ไรต์กล่าวสรุป “แต่นี่ไม่ใช่สงครามที่จะลากยาว มันเป็นเพียงสถานการณ์ชั่วคราวเท่านั้น”