ธปท.คุมเข้มเทรดทอง สั่งร้านใหญ่รายงานธุรกรรม เก็บข้อมูลย้อนหลัง 3 ปี
ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ประกาศปรับปรุงหลักเกณฑ์การควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน เปิดทางให้ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) มีอำนาจกำกับดูแลการซื้อขายทองคำมูลค่าสูงอย่างเป็นระบบ โดยมุ่งเน้นผู้ประกอบการค้าทองคำรายใหญ่ที่มีบทบาทสำคัญในตลาด ทั้งการซื้อขายภายในประเทศและธุรกรรมที่เชื่อมโยงกับต่างประเทศ เพื่อเพิ่มความโปร่งใสและยกระดับการติดตามตรวจสอบธุรกรรมในภาคการเงินที่มีความอ่อนไหวต่อเสถียรภาพค่าเงิน
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
สาระสำคัญของประกาศดังกล่าว คือการกำหนดให้ผู้ประกอบการที่มีมูลค่าการซื้อขายทองคำเฉลี่ยย้อนหลัง 5 ปี ตั้งแต่ 10,000 ล้านบาทต่อปีขึ้นไป ต้องอยู่ภายใต้หน้าที่การรายงานข้อมูลธุรกรรมต่อ ธปท. ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ตามที่กำหนด พร้อมให้อำนาจเจ้าพนักงานเรียกข้อมูลเพิ่มเติมเป็นรายกรณี โดยมาตรการนี้จะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 27 มกราคม 2569 เป็นต้นไป สะท้อนทิศทางการกำกับดูแลตลาดทองคำที่เข้มข้นขึ้น ควบคู่กับการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงินในภาพรวมของระบบเศรษฐกิจไทย
ราชกิจจาฯ เปิดทาง ธปท.คุมค้าทองรายใหญ่ บังคับรายงานธุรกรรม เริ่ม 27 ม.ค. 69
ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ประกาศเจ้าพนักงานควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน เรื่อง การกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนเงิน (ฉบับที่ 36) ลงวันที่ 23 มกราคม 2569 ซึ่งเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมประกาศกระทรวงการคลังว่าด้วยการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน เพื่อเพิ่มอำนาจให้ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ในการกำกับดูแลการซื้อขายทองคำที่มีมูลค่าสูง ทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยมุ่งเน้นการติดตาม ตรวจสอบ และจัดเก็บข้อมูลธุรกรรมอย่างเป็นระบบ
สาระของประกาศฉบับดังกล่าว กำหนดให้ผู้ประกอบการค้าทองคำรายใหญ่ที่มีบทบาทในตลาด ทั้งกลุ่มที่มีการนำเข้าและส่งออกทองคำ และมีมูลค่าการซื้อขายทองคำในประเทศเฉลี่ยย้อนหลัง 5 ปีตามปีปฏิทิน ตั้งแต่ 10,000 ล้านบาทต่อปีขึ้นไป หรือเทียบเท่าตามอัตราตลาด ต้องอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์การรายงานข้อมูลต่อ ธปท. โดยประกาศมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา หรือวันที่ 27 มกราคม 2569 เป็นต้นไป
ภายใต้ข้อ 43/4 ระบุให้ผู้ซื้อหรือผู้ขายทองคำที่เข้าข่ายตามเกณฑ์ดังกล่าว มีหน้าที่รายงานข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกรรมทองคำ ตามแบบ วิธีการ และกำหนดเวลาที่เจ้าพนักงานกำหนดไว้ ผ่านเว็บไซต์ของธนาคารแห่งประเทศไทย หรือระบบงานอิเล็กทรอนิกส์ของ ธปท. เว้นแต่เจ้าพนักงานจะกำหนดให้ดำเนินการเป็นอย่างอื่น นอกจากนี้ เจ้าพนักงานยังมีอำนาจเรียกให้ผู้ซื้อหรือผู้ขายทองคำรายงานข้อมูลธุรกรรมเพิ่มเติมเป็นรายกรณีได้ หากมีเหตุจำเป็นหรือเห็นสมควร
ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการต้องตรวจสอบและดูแลให้การรายงานข้อมูลเป็นไปอย่างถูกต้องและครบถ้วน พร้อมทั้งมีหน้าที่เก็บรวบรวมข้อมูลและเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกรรมทองคำไว้ไม่น้อยกว่า 3 ปี เพื่อรองรับการตรวจสอบของเจ้าพนักงานเมื่อมีความจำเป็น
แนวทางดังกล่าวสะท้อนท่าทีของ ธปท. ในการยกระดับการกำกับดูแลตลาดทองคำ โดยเฉพาะธุรกรรมขนาดใหญ่ ให้มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และสอดคล้องกับการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงินในภาพรวมของระบบการเงินไทย
ปรับเกณฑ์แลกเปลี่ยนเงิน ผ่อนคลายบัญชี FX ต่ำกว่า 10 ล้านดอลลาร์ คุมธุรกรรมข้ามแดนเข้มขึ้น
นอกจากนี้ เมื่อวันที่ 26 มกราคม 2569 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ประกาศเจ้าพนักงานควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน เรื่อง การกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนเงิน (ฉบับที่ 35) ซึ่งลงนามโดย นางพิมพ์พันธ์ เจริญขวัญ เจ้าพนักงานควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน โดยอาศัยอำนาจตามกฎกระทรวงและประกาศกระทรวงการคลังที่ออกตามพระราชบัญญัติควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน พุทธศักราช 2485 และที่แก้ไขเพิ่มเติม เพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์การทำธุรกรรมเงินตราต่างประเทศให้สอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจและรูปแบบธุรกรรมในปัจจุบัน
สาระสำคัญของการปรับปรุงครั้งนี้อยู่ที่การยกเลิกและแก้ไขหลักเกณฑ์เดิมบางประการ โดยกำหนดให้ยกเว้นการจัดให้มีบัญชีเงินตราต่างประเทศที่มีมูลค่าต่ำกว่า 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือเทียบเท่าตามอัตราตลาด พร้อมทั้งปรับเกณฑ์การซื้อขายเงินตราต่างประเทศให้มีความชัดเจนมากขึ้น กำหนดให้ผู้รับอนุญาตต้องเรียกให้ผู้ซื้อแจ้งรายละเอียดการทำธุรกรรมตามที่กำหนด และดำเนินการได้ตามมูลค่าการลงทุนหรือธุรกรรมในแต่ละประเภท ในกรณีผู้ลงทุน ไม่ว่าจะลงทุนผ่านหรือไม่ผ่านตัวแทนการลงทุน ต้องจัดทำหนังสือรับรองเพื่อยืนยันการรับทราบและปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
สำหรับบุคคลรายย่อย ประกาศกำหนดให้ต้องแสดงเอกสารหลักฐานประกอบการทำธุรกรรมตามแต่ละกรณี หากเป็นการลงทุนโดยไม่ผ่านตัวแทนการลงทุน ต้องมีหนังสือรับรองของบุคคลรายย่อยเอง ขณะที่กรณีลงทุนผ่านตัวแทนการลงทุน ต้องมีหนังสือรับรองจากตัวแทนการลงทุนยืนยันว่าธุรกรรมดังกล่าวเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด นอกจากนี้ ยังระบุชัดเจนว่า การชำระเงินให้แก่บุคคลที่มีถิ่นที่อยู่นอกประเทศโดยไม่ผ่านตัวแทนการลงทุน สามารถดำเนินการได้ในวงเงินรวมไม่เกิน 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อรายต่อปี หรือเทียบเท่าตามอัตราตลาด ส่วนกรณีตัวแทนการลงทุนเป็นผู้ขอซื้อเงินตราต่างประเทศเพื่อชำระเงินแทนผู้ลงทุนหรือบุคคลรายย่อย ต้องจัดเตรียมเอกสารหลักฐานประกอบการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องให้ครบถ้วน
ขณะเดียวกัน ประกาศยังปรับปรุงบทบัญญัติว่าด้วยการกำกับดูแลเอกสารและการรายงาน โดยกำหนดให้นิติบุคคลหรือตัวบุคคลที่ได้รับอนุญาตต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ด้านเอกสารหลักฐานและการรายงานธุรกรรมเงินตราต่างประเทศตามที่กำหนด พร้อมทั้งดูแลให้ผู้ลงทุนหรือผู้แทนการลงทุนจัดทำรายงานการลงทุนหรือการทำธุรกรรมทุกประเภทผ่านเว็บไซต์หรือระบบอิเล็กทรอนิกส์ของธนาคารแห่งประเทศไทย และต้องเก็บรักษาข้อมูลและเอกสารหลักฐานทั้งหมดไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี เพื่อรองรับการตรวจสอบของเจ้าพนักงาน
ประกาศฉบับนี้ยังให้ความสำคัญกับการรักษาเสถียรภาพของค่าเงิน โดยกำชับให้นิติบุคคลรับอนุญาตกำกับดูแลไม่ให้การทำธุรกรรมเข้าข่ายการเก็งกำไรในอัตราแลกเปลี่ยน การประกอบธุรกิจเกี่ยวกับปัจจัยชำระเงินต่างประเทศโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือเกินขอบเขตที่ได้รับอนุญาต รวมถึงการดำเนินการเพื่อหลีกเลี่ยงการขออนุญาตตามกฎหมาย ทั้งนี้ หนังสืออนุญาตที่ออกก่อนประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับยังคงใช้ได้ต่อไป เว้นแต่กรณีที่กำหนดเงื่อนไขไว้แคบกว่าที่ประกาศฉบับใหม่กำหนด ให้ถือปฏิบัติตามประกาศฉบับนี้เป็นหลัก โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
