ทำไมเกิดแผ่นดินไหวบ่อย? ล่าสุด เวเนฯ - ญี่ปุ่นเจอแผ่นดินไหวไล่เลี่ยกัน
ในรอบ 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา เกิดแผ่นดินไหวใหญ่ถึงสองประเทศ คือที่เวเนซุเอลา และญี่ปุ่น แต่ตัวเลขความเสียหายแตกต่างกันออกไป เพราะที่เวเนซุเอลา แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นค่อนข้างรุนแรง คาดการณ์ว่า จะทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก ส่วนแผ่นดินไหวที่ญี่ปุ่นครั้งนี้ เกิดขึ้นนอกชายฝั่งด้านตะวันออกของจังหวัดอิวาเตะ แต่เคราะห์ดีที่ไม่มีคำเตือนเรื่องคลื่นยักษ์สึนามิตามมา
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
และนับตั้งแต่ประเทศไทยของเราเผชิญแผ่นดินไหวเมื่อปี 2568 ชาวไทยของเราที่ดูเหมือนก่อนหน้านี้จะห่างไกลจากภัยพิบัติทางธรรมชาติชนิดนี้ก็เริ่มตระหนักว่า แผ่นดินไหวนั้นใกล้ตัวกว่าที่เราคิด
บางท่านอาจกำลังตั้งคำถาม หรือรู้สึกกับตัวเองว่า ทำไมแผ่นดินไหวเกิดขึ้นบ่อยจัง? เป็นเช่นนั้นจริงหรือไม่ Spotlight ชวนหาคำตอบว่า ทุกวันนี้ แผ่นดินไหวเกิดขึ้นบ่อยขึ้น? และรุนแรงมากขึ้นจริงหรือเปล่า?
แผ่นดินไหวกำลังเกิดขึ้นบ่อยขึ้นจริงหรือ?
เว็บไซต์ของศูนย์ธรณีวิทยาแห่งชาติสหรัฐฯ หรือ USGS เผยแพร่บทความที่มีชื่อว่า Why are we having so many (or so few) earthquakes? Has naturally occurring earthquake activity been increasing? โดยระบุว่า แม้จำนวนแผ่นดินไหวทั่วโลกจะเพิ่มขึ้นหรือลดลงในบางช่วงเวลา แต่นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า นั่นเป็นเพียงความผันผวนตามธรรมชาติของการเกิดแผ่นดินไหว และยังไม่มีหลักฐานว่าการเพิ่มขึ้นหรือลดลงของจำนวนแผ่นดินไหวทั่วโลก เป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าจะเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในเวลาอันใกล้
ข้อมูลจากฐานข้อมูลแผ่นดินไหว ComCat ยังแสดงให้เห็นว่า จำนวนเหตุแผ่นดินไหวที่บันทึกได้ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม สาเหตุไม่ได้เกิดจากโลกมีแผ่นดินไหวมากขึ้น แต่เป็นเพราะปัจจุบันมีการติดตั้งเครื่องมือตรวจวัดแผ่นดินไหวจำนวนมากขึ้น และมีประสิทธิภาพสูงขึ้น จึงสามารถตรวจจับแผ่นดินไหวขนาดเล็กที่ในอดีตไม่สามารถบันทึกได้
ปัจจุบัน ศูนย์ข้อมูลแผ่นดินไหวแห่งชาติ (National Earthquake Information Center: NEIC) สามารถตรวจจับและระบุตำแหน่งแผ่นดินไหวได้ราว 20,000 ครั้งต่อปี หรือเฉลี่ยประมาณ 55 ครั้งต่อวัน นอกจากนี้ การพัฒนาด้านการสื่อสารและความสนใจของประชาชนต่อภัยพิบัติทางธรรมชาติ ทำให้ข้อมูลแผ่นดินไหวถูกเผยแพร่สู่สาธารณะได้รวดเร็วกว่าที่เคย
จากสถิติระยะยาวตั้งแต่ราวปี ค.ศ. 1900 พบว่า โดยเฉลี่ยในแต่ละปีทั่วโลกจะเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ประมาณ 16 ครั้ง ประกอบด้วยแผ่นดินไหวขนาด 7.0–7.9 จำนวน 15 ครั้ง และแผ่นดินไหวขนาด 8.0 ขึ้นไปอีก 1 ครั้ง
อย่างไรก็ตาม ในช่วง 40-50 ปีที่ผ่านมา มีประมาณ 12 ปีที่จำนวนแผ่นดินไหวขนาดใหญ่สูงกว่าค่าเฉลี่ยดังกล่าว โดยปีที่เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่สูงที่สุดคือปี 2010 หรือปี พ.ศ. 2553 เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.0 ขึ้นไปถึง 23 ครั้ง
แผ่นดินไหวนอกชายฝั่งญี่ปุ่น ไม่มีสึนามิ
เช้าตรู่วันพฤหัสบดีที่ 25 มิถุนายน 2569 เกิดแผ่นดินไหวนอกชายฝั่งของญี่ปุ่น โดยวัดแรงสั่นสะเทือนได้ 6.9 เกิดขึ้นนอกชายฝั่งด้านตะวันออกของจังหวัดอิวาเตะ ศูนย์กลางแผ่นดินไหวมีความลึกลงไปใต้ดิน 50 กิโลเมตร แต่ศูนย์อุตุนิยมวิทยาของญี่ปุ่นระบุว่า ไม่พบอันตรายจากคลื่นยักษ์สึนามิตามมา
แรงสั่นสะเทือนครั้งนี้เกิดขึ้นในพื้นที่ที่เผชิญแผ่นดินไหวรุนแรงมาอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา รวมถึงเหตุแผ่นดินไหวครั้งใหญ่เมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมา ซึ่งทำให้รัฐบาลญี่ปุ่นต้องประกาศคำแนะนำเฝ้าระวังความเสี่ยงการเกิด "มหาแผ่นดินไหว" (Megaquake) เป็นเวลานาน 1 สัปดาห์
แผ่นดินไหวครั้งล่าสุดเกิดขึ้นในช่วงเช้าวันพฤหัสบดี ซึ่งเป็นชั่วโมงเร่งด่วน โดยประชาชนในกรุงโตเกียวสามารถรับรู้แรงสั่นสะเทือนได้เช่นกัน อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้ยังไม่มีรายงานผู้บาดเจ็บหรือความเสียหายร้ายแรง ตามการเปิดเผยของนายมิโนรุ คิฮาระ โฆษกรัฐบาลญี่ปุ่น
ด้านนางซานาเอะ ทากาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น กล่าวว่า ทีมรับมือเหตุฉุกเฉินของรัฐบาลกำลังเร่งประเมินสถานการณ์ โดยให้ความสำคัญกับการปกป้องชีวิตประชาชนเป็นอันดับแรก พร้อมเตรียมความพร้อมสำหรับปฏิบัติการช่วยเหลือหากมีความจำเป็น และขอให้ประชาชนในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบเฝ้าระวังอาฟเตอร์ช็อกที่อาจเกิดขึ้นตามมา
แผ่นดินไหวใหญ่ที่เวเนซุเอลา คาดมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก
ส่วนแผ่นดินไหวที่เวเนซุเอลา เกิดขึ้นเมื่อช่วงบ่ายวันพุธที่ 24 มิถุนายนที่ผ่านมา รับรู้ได้อย่างรุนแรงในกรุงการากัส เมืองหลวงของประเทศ และส่งผลให้อาคารหลายแห่งในกรุงการากัสพังถล่ม มีประชาชนติดอยู่ใต้ซากปรักหักพัง ขณะที่นักวิทยาศาสตร์เตือนว่า เหตุการณ์ครั้งนี้อาจทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมากและสร้างความเสียหายเป็นวงกว้างทั่วประเทศ
ด้าน USGS ระบุว่า แผ่นดินไหวเกิดขึ้นถึงสองครั้ง ครั้งแรกมีขนาด 7.2 แมกนิจูด โดยมีจุดศูนย์กลางอยู่ห่างจากกรุงการากัสไปทางตะวันตกราว 160 กิโลเมตร ก่อนจะเกิดแรงสั่นสะเทือนขนาด 7.5 แมกนิจูดตามมาในเวลาไม่ถึง 1 นาที
USGS ประเมินเบื้องต้นว่า เหตุการณ์ครั้งนี้มีความเป็นไปได้สูงที่จะทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมากและสร้างความเสียหายอย่างรุนแรงในพื้นที่กว้าง โดยคาดว่าจำนวนผู้เสียชีวิตอาจอยู่ระหว่าง 10,000-100,000 คน
ด้านนางเดลซี โรดริเกซ รักษาการประธานาธิบดีเวเนซุเอลา ระบุว่า รัฐบาลจะประกาศภาวะฉุกเฉิน พร้อมขอรับการสนับสนุนด้านงบประมาณจากองค์กรพหุภาคีเพื่อใช้ในการฟื้นฟูพื้นที่ประสบภัย
เธอกล่าวแสดงความเสียใจต่อครอบครัวผู้สูญเสีย แต่ยังไม่ได้เปิดเผยตัวเลขผู้เสียชีวิตหรือผู้ได้รับบาดเจ็บอย่างเป็นทางการ
https://www.channelnewsasia.com/world/venezuela-earthquakes-rescue-high-casualties-6208561
https://apnews.com/article/japan-earthquake-tsunami-d55ef22e943aba927183ca016aa486e6
