นาฬิกาวันสิ้นโลกคืออะไร? ทำไมเหลือเวลาแค่ 85 วิ ก่อนมนุษยชาติถึงจุดจบ
เป็นประจำทุกปีที่กลุ่มนักวิทยาศาสตร์จากองค์การจดหมายข่าวนักวิทยาศาสตร์อะตอม (Bulletin of the Atomic Scientists) ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในสหรัฐฯ จะประกาศเวลาของ “นาฬิกาสิ้นโลก” หรือ Doomsday Clock ซึ่งถูกตั้งขึ้นมาเป็นสัญญาณเตือนภัยว่า โลกของเราปั่นป่วนและมนุษยชาติเข้าใกล้จุดจบจากน้ำมือของตนเองเพียงใด โดยสำหรับปี 2569 นี้ เหล่านักวิทยาศาสตร์ประกาศเมื่อวันที่ 27 มกราคมที่ผ่านมาว่า เราจะเหลือเวลาแค่เพียง 85 วินาทีเท่านั้นก่อนเที่ยงคืนของวันสิ้นโลก
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
นาฬิกาวันสิ้นโลกคืออะไร?
นาฬิกาวันสิ้นโลกถูกนำมาใช้ครั้งแรกในปี 1947 เพื่อเป็นสัญลักษณ์สะท้อนความเป็นไปได้และความเสี่ยงที่มนุษย์อาจทำลายล้างตนเอง โดยเมื่อช่วงสิ้นสุดสงครามเย็น นาฬิกาเคยถอยห่างออกไปถึง 17 นาทีก่อนเที่ยงคืน แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา จากการเปลี่ยนแปลงของโลกที่รวดเร็ว ทางกลุ่มได้ปรับจากการนับถอยหลังเป็นนาที มาเป็นการนับแบบวินาทีแทน
สำหรับปีนี้ โลกของเราเข้าใกล้วันสิ้นโลกมากขึ้น โดยเหลือเวลาแค่เพียง 85 วินาทีเท่านั้น อันเนื่องมาจากปัญหาความขัดแย้งทั้งรัสเซีย จีน สหรัฐฯ และอีกหลายประเทศ ซึ่งรุนแรงมากขึ้น แตกแยกเป็นศัตรูมากขึ้น และมีความชาตินิยมเพิ่มมากขึ้น
นอกจากนี้ ยังอ้างถึงความเสี่ยงเรื่องสงครามนิวเคลียร์ วิกฤตสภาพอากาศ การใช้เทคโนโลยีชีวภาพในทางที่ผิด และการขยายตัวของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ขาดการกำกับดูแลอย่างเพียงพอ ซึ่งทั้งหมดนี้ทำให้มนุษยชาติกำลังเข้าใกล้จุดจบมากขึ้น
ทำไมเราถึงขยับเข้าใกล้วันสิ้นโลกมากขึ้นกว่าปีที่แล้ว
เมื่อปีที่แล้ว “นาฬิกาวันสิ้นโลก” (Doomsday Clock) ถูกขยับมาอยู่ที่ 89 วินาทีก่อนเที่ยงคืน สะท้อนระดับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นอย่างมาก อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา กลุ่มนักวิทยาศาสตร์ระบุว่า ความเข้าใจร่วมกันของโลก ซึ่งกว่าจะเกิดขึ้นก็แสนยากลำบาก กำลังพังทลายลง ส่วนการแข่งขันระหว่างมหาอำนาจในลักษณะผู้ชนะกินรวบกลับรุนแรงขึ้น และบั่นทอนความร่วมมือระหว่างประเทศ ซึ่งจำเป็นต่อการลดความเสี่ยงเชิงภาวะคุกคามต่อการดำรงอยู่ของมนุษยชาติ
กลุ่มผู้เชี่ยวชาญแสดงความกังวลต่อการยกระดับความขัดแย้งที่เกี่ยวข้องกับประเทศที่มีอาวุธนิวเคลียร์ โดยยกตัวอย่างสงครามรัสเซีย–ยูเครน ความขัดแย้งระหว่างอินเดียและปากีสถานในเดือนพฤษภาคมปีที่แล้ว รวมถึงตั้งคำถามว่า อิหร่านมีศักยภาพพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์หรือไม่ หลังสหรัฐฯ และอิสราเอลโจมตีอิหร่านเมื่อปีที่แล้ว
แดเนียล โฮลซ์ ประธานคณะกรรมการด้านวิทยาศาสตร์และความมั่นคงของกลุ่มดังกล่าว ระบุว่า ความไว้วางใจและความร่วมมือระหว่างประเทศเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง เพราะหากโลกแตกแยกเป็นฝ่ายเรา–ฝ่ายเขาในเกมที่มีผลรวมเป็นศูนย์ โอกาสที่ทุกฝ่ายจะแพ้ก็จะยิ่งสูงขึ้น
นอกจากนี้ นักวิทยาศาสตร์ยังชี้ถึงภัยแล้ง คลื่นความร้อน และอุทกภัยที่เชื่อมโยงกับภาวะโลกร้อน ตลอดจนความล้มเหลวของหลายประเทศในการทำข้อตกลงที่มีความหมายเพื่อรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยระบุเป็นพิเศษถึงความพยายามของโดนัลด์ ทรัมป์ ที่ส่งเสริมเชื้อเพลิงฟอสซิลและบั่นทอนการผลิตพลังงานหมุนเวียน
อย่างไรก็ตาม กลุ่มนักวิทยาศาสตร์ย้ำว่า นาฬิกาสามารถถูกปรับให้ถอยกลับได้ หากผู้นำและประเทศต่าง ๆ ร่วมมือกันอย่างจริงจังเพื่อจัดการกับความเสี่ยงเชิงภาวะคุกคามต่อการดำรงอยู่ของมนุษยชาติ
