BJC - CP Axtra ชี้ทาง ไทยจะคว้าโอกาสจาก Supply Chain โลกได้อย่างไร

การเปลี่ยนแปลงของห่วงโซ่อุปทานโลกกำลังเปิดโอกาสให้ประเทศต่าง ๆ เข้ามามีบทบาทในฐานะแหล่งผลิตและฐานการค้าแห่งใหม่ แต่การแข่งขันในวันนี้ไม่ได้วัดกันเพียงต้นทุนหรือราคาสินค้าอีกต่อไป หากยังครอบคลุมถึงความมั่นคงของแหล่งผลิต ความสามารถในการรับมือความผันผวน เทคโนโลยี ตลอดจนมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน

โจทย์สำคัญของประเทศไทยจึงอยู่ที่การใช้จุดแข็งด้านอุตสาหกรรม การผลิต และการเชื่อมโยงทางการค้า มาต่อยอดเป็นโอกาสใหม่ พร้อมยกระดับผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะ SME ให้สามารถเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาคและโลกได้มากขึ้น

ประเด็นนี้ถูกหยิบขึ้นมาหารือในเวทีเสวนา “Winning the Next Global Shift ไทยคือคำตอบแค่ไหน ในวันที่โลกย้ายฐานซัพพลาย” ในงานสัมมนาประจำปี SPOTLIGHT Day 2026 ภายใต้แนวคิด “ERA OF RESILIENCY: OPPORTUNITIES IN A FRAGMENTED WORLD” จัดโดย SPOTLIGHT โดยจัดขึ้นภายในงาน SUSTAINABILITY EXPO 2026 (SX2026) ในวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์

โดยมี ฐาปณี เตชะเจริญวิกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท เบอร์ลี่ ยุคเกอร์ จำกัด (มหาชน) หรือ BJC และ ศิริพร เดชสิงห์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สายงานความยั่งยืนและสื่อสารองค์กร บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) และรองประธานสมาคมผู้ค้าปลีกไทย ร่วมสะท้อนมุมมองถึงโอกาสและโจทย์ที่ประเทศไทยต้องเร่งปรับตัว

BJC ชี้ฐานอุตสาหกรรมไทยยังแข็งแกร่ง ต้องเร่งเพิ่มมูลค่า

ฐาปณี เตชะเจริญวิกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ BJC มองว่า ประเทศไทยมีจุดแข็งจากการมีฐานอุตสาหกรรมที่แข็งแกร่ง มีเทคโนโลยีและระบบโลจิสติกส์ที่พัฒนามาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการรองรับการลงทุนและเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาค อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องทำต่อไปคือการต่อยอดศักยภาพเดิมให้เกิดมูลค่าเพิ่ม ทั้งในภาคการผลิตและภาคธุรกิจที่เกี่ยวเนื่อง

ขณะเดียวกัน ประเทศไทยต้องเปิดรับโอกาสจากการเติบโตของประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะตลาดที่มีศักยภาพและมีการขยายตัวทางเศรษฐกิจสูง การเชื่อมโยงธุรกิจไทยกับเครือข่ายในภูมิภาคจะช่วยสร้างโอกาสใหม่ ทั้งด้านการค้า การลงทุน และการขยายตลาดให้กับผู้ประกอบการไทย

หัวใจสำคัญคือการพัฒนาความสามารถในการแข่งขันให้ครอบคลุมหลายด้าน ตั้งแต่การเข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภค การพัฒนาศักยภาพบุคลากร การนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาใช้ ไปจนถึงการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืน เพื่อให้ประเทศไทยสามารถรักษาจุดแข็งเดิมและสร้างความสามารถใหม่รองรับการแข่งขันในอนาคต

BJC - Big C เชื่อมโยงทุกภาคส่วน พา SME ไทยเติบโตสู่ภูมิภาค

ฐาปณีมองว่า การยกระดับประเทศไทยให้มีความแข็งแกร่งในห่วงโซ่อุปทานโลก จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ไม่ใช่เพียงบริษัทขนาดใหญ่ แต่ต้องรวมถึง SME ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของเศรษฐกิจไทยด้วย เพราะหากต้องการให้ธุรกิจไทยเติบโตอย่างมั่นคง ผู้ประกอบการทุกระดับต้องได้รับโอกาสในการพัฒนาและเชื่อมโยงเข้ากับตลาดที่กว้างขึ้น

หนึ่งในตลาดที่ BJC มองว่ามีโอกาสเติบโตสูงคือเวียดนาม ซึ่งอยู่ในช่วงที่เศรษฐกิจกำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว และมีศักยภาพอีกมากในระยะข้างหน้า จึงเป็นโอกาสให้ธุรกิจไทยเข้าไปเชื่อมโยงกับตลาดนี้ รวมถึงต่อยอดไปยังตลาดอื่นในภูมิภาค

ในส่วนของ BJC และ Big C ต้องการทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทยกับตลาดต่างประเทศ โดยทุกครั้งที่ขยายสาขาไปยังต่างประเทศ บริษัทต้องการนำสินค้าไทยและสินค้า SME เข้าไปจำหน่ายด้วย เพราะนอกจากจะเป็นการเปิดตลาดใหม่ให้กับผู้ผลิตไทยแล้ว ยังเป็นจุดสร้างความแตกต่างให้กับธุรกิจค้าปลีกของบริษัทเองด้วย

ขณะเดียวกัน BJC และ Big C สนับสนุนผู้ประกอบการผ่านการแบ่งปันข้อมูลและความรู้เกี่ยวกับตลาด รวมถึงกฎระเบียบและโอกาสทางธุรกิจในแต่ละประเทศ เพื่อให้ SME เข้าใจว่าต้องเตรียมความพร้อมและปรับตัวอย่างไร โดยเน้นการทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิด ทั้งการจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนความรู้ การฝึกอบรม และการมีช่องทางให้ผู้ประกอบการสามารถติดต่อขอคำแนะนำได้โดยตรง เพื่อช่วยให้สามารถพัฒนาสินค้าและเติบโตไปพร้อมกับเครือข่ายของบริษัท

ฐาปณีมองว่า การเติบโตในระยะต่อไปต้องเป็นการเติบโตไปด้วยกัน โดยเฉพาะการสร้างเครือข่ายที่เกื้อกูลกันระหว่างผู้ผลิต ซัปพลายเออร์ ผู้ค้าปลีก และพันธมิตรทางธุรกิจ เพื่อให้ผู้ประกอบการไทยมีความแข็งแกร่งจากภายในประเทศ ก่อนต่อยอดออกไปสู่ตลาดระดับภูมิภาค พร้อมย้ำว่าผู้ประกอบการควรเรียนรู้และปรับตัวตามกฎเกณฑ์ด้านความยั่งยืน เพราะ ESG ไม่ใช่ทางเลือกอีกต่อไป แต่เป็นความจำเป็นต่อการอยู่รอดและการแข่งขันในระยะยาว

ลงทุนเพื่อความยั่งยืน สร้างความสามารถแข่งขันระยะยาว

อีกโจทย์สำคัญที่ฐาปณีแนะคือ การปรับตัวรับการเปลี่ยนแปลงด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งฐาปณีเห็นว่าภาคธุรกิจต้องมองการลงทุนเพื่อสร้างความยืดหยุ่น (resilience) และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันด้านสิ่งแวดล้อม (green competitiveness) เป็นการลงทุนระยะยาว ไม่ใช่มองเพียงว่าเป็นต้นทุนที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน เพราะการลงทุนในเทคโนโลยีและระบบการผลิตที่มีประสิทธิภาพจะช่วยลดต้นทุนและสร้างผลตอบแทนกลับมาได้

ขณะเดียวกัน ฐาปณีเสนอว่า ภาครัฐควรมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้ประเทศไทยมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการลงทุน โดยควรปรับปรุงกฎระเบียบให้มีความยืดหยุ่น ชัดเจน และลดขั้นตอนการดำเนินงานให้กระชับขึ้น เพื่อให้ทันต่อความเปลี่ยนแปลงของธุรกิจ รวมถึงพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานให้รองรับการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม

ส่วนภาคเอกชนต้องเริ่มปรับตัวโดยไม่จำเป็นต้องรอให้ทุกอย่างพร้อมจากภาครัฐ ทั้งการนำต้นทุนคาร์บอนมาประกอบการพิจารณาลงทุน การแสวงหาเทคโนโลยีใหม่ และการพัฒนาความรู้ภายในองค์กร โดยมองว่า ESG ไม่ใช่เพียงกระแสหรือทางเลือก แต่เป็นความจำเป็นต่อการอยู่รอดและการแข่งขันในอนาคต รวมถึงเป็นสิ่งที่ภาคธุรกิจต้องร่วมกันผลักดันให้เกิดขึ้นตลอดทั้งห่วงโซ่อุปทาน

โลกไม่ได้เลือกแหล่งผลิตจากราคาเพียงอย่างเดียว

ศิริพร เดชสิงห์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สายงานความยั่งยืนและสื่อสารองค์กร บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) และรองประธานสมาคมผู้ค้าปลีกไทย สะท้อนว่า ปัจจุบัน ห่วงโซ่อุปทานโลกเปลี่ยน การเลือกแหล่งผลิตไม่ได้พิจารณาเพียงต้นทุนหรือราคาที่ถูกที่สุดอีกต่อไป แต่ให้ความสำคัญกับการกระจายความเสี่ยงและความสามารถในการรับมือกับความผันผวนมากขึ้น โดยธุรกิจต้องมีแหล่งผลิตทางเลือกที่หลากหลาย และสามารถดำเนินการต่อได้แม้เกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด

นอกจากความมั่นคงของแหล่งผลิตแล้ว มาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมก็กลายเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจซื้อและเลือกคู่ค้า โดยผู้ซื้อให้ความสำคัญกับกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมถึงปริมาณการปล่อยคาร์บอนที่เกิดขึ้นตลอดกระบวนการ ทำให้ผู้ผลิตที่สามารถปรับตัวตามข้อกำหนดเหล่านี้มีโอกาสเข้าสู่ตลาดต่างประเทศได้มากขึ้น

สำหรับประเทศไทย นับเป็นโอกาสจากการมีฐานการผลิตและวัตถุดิบที่มีศักยภาพ รวมถึงสินค้าไทยที่ได้รับการยอมรับในตลาดต่างประเทศ แต่การจะก้าวขึ้นเป็นแหล่งผลิตทางเลือกของโลกได้ ผู้ประกอบการต้องยกระดับความพร้อมให้มากกว่าเดิม ทั้งด้านคุณภาพสินค้า ความยืดหยุ่นของการผลิต และการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ความยั่งยืนของตลาดปลายทาง

CP Axtra แนะ SME ต้องยกระดับสินค้า เข้าใจกติกาตลาดต่างประเทศ

ศิริพรเห็นว่า ความท้าทายสำคัญของผู้ผลิตไทย โดยเฉพาะ SME คือ การทำความเข้าใจกฎระเบียบและมาตรฐานของประเทศที่ต้องการส่งสินค้าเข้าไปจำหน่าย เนื่องจากแต่ละตลาดมีข้อกำหนดแตกต่างกัน ทั้งเรื่องสิ่งแวดล้อม การใช้แรงงาน กระบวนการผลิต และบรรจุภัณฑ์ ซึ่งผู้ประกอบการจำนวนหนึ่งยังขาดข้อมูลและความเข้าใจในข้อกำหนดเหล่านี้

นอกจากการปรับตัวด้านมาตรฐานแล้ว ผู้ผลิตไทยยังต้องยกระดับจากการผลิตสินค้าพื้นฐานไปสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม โดยให้ความสำคัญกับการออกแบบและดีไซน์ รวมถึงศึกษาความต้องการและพฤติกรรมผู้บริโภคในแต่ละประเทศ เพราะสินค้าเดียวกันอาจได้รับการตอบรับแตกต่างกันในแต่ละตลาด การเข้าใจผู้บริโภคจึงเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยเพิ่มโอกาสทางการค้า

อีกด้านหนึ่งคือ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการผลิตที่ช่วยลดการปล่อยคาร์บอน โดยเฉพาะการเข้าถึงพลังงานสะอาดในราคาที่เหมาะสม เพราะต้นทุนพลังงานเป็นปัจจัยสำคัญต่อความสามารถในการแข่งขัน หาก SME สามารถเข้าถึงไฟฟ้าสะอาดได้เช่นเดียวกับผู้ผลิตรายใหญ่ ก็จะช่วยลดคาร์บอนที่อยู่ในตัวสินค้า และเพิ่มโอกาสในการส่งออกไปยังตลาดที่ให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

ภาครัฐ-ค้าปลีก-ผู้ผลิต ต้องร่วมกันพาสินค้าไทยไปตลาดโลก

ในมุมของภาคค้าปลีก ศิริพรเห็นว่า การขยายเครือข่ายธุรกิจไปต่างประเทศควรเป็นโอกาสในการเปิดตลาดใหม่ให้กับสินค้าไทยด้วย โดยผู้ค้าปลีกที่มีสาขาในภูมิภาคอย่าง CP Axtra และ BJC สามารถทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมโยงผู้ผลิตไทยกับผู้บริโภคในตลาดต่างประเทศ พร้อมนำความรู้เกี่ยวกับความต้องการของตลาดและกฎระเบียบในแต่ละประเทศกลับมาถ่ายทอดให้ผู้ผลิตได้เตรียมความพร้อม

สำหรับ CP Axtra มีแนวทางนำสินค้าไทยไปจำหน่ายในตลาดต่างประเทศที่เข้าไปขยายธุรกิจ พร้อมทำหน้าที่เชื่อมโยงผู้ผลิตไทยกับเครือข่ายค้าปลีกในภูมิภาค โดยนำความรู้เกี่ยวกับกติกาการค้าและมาตรฐานของแต่ละตลาดมาพัฒนาผู้ผลิตผ่านการจัดทำคู่มือหรือแนวทางปฏิบัติ การกำหนดมาตรฐานด้าน ESG ที่คู่ค้าต้องปฏิบัติตาม ตลอดจนการพัฒนาศักยภาพผู้ผลิตอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ SME เข้าใจข้อกำหนดและสามารถปรับตัวให้สอดคล้องกับตลาดต่างประเทศได้

ขณะเดียวกัน ภาครัฐต้องเข้ามาสนับสนุนการลดอุปสรรคในการดำเนินธุรกิจ ทั้งต้นทุนพลังงาน กฎระเบียบ และขั้นตอนการขอใบอนุญาตหรือเอกสารรับรองสำหรับการส่งออก เพื่อให้ SME สามารถแข่งขันได้อย่างคล่องตัวขึ้น โดยศิริพรย้ำว่า การสร้างห่วงโซ่อุปทานที่ยืดหยุ่นต้องอาศัยความร่วมมือจากทั้งผู้ผลิต ภาครัฐ และผู้ค้าปลีกที่มีเครือข่ายในต่างประเทศ เพราะโลกการค้าไม่หยุดนิ่ง ผู้ประกอบการจึงต้องพร้อมเปลี่ยนแปลงและพัฒนาตัวเองอยู่เสมอ เพื่อให้สินค้าไทยเป็นทางเลือกที่ตลาดโลกต้องการ

สิ่งที่ต้องทำควบคู่กัน คือ การสร้างองค์ความรู้ให้ SME สามารถปรับตัวได้จริง ทั้งการจัดทำคู่มือหรือแนวทางปฏิบัติสำหรับการเข้าสู่ตลาดต่างประเทศ การกำหนดมาตรฐานด้าน ESG สำหรับคู่ค้า และการพัฒนาศักยภาพผู้ผลิตอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับกติกาการค้าและความยั่งยืนไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะผู้ประกอบการรายใหญ่ แต่ขยายไปสู่ผู้ผลิตรายย่อยทั่วประเทศ

ขณะเดียวกัน ภาครัฐต้องเข้ามาสนับสนุนการลดอุปสรรคในการดำเนินธุรกิจ ทั้งต้นทุนพลังงาน กฎระเบียบ และขั้นตอนการขอใบอนุญาตหรือเอกสารรับรองสำหรับการส่งออก เพื่อให้ SME สามารถแข่งขันได้อย่างคล่องตัวขึ้น โดยศิริพรย้ำว่า การสร้างห่วงโซ่อุปทานที่ยืดหยุ่นต้องอาศัยความร่วมมือจากทั้งผู้ผลิต ภาครัฐ และผู้ค้าปลีกที่มีเครือข่ายในต่างประเทศ เพราะโลกการค้าไม่หยุดนิ่ง ผู้ประกอบการจึงต้องพร้อมเปลี่ยนแปลงและพัฒนาตัวเองอยู่เสมอ เพื่อให้สินค้าไทยเป็นทางเลือกที่ตลาดโลกต้องการ