เจนเซน หวง ลาออก Nvidia กดหุ้นดิ่ง13% จะไปต่ออย่างไร หุ้นยังน่าซื้อไหม

Nvidia เปิดเผยในคืนวันนี้ (12 พ.ย. 69) ว่า เจนเซน หวง (Jensen Huang) ผู้ร่วมก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ลาออกจากตำแหน่งและจะพ้นจากการเป็นกรรมการบริษัทด้วย หลังเผชิญแรงกดดันจากรายงานความสัมพันธ์นอกสมรส และการสอบสวนกรณีที่เขาอาจตกเป็นเป้าหมายของปฏิบัติการข่าวกรองต่างชาติ

การลาออกครั้งนี้ทำให้ Nvidia ต้องเร่งหาผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากหวง ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการผลักดันบริษัทให้ก้าวขึ้นเป็นผู้จัดหาชิปปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI รายใหญ่ของโลก

รายงานข่าวทั้งสองแหล่งระบุว่า หุ้น Nvidia เผชิญแรงขายในช่วงก่อนเปิดตลาดและช่วงต้นการซื้อขายวันพฤหัสบดี โดยราคาร่วงลงมากกว่า 13% ส่งผลให้บริษัทซึ่งมีมูลค่าตลาดราว 4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ มีแนวโน้มสูญเสียมูลค่าตลาดประมาณ 5 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ

แรงขายหุ้น Nvidia ยังฉุดตลาดหุ้นโดยรวมให้ปรับตัวลงตาม สะท้อนความกังวลของนักลงทุนต่อการเปลี่ยนผ่านผู้นำ ในช่วงที่ความเชื่อมั่นต่อหุ้น AI เปราะบางอยู่ก่อนแล้ว

สำหรับมุมมองการลงทุนในอนาคต นักวิเคราะห์จาก The Motley Fool แนะนำให้นักลงทุนพิจารณาความเสี่ยงจากการไม่มีหวงเป็นผู้นำ ควบคู่กับรากฐานทางธุรกิจที่ Nvidia สร้างขึ้น ทั้งความได้เปรียบด้านชิป แพลตฟอร์มซอฟต์แวร์ CUDA เทคโนโลยีเครือข่าย ระบบประมวลผล และบุคลากรหลายพันคน

ประเด็นที่ต้องจับตาต่อไปจึงอยู่ที่ทีมผู้บริหารจะรักษาความต่อเนื่องในการดำเนินธุรกิจได้เพียงใด และผลการสอบสวนจะทำให้การประเมินความเสี่ยงของบริษัทเปลี่ยนไปหรือไม่

เครสส์รับช่วงซีอีโอชั่วคราว คณะกรรมการยืนยันความต่อเนื่อง

Nvidia แต่งตั้ง โคเล็ตต์ เครสส์ (Colette Kress) รองประธานบริหารและประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการเงิน ให้ทำหน้าที่ซีอีโอชั่วคราวระหว่างสรรหาผู้บริหารถาวร โดยจะพิจารณาผู้สมัครทั้งจากภายในและภายนอกบริษัท เครสส์ดำรงตำแหน่งรองประธานบริหารและซีเอฟโอมาตั้งแต่เข้าร่วม Nvidia ในเดือนกันยายน 2556

บริษัทยังแต่งตั้ง ฮาร์วีย์ โจนส์ (Harvey Jones) อดีตซีอีโอ Synopsys และกรรมการบริษัท เป็นประธานคณะกรรมการคนแรกของ Nvidia การประกาศครั้งนี้จึงครอบคลุมทั้งผู้ที่จะรับหน้าที่บริหารธุรกิจในระยะเปลี่ยนผ่านและผู้ที่จะเป็นประธานคณะกรรมการ

โจนส์ระบุว่า คณะกรรมการเชื่อมั่นในตัวเครสส์และทีมผู้บริหาร โดยคาดว่าธุรกิจจะดำเนินต่อได้ตามแผน

“คณะกรรมการมีความเชื่อมั่นอย่างเต็มที่ในโคเล็ตต์และทีมผู้นำ และเราคาดว่าการดำเนินงาน พันธสัญญาที่ให้ไว้กับลูกค้า และแผนพัฒนาผลิตภัณฑ์ของบริษัทจะเดินหน้าต่อไปโดยไม่หยุดชะงัก” โจนส์กล่าว

สำหรับหวง การพ้นตำแหน่งครั้งนี้ครอบคลุมทั้งเก้าอี้ซีอีโอและการเป็นกรรมการบริษัท โดยเขายังเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่อันดับ 4 ของ Nvidia ด้วยสัดส่วนการถือหุ้นประมาณ 3.61% ทำให้การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นกับบุคคลที่มีบทบาททั้งในฐานะผู้ร่วมก่อตั้ง ผู้บริหาร และผู้ถือหุ้นรายใหญ่

จากข้อกล่าวหาเรื่องความสัมพันธ์ สู่การลาออกหลังเปิดสอบสวนสี่วัน

หวงประกาศลาออกหลังยอมรับว่าไม่ซื่อสัตย์ต่อภรรยา ขณะที่สื่อต่าง ๆ รายงานถึงความสัมพันธ์ของเขากับหญิงที่ถูกสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับหน่วยข่าวกรองจีน

หญิงคนดังกล่าวคือ อลิซ หวง (Alice Huang) นักธุรกิจชาวจีนและอดีตผู้บริหารของ Megaspeed International บริษัทผู้ให้บริการคลาวด์ที่มีฐานอยู่ในสิงคโปร์ ทั้งสองเคยถูกถ่ายภาพร่วมกันในไต้หวัน สิงคโปร์ และแคลิฟอร์เนีย แม้จะใช้นามสกุลเดียวกัน แต่ไม่มีความเกี่ยวข้องทางเครือญาติ

นิวยอร์กไทมส์และสื่ออื่น ๆ รายงานว่า เจ้าหน้าที่ข่าวกรองสหรัฐสงสัยว่าอลิซถูกชักชวนให้รวบรวมข้อมูลส่งให้รัฐบาลปักกิ่ง อย่างไรก็ตาม ข้อกล่าวหาดังกล่าวยังไม่ได้รับการพิสูจน์อย่างอิสระ ขณะที่รัฐบาลจีนปฏิเสธว่าเธอเป็นสายลับ

กรณีนี้ยังเชื่อมโยงกับธุรกิจชิปผ่าน Megaspeed ซึ่งเป็นพันธมิตรด้านคลาวด์อย่างเป็นทางการของ Nvidia และได้รับสิทธิเข้าถึงชิปก่อน โดยมีรายงานว่า ทางการสหรัฐได้สอบสวนบริษัทแห่งนี้จากข้อสงสัยว่าอาจช่วยให้จีนเข้าถึงชิป AI ขั้นสูงที่อยู่ภายใต้ข้อจำกัดการส่งออกของสหรัฐ

ลำดับเหตุการณ์สำคัญก่อนและในวันประกาศลาออกมีดังนี้

• สี่วันก่อนลาออก: คณะกรรมการ Nvidia เปิดการสอบสวนว่าหวงตกเป็นเป้าหมายของปฏิบัติการข่าวกรองต่างชาติหรือไม่ โดยมอบหมายให้กรรมการอิสระกำกับดูแลการสอบสวนร่วมกับที่ปรึกษากฎหมายอิสระจากภายนอก ในช่วงเริ่มต้น คณะกรรมการยังแสดงความเชื่อมั่นในตัวหวงและทีมผู้บริหาร
• วันพุธ: นิวยอร์กไทมส์รายงานว่า หวงมีความสัมพันธ์นอกสมรสกับ คิมเบอร์ลี พาวเวลล์ (Kimberly Powell) รองประธานฝ่ายธุรกิจสุขภาพของ Nvidia ซึ่งรายงานตรงต่อเขา แหล่งข่าวที่รับทราบเรื่องระบุว่า หลังรายงานเผยแพร่ คณะกรรมการบริษัทได้ประชุมในวันเดียวกันเพื่อพิจารณาให้หวงพ้นจากตำแหน่ง
• วันพฤหัสบดี: Nvidia ประกาศการลาออกของหวง พร้อมแต่งตั้งซีอีโอชั่วคราวและประธานคณะกรรมการบริษัทคนแรก ท่ามกลางแรงเทขายหุ้นอย่างหนัก

จากชิปเกมสู่ CUDA รากฐานธุรกิจที่หวงสร้างตลอด 33 ปี

หวงร่วมก่อตั้ง Nvidia ในปี 2536 โดยเริ่มจากการมุ่งพัฒนาหน่วยประมวลผลกราฟิกสำหรับวิดีโอเกม เป็นเวลาหลายปีที่บริษัทเป็นที่รู้จักในหมู่นักเล่นเกมซึ่งต้องการประสิทธิภาพกราฟิกระดับสูง ก่อนที่ความสามารถของชิปในการคำนวณจำนวนมากพร้อมกันจะกลายเป็นพื้นฐานสำคัญของการเติบโตในยุค AI

หนึ่งในการตัดสินใจที่มีผลต่ออนาคตบริษัทมากที่สุดคือการพัฒนา CUDA แพลตฟอร์มซอฟต์แวร์ที่เปิดให้นักพัฒนาเขียนโปรแกรมเพื่อใช้หน่วยประมวลผลกราฟิกของ Nvidia กับงานที่กว้างกว่าการเล่นเกม การขยายขอบเขตการใช้งานนี้ช่วยวางรากฐานให้ Nvidia ครองความได้เปรียบด้านการประมวลผล AI

บทบาทดังกล่าวผลักดันให้ Nvidia ขึ้นเป็นบริษัทที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก และทำให้ชิปของบริษัทกลายเป็นเทคโนโลยีเชิงยุทธศาสตร์ในการแข่งขันระหว่างสหรัฐกับจีนเพื่อช่วงชิงความเป็นผู้นำด้าน AI

ความสำเร็จของบริษัททำให้หวงมีสถานะคล้ายซีอีโอระดับร็อกสตาร์ เขาถูกรุมล้อมโดยแฟนคลับในไต้หวันและเกาหลีใต้ที่ขอให้เซ็นชื่อบนหนังสือ โปสเตอร์ และบางครั้งบนร่างกาย อิทธิพลของเขายังสะท้อนผ่านตลาดหุ้น เพราะเพียงเอ่ยชื่อบริษัทใดบริษัทหนึ่งในงาน ก็สามารถทำให้ราคาหุ้นของบริษัทนั้นเคลื่อนไหวได้

แต่นักวิเคราะห์มองว่า ความได้เปรียบที่ Nvidia สร้างขึ้นได้ขยายตัวออกไปจนเป็นฐานธุรกิจที่ประกอบด้วยเทคโนโลยีหลายส่วน ได้แก่

• หน่วยประมวลผล: ผลิตภัณฑ์หลักที่รองรับความต้องการกำลังประมวลผล AI ของลูกค้า
• แพลตฟอร์ม CUDA: ซอฟต์แวร์ที่เปิดให้นักพัฒนานำหน่วยประมวลผลกราฟิกไปประยุกต์ใช้กับงานหลากหลายประเภท
• เทคโนโลยีเครือข่ายและระบบประมวลผลแบบครบวงจร: องค์ประกอบที่ทำงานร่วมกับชิปและซอฟต์แวร์ จนทำให้ลูกค้าเดิมเปลี่ยนไปใช้แพลตฟอร์มฮาร์ดแวร์ของคู่แข่งได้ยาก

ในมุมมองของนักวิเคราะห์ ความได้เปรียบเหล่านี้ใช้เวลาสร้างขึ้น และจะไม่หายไปในทันทีเมื่อผู้ก่อตั้งพ้นจากตำแหน่ง แม้หวงจะมีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทาง แต่การพัฒนาผลิตภัณฑ์และดูแลความสัมพันธ์กับลูกค้ายังอาศัยวิศวกร นักวิจัย และผู้บริหารหลายพันคน ความเชี่ยวชาญทางเทคโนโลยีจึงอยู่ในทีมงานหลายส่วนของบริษัท

เครสส์ย้ำประเด็นนี้ในแถลงการณ์ โดยระบุว่า “ความแข็งแกร่งของ Nvidia มาจากบุคลากรของเราเสมอมา และฉันมุ่งมั่นที่จะร่วมกับทีมผู้นำต่อยอดรากฐานอันยอดเยี่ยมที่เจนเซนสร้างขึ้นตลอด 33 ปีที่ผ่านมา”

เธอยังระบุว่า บริษัทจะเดินหน้าพัฒนางานที่ทำให้ Nvidia เป็นผู้นำด้านการประมวลผลแบบเร่งความเร็วและ AI พร้อมดำเนินงานเพื่อคว้าโอกาสข้างหน้า โดยยังมุ่งตอบสนองลูกค้า พันธมิตร นักพัฒนา และผู้ถือหุ้น

บทเรียน Apple-Microsoft-Amazon หลังผู้ก่อตั้งส่งต่ออำนาจ

นักวิเคราะห์มองว่า แม้ความเชี่ยวชาญด้านเทคนิค ความสัมพันธ์กับลูกค้า และอิทธิพลในการกำหนดทิศทางบริษัทของหวงเป็นสิ่งทดแทนได้ยาก แต่ยังมีบริษัทเทคโนโลยีหลายแห่งที่ยังเติบโตหลังผู้ก่อตั้งส่งต่ออำนาจ เพื่อสนับสนุนมุมมองว่าความสำเร็จระยะยาวสามารถดำเนินต่อภายใต้ผู้นำรุ่นถัดไปได้

Apple เป็นตัวอย่างของบริษัทที่มีผู้ก่อตั้งอย่างสตีฟ จ็อบส์เป็นบุคคลสำคัญในการสร้างธุรกิจเทคโนโลยี แต่ตามข้อมูลในบทวิเคราะห์ ช่วง 15 ปีที่ทิม คุกบริหาร บริษัทมีรายได้ต่อปีเพิ่มขึ้นเป็น 4 เท่า ขยายธุรกิจบริการ และขึ้นเป็นหนึ่งในบริษัทที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก โดยบทวิเคราะห์ระบุว่าบริษัทยังเดินหน้าต่อภายใต้ซีอีโอคนใหม่ จอห์น เทอร์นัส

สำหรับ Microsoft บิล เกตส์พ้นตำแหน่งซีอีโอในปี 2543 แต่บริษัทยังพัฒนาธุรกิจต่อไป ต่อมาภายใต้การนำของ สัตยา นาเดลลา ซึ่งเข้ารับตำแหน่งในปี 2557 Microsoft กลายเป็นผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่และผู้เล่นสำคัญด้าน AI

ส่วน Amazon แม้ชื่อของเจฟฟ์ เบโซสยังเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับบริษัทที่เขาก่อตั้ง แต่เขาส่งต่อตำแหน่งซีอีโอให้ แอนดี แจสซี มาแล้ว 5 ปี และภายใต้การบริหารของแจสซี ธุรกิจคลาวด์ โฆษณา และค้าปลีกของบริษัทก็ยังเติบโต ขณะที่มูลค่าตลาดบริษัทโตพุ่งเข้าใกล้ระดับ 3 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ

ตัวอย่างเหล่านี้เป็นฐานให้นักวิเคราะห์มองว่า ธุรกิจที่ผู้ก่อตั้งสร้างขึ้นสามารถมีความแข็งแกร่งเพียงพอจะเติบโตต่อได้ แม้บุคคลที่มีอิทธิพลสูงสุดต่อบริษัทจะส่งต่ออำนาจบริหารแล้วก็ตาม

ความเสี่ยงสำคัญอยู่ที่การประสานงานและทำตามแผน

อีกด้านหนึ่ง หวงมีบทบาทสำคัญทั้งในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรม AI และประสานเครือข่ายธุรกิจที่ซับซ้อน การลาออกของเขาจึงอาจส่งผลกระทบกว้างกว่าการเปลี่ยนซีอีโอของบริษัทผู้ผลิตชิปเพียงแห่งเดียว

ที่ผ่านมา หวงนำเงินสดของ Nvidia ไปลงทุนในผู้ให้บริการคลาวด์ ซัพพลายเออร์ และห้องปฏิบัติการ AI รายใหญ่ ทำให้บริษัทมีบทบาททั้งในฐานะผู้จัดหาเทคโนโลยีและผู้สนับสนุนเงินทุนแก่ธุรกิจที่เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรม

เมื่อหวงพ้นจากตำแหน่ง คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ทีมผู้บริหารจะสานต่อการทำงานของเครือข่ายธุรกิจเหล่านี้ได้อย่างไร ท่ามกลางข้อจำกัดและคอขวดที่อุตสาหกรรมยังเผชิญอยู่

ไมเคิล เฟลด์แมน (Michael Feldman) ผู้จัดการพอร์ตการลงทุนของ ClearBridge Investments มองว่า ความเสี่ยงสำคัญอยู่ที่การดำเนินงาน เนื่องจากแผนพัฒนาเทคโนโลยีของ Nvidia ในช่วงหลายปีข้างหน้าค่อนข้างชัดเจนอยู่แล้ว และจะไม่ได้สูญหายไปทันทีที่หวงพ้นตำแหน่ง แต่บทบาทของเขาเปรียบเสมือน “ผู้ควบคุมวงของระบบที่ซับซ้อนอย่างยิ่ง”

เฟลด์แมนเห็นว่า ในอุตสาหกรรมที่มีคอขวดเกิดขึ้นจริง ความสามารถในการประสานงานเช่นนี้ถือเป็นความได้เปรียบในการแข่งขันในตัวเอง สิ่งที่เขาให้ความสำคัญจึงเป็นความสามารถในการประสานทุกส่วนของระบบให้ทำงานต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง

การเปลี่ยนผู้นำครั้งนี้ยังเกิดขึ้นในช่วงที่นักลงทุนกังวลต่อหุ้น AI อยู่ก่อนแล้ว จากการใช้เงินสดที่พุ่งสูงขึ้นและหนี้สินที่เพิ่มขึ้นของบริษัทยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยี ซึ่งโดยปกติมีฐานะเงินสดแข็งแกร่ง ภาพดังกล่าวยิ่งทำให้เกิดคำถามว่า เงินลงทุนมหาศาลในกระแส AI จะสร้างผลตอบแทนที่คุ้มค่าได้หรือไม่

จับตานโยบายชิปสหรัฐ-จีน และความเสี่ยงจากผลสอบสวน

การลาออกของหวงยังอาจส่งผลต่อทิศทางนโยบายส่งออกชิปของสหรัฐ เนื่องจากที่ผ่านมาเขามีบทบาทในการผลักดันให้ Nvidia รักษาการเข้าถึงตลาดจีน อีกทั้งยังมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับ โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ

เมื่อวันอาทิตย์ ทรัมป์กล่าวชื่นชมหวงว่า “เขาทำงานอย่างยอดเยี่ยมให้กับประเทศของเรา” ต่อมา ทรัมป์เปิดเผยว่า หวงบอกเขาว่าไม่ทราบมาก่อนว่าหญิงชาวจีนที่มีความสัมพันธ์ด้วยเป็นสายลับ ขณะที่รัฐบาลจีนปฏิเสธข้อกล่าวหาว่าเธอเป็นสายลับ

ประเด็นตลาดจีนยังเชื่อมโยงกับการสอบสวน Megaspeed ซึ่งถูกสงสัยว่าอาจช่วยให้จีนเข้าถึงชิปขั้นสูงที่อยู่ภายใต้ข้อจำกัดการส่งออกของสหรัฐ อย่างไรก็ตาม รายงานที่อ้างถึงยังไม่ได้ระบุผลสรุปของการสอบสวนบริษัทผู้ให้บริการคลาวด์แห่งนี้

นักวิเคราะห์ระบุว่า นอกเหนือจากความท้าทายในการเปลี่ยนตัวผู้บริหาร Nvidia อาจเผชิญผลกระทบรุนแรง หากการสอบสวนพบหลักฐานว่ามีการเข้าถึงข้อมูลสำคัญโดยมิชอบ หรือมีการละเมิดข้อจำกัดการส่งออกของสหรัฐ

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ย้ำว่า ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าความลับของ Nvidia รั่วไหล ข้อกล่าวหาเกี่ยวกับบุคคลและการเปิดสอบสวนจึงยังไม่ใช่ข้อยืนยันว่าข้อมูลของบริษัทรั่วไหลออกไปแล้ว

มุมมองต่อหุ้น Nvidia: ฐานธุรกิจยังอยู่ แต่ผลสอบอาจเปลี่ยนการประเมิน

เมื่อเดือนกรกฎาคม นักวิเคราะห์เคยประเมินว่า Nvidia เป็นตัวเลือกการลงทุนระยะยาวที่โดดเด่นที่สุดในกลุ่มบริษัทเทคโนโลยี จากทั้งวิสัยทัศน์เชิงกลยุทธ์ของหวงและความได้เปรียบในการแข่งขันที่บริษัทสร้างขึ้น

แม้หวงจะลาออก นักวิเคราะห์มองว่านักลงทุนยังสามารถลงทุนกับ Nvidia ในระยะยาวได้อยู่ เพราะความต้องการประมวลผล AI ยังเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของธุรกิจ ลูกค้ายังต้องการหน่วยประมวลผลประสิทธิภาพสูง และคู่แข่งยังเผชิญความท้าทายในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ทัดเทียมกับ Nvidia

มุมมองดังกล่าวให้น้ำหนักกับธุรกิจที่หวงช่วยสร้าง ทั้งเทคโนโลยี ซอฟต์แวร์ ระบบประมวลผล และทีมงานที่ยังคงดำเนินงานต่อไปแม้หวงจะลาออก โดยเห็นว่าสินทรัพย์สำคัญที่สุดของบริษัทคือฐานธุรกิจที่พัฒนาขึ้นตลอดหลายทศวรรษ

จากประเด็นในรายงานและบทวิเคราะห์ การติดตามอนาคตของ Nvidia จึงมีสามเรื่องสำคัญ ได้แก่

• ความต่อเนื่องในการดำเนินงาน: ทีมผู้บริหารจะรักษาแผนพัฒนาผลิตภัณฑ์ พันธสัญญาต่อลูกค้า และการประสานงานกับพันธมิตรได้เพียงใด
• ผลสอบสวน: จะมีหลักฐานเกี่ยวกับการเข้าถึงข้อมูลสำคัญหรือการละเมิดข้อจำกัดการส่งออกหรือไม่ และข้อค้นพบจะเปลี่ยนการประเมินความเสี่ยงอย่างไร
• ความแข็งแกร่งของธุรกิจ AI: ความต้องการของลูกค้าและความได้เปรียบจากชิป CUDA เทคโนโลยีเครือข่าย และระบบประมวลผล จะสนับสนุนธุรกิจต่อไปได้เพียงใดภายใต้ผู้นำรุ่นถัดไป

อ้างอิง: Reuters, The Motley Fool