
การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำกำลังเป็นโจทย์ที่ภาคธุรกิจไทยต้องเร่งเตรียมความพร้อม ไม่ว่าจะเป็นข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมจากตลาดโลก ความผันผวนของราคาพลังงาน หรือผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ขณะเดียวกัน การลงทุนเพื่อสิ่งแวดล้อมยังต้องคำนึงถึงต้นทุนและผลตอบแทน เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจ
ความท้าทายสำคัญของภาคธุรกิจอยู่ที่การรักษาสมดุลระหว่างการเติบโตและความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจในปัจจุบัน กับการปรับตัวรับโจทย์ความยั่งยืนและการเปลี่ยนผ่านพลังงาน ซึ่งต้องอาศัยการลงทุนและอาจทำให้ต้นทุนสูงขึ้น ตั้งแต่การปรับกระบวนการผลิตและพอร์ตธุรกิจ การนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้ ไปจนถึงการสร้างความร่วมมือกับคู่ค้าและชุมชน เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านเกิดขึ้นได้ตลอดทั้งห่วงโซ่ธุรกิจ ไม่จำกัดอยู่เพียงภายในองค์กร
แล้วธุรกิจไทยจะเดินหน้าสร้างการเติบโตและรักษาความสามารถในการแข่งขันไปพร้อมกับการเปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืนได้อย่างไร และจะปรับตัวอย่างไรให้การลงทุนในวันนี้นำไปสู่ความแข็งแกร่งในระยะยาว
ผู้บริหารจาก 3 องค์กรธุรกิจ ประกอบด้วย ธรรมศักดิ์ เศรษฐอุดม กรรมการผู้จัดการใหญ่ เอสซีจี (SCG) ธรรศพลฐ์ แบเลเว็ลด์ ประธานกรรมการบริหาร บริษัท ไทยแอร์เอเชีย จำกัด และบัณฑิต ธรรมประจำจิต ประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการ กลุ่มธุรกิจปิโตรเลียมขั้นต้นและก๊าซธรรมชาติ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ได้แลกเปลี่ยนแนวทางรับมือความท้าทายดังกล่าวบนเวทีเสวนา “From Global Insights to Business Transformation: ผู้นำธุรกิจไทยกับการวางเส้นทางสู่อนาคตที่ยั่งยืน” ภายในงานสัมมนา “From Global Vision to Business Action ถอดรหัส IMF - World Bank 2026 สู่กลยุทธ์ความยั่งยืนของธุรกิจไทย” ซึ่งจัดโดยกรุงเทพธุรกิจร่วมกับ Sustainability Expo 2026 เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569
ธรรมศักดิ์ เศรษฐอุดม กรรมการผู้จัดการใหญ่ เอสซีจี กล่าวว่า เอสซีจีอยู่ในภาคอุตสาหกรรมที่กำลังเผชิญความท้าทายหลายด้านพร้อมกัน เรื่องแรกคือการแข่งขันกับสินค้าที่เข้ามาทุ่มตลาดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งสร้างแรงกดดันต่อผู้ประกอบการในอุตสาหกรรม
เรื่องที่สองคือการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานสู่สังคมคาร์บอนต่ำ โดยข้อกำหนดจากตลาดโลกอาจเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่ภาคธุรกิจต้องใช้เวลาในการเตรียมตัวและปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิต ดังนั้น จึงต้องอ่านทิศทางให้ขาดและเริ่มปรับตัวตั้งแต่เนิ่น ๆ เพราะหากรอจนถึงช่วงที่มาตรการมีผลบังคับใช้ อาจปรับตัวไม่ทันและสูญเสียตลาดไป
เรื่องที่สามคือผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (climate change) ซึ่งสร้างความเสี่ยงทางกายภาพให้กับภาคธุรกิจ ทั้งน้ำท่วม ภัยแล้ง และสภาพอากาศสุดขั้วที่ทวีความรุนแรงขึ้น
ธรรมศักดิ์มองว่า แม้ภาคอุตสาหกรรมจะต้องรับมือกับความท้าทายหลายด้าน แต่หากต้องการดำเนินธุรกิจต่อไปในระยะยาว ก็จำเป็นต้องปรับตัวด้านการเปลี่ยนผ่านพลังงานและการลดก๊าซเรือนกระจก โดยไม่ใช่เพียงปรับเพื่อให้สามารถแข่งขันได้ในช่วง 1-2 ปีข้างหน้า แต่ต้องมองไปถึงการสร้างความแข็งแกร่งในระยะยาว 10-20 ปี เพราะการตัดสินใจที่มองเพียงต้นทุนระยะสั้นอาจสร้างปัญหาในอนาคต
ตัวอย่างเช่น หากมองผลลัพธ์ระยะสั้นโดยเลือกกลับไปใช้ถ่านหินเพราะมีต้นทุนถูกกว่า แม้จะช่วยให้ธุรกิจแข่งขันด้านราคาได้ในระยะสั้น แต่หากในอนาคตมีมาตรการด้านสิ่งแวดล้อม เช่น มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (CBAM) เข้ามา ธุรกิจที่ไม่ได้เตรียมปรับกระบวนการผลิตให้สอดคล้องกับข้อกำหนดด้านคาร์บอนก็อาจไม่สามารถแข่งขันในตลาดได้อีกต่อไป
สำหรับแนวทางของเอสซีจี ธรรมศักดิ์กล่าวว่า บริษัทให้ความสำคัญกับการปรับตัวสู่พลังงานสะอาดที่มีความมั่นคง ต้นทุนต่ำ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการปรับกระบวนการผลิตให้ปล่อยคาร์บอนต่ำลง การนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุน และสร้างความสามารถในการแข่งขัน รวมถึงขยายโอกาสทางการตลาด
ธรรมศักดิ์ยกตัวอย่างการผลิตปูนซีเมนต์คาร์บอนต่ำ ซึ่งปัจจุบันมีสัดส่วนประมาณ 90% ของยอดขายปูนซีเมนต์ของเอสซีจีในประเทศไทย โดยการเพิ่มปริมาณการขายยังช่วยให้ต้นทุนลดลง ขณะเดียวกันก็ลดการปล่อยคาร์บอนได้ด้วย นอกจากนี้ เอสซีจียังส่งออกปูนซีเมนต์คาร์บอนต่ำไปยังสหรัฐอเมริกาต่อเนื่องมาแล้ว 3 ปี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมความพร้อมต่อมาตรการด้านคาร์บอนในตลาดโลก
อย่างไรก็ตาม ธรรมศักดิ์กล่าวว่า การปรับตัวของบริษัทขนาดใหญ่เพียงลำพังไม่เพียงพอที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนผ่านอย่างครอบคลุม นอกจากต้องปรับกระบวนการภายในองค์กรแล้ว ยังต้องทำงานร่วมกับซัปพลายเออร์ให้ทั้งห่วงโซ่อุปทาน (supply chain) เปลี่ยนผ่านไปด้วยกัน และทำให้ชุมชนโดยรอบได้รับประโยชน์จากการเปลี่ยนผ่านด้วย
ในระดับประเทศ ธรรมศักดิ์เสนอให้มีรูปแบบความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน หรือ Public Private People Partnerships (PPPP) โดยยกตัวอย่างโครงการสระบุรีแซนด์บ็อกซ์ ซึ่งเอสซีจีดำเนินการร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ ในพื้นที่ พบว่าความร่วมมือรูปแบบนี้ช่วยแก้ไขปัญหาและปลดล็อกข้อจำกัดด้านกฎหมาย รวมถึงนำความต้องการของชุมชนเข้ามาประสานกับการดำเนินงานของภาคธุรกิจ จึงอยากเห็นการขยายผลไปยังจังหวัดอื่น ๆ เพื่อให้แต่ละพื้นที่และแต่ละอุตสาหกรรมสามารถเปลี่ยนผ่านได้อย่างเข้มแข็ง และกระจายประโยชน์ไปสู่คนในพื้นที่อย่างทั่วถึง
ธรรมศักดิ์ยกตัวอย่างหนึ่งที่เอสซีจีทำในพื้นที่สระบุรีและสร้างประโยชน์ให้คนในพื้นที่ คือ การรับซื้อวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรหรือชีวมวล (biomass) จากชุมชนในจังหวัดสระบุรี ซึ่งช่วยลดการเผาและสร้างรายได้ให้กับคนในพื้นที่ อีกทั้งยังส่งผลให้การท่องเที่ยวในสระบุรีเป็นการท่องเที่ยวสีเขียวมากขึ้น
สำหรับการลงทุนด้านสิ่งแวดล้อม ธรรมศักดิ์กล่าวว่าเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ เพราะบริษัทมีหน้าที่รักษาผลตอบแทนให้กับผู้ถือหุ้นด้วย โดยเอสซีจีตั้งเป้าหมายลดการปล่อยคาร์บอนลง 20-25% ภายในปี 2030 เมื่อเทียบกับปีฐาน และปัจจุบันมีโครงการที่เกี่ยวข้องกับการลดการปล่อยคาร์บอนมากกว่า 2,000 โครงการ
การพิจารณาอนุมัติเงินลงทุนของเอสซีจีใช้ตัวชี้วัด 2 ด้าน คือ ปริมาณคาร์บอนที่ลดได้และผลตอบแทนทางการเงิน โดยแบ่งโครงการออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มแรกคือโครงการที่สามารถลดคาร์บอนได้และให้ผลตอบแทนสูงกว่าระดับที่ผู้ถือหุ้นคาดหวัง ซึ่งสามารถเดินหน้าการลงทุนได้ทันที เพราะสร้างประโยชน์ทั้งด้านสิ่งแวดล้อมและธุรกิจ
กลุ่มที่สองเป็นโครงการที่ให้ผลตอบแทนอยู่ในระดับใกล้เคียงกับเกณฑ์ที่บริษัทกำหนด หรืออาจต่ำกว่าความคาดหวังเล็กน้อย แต่หากมีศักยภาพในการลดคาร์บอนได้มาก จะนำเสนอให้ผู้บริหารระดับสูงพิจารณาว่ามีความจำเป็นต้องลงทุนต่อหรือไม่
ส่วนกลุ่มที่สามเป็นโครงการที่มีต้นทุนสูง ผลตอบแทนต่ำ และลดคาร์บอนได้น้อย ซึ่งต้องอาศัยทีม deep technology หรือทีมที่ทำงานด้านเทคโนโลยีเชิงลึก ช่วยค้นหาเทคโนโลยีใหม่เพื่อทำให้โครงการมีความเป็นไปได้ทั้งในด้านต้นทุนและผลตอบแทน
ธรรมศักดิ์เปิดเผยว่า เอสซีจีได้ลงทุนในเทคโนโลยีใหม่ ๆ จากต่างประเทศ เพื่อผลักดันโครงการลดคาร์บอนที่ยังมีข้อจำกัดให้สามารถเกิดขึ้นได้จริง
ตัวอย่างหนึ่งคือการลงทุนในเทคโนโลยี heat battery หรือแบตเตอรี่ความร้อน ซึ่งเป็นเทคโนโลยีกักเก็บพลังงานที่มีประสิทธิภาพสูง โดยธรรมศักดิ์ระบุว่ามีประสิทธิภาพสูงกว่าแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนประมาณ 2 เท่า และมีต้นทุนต่ำกว่า ทั้งนี้ เอสซีจีได้เข้าซื้อหุ้นในบริษัทผู้พัฒนาเทคโนโลยี heat battery ในสหรัฐอเมริกา แล้วนำมาใช้ในโรงงานปูนซีเมนต์ท่าหลวง จังหวัดสระบุรี โดยนำพลังงานที่กักเก็บไว้มาใช้ในกระบวนการผลิตไอน้ำ (steam) ซึ่งมีต้นทุนคุ้มค่ากว่าการใช้น้ำมันและก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) พร้อมลดการปล่อยคาร์บอนไปด้วย
อีกตัวอย่างหนึ่งคือการลงทุนในแผงโซลาร์เซลล์รุ่นใหม่จากสหรัฐอเมริกา ซึ่งมีประสิทธิภาพการแปลงพลังงาน (efficiency) ประมาณ 28% สูงกว่าแผงโซลาร์เซลล์จากจีนที่ใช้อยู่เดิม ซึ่งมีประสิทธิภาพประมาณ 21% โดยเอสซีจีนำแผงรุ่นใหม่มาทดลองติดตั้งที่บางซื่อ เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพการใช้งาน
ธรรมศักดิ์กล่าวว่า การเปลี่ยนผ่านควรเป็นการสร้างความได้เปรียบให้กับธุรกิจ ไม่ใช่เพียงเปลี่ยนไปใช้เทคโนโลยีใหม่โดยยังทำทุกอย่างเหมือนเดิม เพราะหากไม่ปรับตัว ธุรกิจก็จะไม่สามารถสร้างความแข็งแกร่งในระยะยาว และอาจต้องตามคู่แข่งอยู่เสมอ ทีม deep tech จึงมีหน้าที่ค้นหาเทคโนโลยีที่จะช่วยให้การเปลี่ยนผ่านเกิดขึ้นได้ พร้อมทำให้โครงการมีผลตอบแทนที่เหมาะสม
บัณฑิต ธรรมประจำจิต ประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการ กลุ่มธุรกิจปิโตรเลียมขั้นต้นและก๊าซธรรมชาติ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ในฐานะบริษัทพลังงานแห่งชาติ ปตท.มีภารกิจสำคัญในการรักษาความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ เพื่อให้ประเทศไทยมีพลังงานใช้อย่างต่อเนื่องและเพียงพอ รวมถึงให้ทุกภาคส่วนสามารถเข้าถึงพลังงานในราคาที่เหมาะสม
อย่างไรก็ตาม การให้ความสำคัญกับความมั่นคงทางพลังงานในสถานการณ์ปัจจุบัน ไม่ได้หมายความว่า ปตท.จะละทิ้งเป้าหมายด้านความยั่งยืน แต่ต้องปรับลำดับความสำคัญให้สอดคล้องกับสถานการณ์ในแต่ละช่วงเวลา โดยในช่วงที่มีความไม่แน่นอน ปตท.ต้องให้ความสำคัญกับการจัดหาพลังงานให้เพียงพอ เพื่อให้เศรษฐกิจของประเทศเดินหน้าต่อไปได้ ขณะเดียวกันก็ต้องเตรียมพร้อมรับการเปลี่ยนผ่านด้านความยั่งยืน ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินธุรกิจ ไม่ใช่ทางเลือก แต่เป็นฐานสำคัญในการเติบโตของกลุ่ม ปตท. โดยบริษัทได้เตรียมความพร้อมและวางกลยุทธ์เพื่อให้ธุรกิจเติบโตอย่างยั่งยืน
หลักการสำคัญของ ปตท. คือการทำให้อุตสาหกรรมพลังงานและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องสามารถเดินหน้าต่อไปได้ ควบคู่กับการขับเคลื่อนสู่เป้าหมายด้านความยั่งยืน
การขับเคลื่อนธุรกิจให้เติบโตอย่างยั่งยืนของกลุ่ม ปตท. ดำเนินการผ่านบริษัทในเครือที่รับผิดชอบธุรกิจแต่ละด้าน เช่น บริษัท โกลบอล เพาเวอร์ ซินเนอร์ยี่ จำกัด (มหาชน) หรือ GPSC ซึ่งเป็นหัวหอกด้านการพัฒนาพลังงานหมุนเวียน บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ PTTGC ที่พัฒนาผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและผลิตภัณฑ์คาร์บอนต่ำ เช่น ไบโอพลาสติก ส่วนบริษัท ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก จำกัด (มหาชน) หรือ OR ก็เดินหน้าเพิ่มสถานีชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าในสถานีบริการน้ำมัน
ทั้งนี้ ปตท.ได้วางกลยุทธ์ C3 (C ยกกำลังสาม) เพื่อบรรลุเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ประกอบด้วย
หนึ่งในเทคโนโลยีที่ ปตท.กำลังพัฒนาเพื่อรองรับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก คือเทคโนโลยีดักจับและกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ (carbon capture and storage: CCS) โดยมีโครงการนำร่องที่แหล่งอาทิตย์ในอ่าวไทย ซึ่งคาดว่าจะเริ่มดำเนินการได้ในอีก 2 ปีข้างหน้า และมีศักยภาพในการดักจับคาร์บอนได้ประมาณ 1 ล้านตันต่อปี หากดำเนินการได้ตามแผน จะสามารถขยายผลต่อไปได้
ปตท.มีแผนพัฒนา Eastern Thailand CCS Hub เพื่อรองรับการดักจับและกักเก็บคาร์บอนจากภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่ภาคตะวันออก ปัจจุบันอยู่ระหว่างการสำรวจทางธรณีวิทยาในอ่าวไทย และมีแผนเจาะหลุมสำรวจในปีหน้า เพื่อประเมินศักยภาพของพื้นที่สำหรับกักเก็บก๊าซเรือนกระจก ควบคู่กับการออกแบบระบบขนส่งคาร์บอนไปกักเก็บใต้ทะเล
หากเป็นไปตามแผน คาดว่าจะสามารถเริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ได้ในปี 2034 โดยโครงการนี้จะช่วยรองรับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของภาคอุตสาหกรรม เพิ่มโอกาสด้านการจ้างงาน และสนับสนุนเป้าหมาย Net Zero ของประเทศไทยในปี 2050
สำหรับแอร์เอเชีย ธรรศพลฐ์ แบเลเว็ลด์ ประธานกรรมการบริหาร บริษัท ไทยแอร์เอเชีย จำกัด ยอมรับว่าปีนี้เป็นอีกปีที่ยากมาก ธุรกิจสายการบินยังเผชิญความท้าทายด้านต้นทุน แม้จะผ่านช่วงวิกฤตโควิด-19 มาแล้ว แต่การฟื้นตัวของธุรกิจกลับต้องเจอกับปัจจัยใหม่ นั่นคือสงครามในตะวันออกกลางที่ส่งผลให้ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้น และกระทบต่อต้นทุนเชื้อเพลิงของสายการบินโดยตรง ทำให้สายการบินต้องรับภาระต้นทุนที่สูงขึ้นอย่างมาก
ธรรศพลฐ์กล่าวว่า ที่ผ่านมาแอร์เอเชียพยายามปรับราคาบัตรโดยสารเพื่อรองรับต้นทุนที่เพิ่มขึ้น โดยหลังโควิด-19 ค่าใช้จ่ายด้านการบินอื่น ๆ เช่น ค่าบริการวิทยุการบินและภาษี เพิ่มขึ้นประมาณ 37% ขณะที่บริษัทปรับราคาตั๋วขึ้นแล้วราว 15-17% ทำให้ต้นทุนโดยรวมเพิ่มขึ้นประมาณ 22-23%
อย่างไรก็ตาม การปรับราคาตั๋วทำได้อย่างจำกัด เนื่องจากแอร์เอเชียเป็นสายการบินต้นทุนต่ำ ซึ่งลูกค้าส่วนใหญ่เป็นกลุ่มที่เดินทางเพื่อการท่องเที่ยวและพักผ่อน ไม่ใช่การเดินทางเพื่อธุรกิจ จึงค่อนข้างอ่อนไหวต่อราคา หากปรับราคาตั๋วเพิ่มขึ้น ผู้โดยสารก็อาจตัดสินใจชะลอการเดินทางหรือเปลี่ยนไปใช้สายการบินอื่นที่มีราคาถูกกว่า
ธรรศพลฐ์ยอมรับว่า ตั้งแต่เดือนเมษายนที่ผ่านมา แอร์เอเชียขาดทุนทุกเดือน แต่ยังเป็นระดับที่สามารถยอมรับได้เพื่อให้ธุรกิจและการเดินทางยังดำเนินต่อไปได้ โดยมองว่าการปรับราคาต้องค่อยเป็นค่อยไป เพื่อให้ผู้โดยสารมีเวลาปรับตัว บริษัทไม่สามารถนำต้นทุนที่เพิ่มขึ้นทั้งหมดมารวมแล้วปรับราคาขึ้นในครั้งเดียวได้ แต่ต้องพิจารณาความสามารถในการจ่ายของผู้โดยสารเป็นหลัก ทั้งนี้ หวังว่าสถานการณ์สงครามจะคลี่คลายและราคาน้ำมันปรับลดลง
ขณะที่เผชิญต้นทุนและความท้าทายทางธุรกิจ ธรรศพลฐ์กล่าวว่า แอร์เอเชียยังให้ความสำคัญกับการดำเนินธุรกิจที่คำนึงถึงความยั่งยืน โดยเฉพาะผลกระทบจากการท่องเที่ยวที่กระจุกตัวอยู่ในพื้นที่ยอดนิยม ซึ่งอาจสร้างภาระต่อสิ่งแวดล้อม เช่น แหล่งท่องเที่ยวทางทะเลในภาคใต้และพัทยาที่มีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้าไปจำนวนมาก
ในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมา แอร์เอเชียพยายามเชิญชวนให้คนไทยเดินทางท่องเที่ยวภายในประเทศ โดยส่งเสริมให้กระจายการเดินทางไปยังเมืองรองและพื้นที่ที่นักท่องเที่ยวต่างชาติยังเดินทางไปไม่มาก เช่น การท่องเที่ยวสายบุญ ไหว้พระ เทศกาล และกิจกรรมทางวัฒนธรรมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ เพื่อกระจายการเดินทางออกจากแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยม และกระจายรายได้จากการท่องเที่ยวไปยังพื้นที่อื่น ๆ ด้วย
ส่วนการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมภายในธุรกิจ แอร์เอเชียพยายามเลือกใช้วัสดุที่สามารถนำกลับมารีไซเคิลได้เป็นหลัก พร้อมมองหาพันธมิตรและซัพพลายเออร์ที่ดำเนินธุรกิจโดยคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม เพื่อให้การลดผลกระทบเกิดขึ้นตลอดกระบวนการดำเนินงาน
เมื่อพูดถึงสิ่งสำคัญที่ผู้บริหารต้องให้คำความสำคัญเพื่อจะนำธุรกิจให้สามารถเดินหน้าไปสู่เป้าหมายได้ ทั้งด้านการแข่งขัน ผลประกอบการ และความยั่งยืน
ธรรมศักดิ์มองว่า เนื่องจากนวัตกรรมเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและมีความหลากหลาย ผู้บริหารที่อยู่บนสุดอาจไม่สามารถมองเห็นโอกาสหรือแนวคิดใหม่ ๆ ได้ทั้งหมด และเชื่อว่าพนักงานที่ทำงานอยู่ในระดับปฏิบัติการอาจเห็นสิ่งที่ผู้บริหารไม่เห็น
ดังนั้น แนวทางที่เอสซีจีใช้คือการเปิดโอกาสให้พนักงานในระดับต่าง ๆ ส่งไอเดียขึ้นมาถึงผู้บริหาร โดยผู้บริหารต้องกำหนดโจทย์ทางธุรกิจให้ชัดเจนก่อนว่าต้องการแก้ไขปัญหาอะไร เมื่อมีแนวคิดที่ตอบโจทย์ บริษัทก็พร้อมสนับสนุนทรัพยากร ทั้งเงินทุน บุคลากร และเครือข่าย เพื่อผลักดันให้แนวคิดนั้นเกิดขึ้นจริง โดยสิ่งสำคัญคือต้องสร้างบรรยากาศที่ทำให้พนักงานกล้าเสนอความคิดเห็นและแนวทางใหม่ ๆ
ด้านบัณฑิตกล่าวว่า ปตท.ให้ความสำคัญกับการนำยุทธศาสตร์ไปปฏิบัติให้เกิดผลจริง เพราะแม้จะมีกลยุทธ์ที่ดี แต่หากไม่สามารถนำไปดำเนินการได้ ก็จะไม่เกิดผลลัพธ์ตามที่ต้องการ จึงต้องให้ความสำคัญกับทรัพยากรบุคคลและการสร้างเป้าหมายร่วมกันในองค์กร การทำงานต้องไม่ใช่รูปแบบ one-man show แต่ทุกคนต้องเดินไปด้วยกัน อีกสิ่งสำคัญคือการรับฟังความคิดเห็นและความคาดหวังจากผู้มีส่วนได้เสียทุกกลุ่ม ทั้งภาครัฐ ลูกค้า พนักงาน คู่ค้า พันธมิตร และผู้ถือหุ้น เพื่อนำมาประเมินและปรับกลยุทธ์ให้เหมาะสม
ขณะที่ธรรศพลฐ์มองว่า การดำเนินธุรกิจในยุคนี้ต้องรับฟังความต้องการของผู้ใช้งานเป็นสำคัญ โดยต้องแยกให้ออกว่าสิ่งใดเป็นสิ่งจำเป็น (must have) และสิ่งใดเป็นเพียงสิ่งที่มีก็ดี (good to have) เพราะบริษัทไม่มีทรัพยากรเพียงพอที่จะทำทุกอย่างได้พร้อมกัน โดยเฉพาะการเปลี่ยนผ่านสู่ธุรกิจสีเขียวที่มีต้นทุนสูง ขณะที่เทคโนโลยีใหม่ ๆ เข้ามาอย่างรวดเร็ว ทำให้ค่าใช้จ่ายในการปรับตัวไม่ได้ลดลง แต่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น
ดังนั้น บริษัทจึงต้องรับฟังผู้ใช้งานและเลือกลงทุนในสิ่งที่จำเป็น เพื่อให้สามารถบริหารต้นทุนและตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ ขณะเดียวกันก็ยังต้องเดินหน้าปรับตัวด้านสิ่งแวดล้อม เพราะเป็นสิ่งที่ธุรกิจไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้