ทรัมป์ทะเลาะอะไรกับสื่อ? 3 สื่อดังฟ้องรัฐบาลหลังถูกห้ามเข้าทำเนียบขาว

เมื่อวันศุกร์ที่ 18 กันยายนที่ผ่านมา ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ประกาศห้าม CNN, Politico และ MS NOW เข้าทำเนียบขาว โดยกล่าวหาว่าองค์กรเหล่านี้นำเสนอ “เรื่องแต่งหรือคำโกหก” เกี่ยวกับรัฐบาลของเขา ล่าสุด สื่อทั้งสามแห่งเตรียมดำเนินคดีกับรัฐบาลของทรัมป์แล้ว

ความขัดแย้งของทรัมป์กับสื่อมวลชนนั้นต้องย้อนกลับไปตั้งแต่สมัยแรกที่เขาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐฯ และแทบจะเป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปว่า ทรัมป์มักมีปัญหาขัดแย้งกับสื่อหลายเจ้ามาโดยตลอด แต่รัฐบาลสหรัฐฯ มีสิทธิ์ทำเช่นนี้หรือไม่? เพราะในแถลงการณ์ร่วมเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา ทั้งสามองค์กรสื่อระบุว่า พวกเขาจะดำเนินการทางกฎหมายเพื่อ “ปกป้องหลักการที่ว่ารัฐบาลไม่ใช่ผู้กำหนดว่าสื่อมวลชนจะรายงานอะไร”

สื่อออกแถลงการณ์ร่วม

เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา  CNN, Politico และ MS NOW  ออกแถลงการณ์ร่วมระบุว่า  ทำเนียบขาวได้เพิกถอนบัตรอนุญาตของผู้สื่อข่าวของเรา เพียงเพราะไม่พอใจกับการรายงานข่าวของเรา หากไม่มีการคัดค้าน เรื่องนี้จะเป็นภัยคุกคามต่อเสรีภาพของสื่อ และสิทธิของประชาชนในการได้รับข้อมูลข่าวสารจากสื่ออิสระที่ปราศจากการแทรกแซงของรัฐบาล

ทั้งสามองค์กรยื่นฟ้องต่อศาลแขวงสหรัฐฯ ประจำกรุงวอชิงตันเมื่อวันจันทร์ โดยขอให้ผู้พิพากษามีคำสั่งโดยเร็วว่า การห้ามดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญ และสั่งไม่ให้เจ้าหน้าที่ของรัฐบาลทรัมป์บังคับใช้มาตรการดังกล่าว

ส่วนในขณะนี้ ทรัมป์เดินทางไปนครนิวยอร์กเพื่อเข้าร่วมการประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ แต่เขาก็ได้ออกมาตอบโต้ข่าวการฟ้องร้อง โดยเรียกองค์กรข่าวเหล่านี้ว่า “ตัวตลกระดับสาม” และ “สื่อที่คดโกงและฉ้อฉล” พร้อมกล่าวหาว่าสื่อเหล่านี้ “ลดทอนและบิดเบือน” ผลงานของเขา

ทรัมป์เขียนบนแพลตฟอร์ม Truth Social ว่า “คนและสำนักข่าวที่นำเสนอแต่ข่าวปลอมและเขียนข่าวในเชิงลบ รวมถึงผู้ที่ทำลายความมั่นคงแห่งชาติของเราด้วยการเผยแพร่เรื่องราวที่เป็นเท็จและหมิ่นประมาท โดยอ้างแหล่งข่าวที่ไม่เปิดเผยชื่อ ไม่ควรได้รับอนุญาตให้เข้าถึงสำนักงานที่สำคัญที่สุดในโลก” เขายังระบุด้วยว่า แทบจะแน่นอนว่ายังไงฝ่ายรัฐบาลของเขาจะยื่นอุทธรณ์

รัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ 1 หรือ First Amendment ห้ามรัฐบาล “ลดทอน” เสรีภาพของสื่อมวลชน โดยศาลสหรัฐฯ ตีความหลักการดังกล่าวมาโดยตลอดว่า รัฐบาลไม่สามารถเลือกปฏิบัติต่อสื่อโดยพิจารณาจากเนื้อหาการรายงานข่าวของสื่อนั้น

อย่างไรก็ตาม แต่ถ้าไปดูการพิจารณาในอดีต จะพบว่า ศาลไม่ได้บอกว่านักข่าวทุกคนมีสิทธิ์เข้าทำเนียบขาว ดังนั้นรัฐบาลยังคงเป็นเจ้าของสิทธิ์ว่าจะอนุญาตหรือไม่ โดย คดีสำคัญคือ Sherrill v. Knight ในปี 1977 ซึ่งเกี่ยวกับการที่นักข่าว The Nation ถูกปฏิเสธเข้าทำเนียบขาว แต่ศาลระบุว่า รัฐบาลสามารถปฏิเสธบัตรสื่อได้ด้วยเหตุผลที่มีน้ำหนัก เช่น ความปลอดภัยของประธานาธิบดี แต่การปฏิเสธต้องไม่เป็นไปตามอำเภอใจหรือด้วยเหตุผลที่ไม่เพียงพอ และต้องมีขั้นตอนที่เหมาะสม เช่น แจ้งเหตุผลและเปิดโอกาสให้โต้แย้ง

ที่สำคัญ ศาลเขียนไว้ชัดว่า เมื่อรัฐบาลเปิดพื้นที่สื่อของทำเนียบขาวให้เป็นแหล่งข้อมูลสำหรับผู้สื่อข่าวแล้ว การเข้าถึงดังกล่าวไม่ควรถูกปฏิเสธโดยพลการหรือด้วยเหตุผลที่ไม่ถึงระดับที่จำเป็นอย่างยิ่ง

เครือข่ายโทรทัศน์สหรัฐฯ ระงับการรายงานข่าวร่วมจากทำเนียบขาว

เช้าวันจันทร์ เครือข่ายโทรทัศน์รายใหญ่ของสหรัฐฯ ระงับการทำหน้าที่ในระบบรายงานข่าวร่วมจากทำเนียบขาว ซึ่งเป็นระบบที่องค์กรข่าวหลายแห่งแบ่งปันภาพและข้อมูลร่วมกัน เพื่อลดค่าใช้จ่ายและลดจำนวนอุปกรณ์และบุคลากรที่ต้องใช้ในการรายงานข่าวกิจกรรมของประธานาธิบดี

ไบรอัน บอตัน หัวหน้าสำนักงานวอชิงตันของ Fox News ซึ่งขณะนี้ทำหน้าที่หมุนเวียนในการประสานงานทีมโทรทัศน์ที่รายงานข่าวจากทำเนียบขาว ส่งอีเมลถึงสมาชิกว่า “นับตั้งแต่วันนี้ ระบบโทรทัศน์พูลจะไม่ทำหน้าที่รายงานกิจกรรมของประธานาธิบดีที่ถูกกำหนดให้เป็นการรายงานแบบพูล”

อีเมลดังกล่าวระบุว่า การตัดสินใจเกิดขึ้นหลังทำเนียบขาว “ขัดขวาง” ไม่ให้ CNN ทำหน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมายในการรายงานการเดินทางของทรัมป์ไปนครนิวยอร์ก และระบุว่าจะ “ไม่มีทีมพูลชุดใหม่มาทำหน้าที่แทน”

CNN ซึ่งเป็นหนึ่งในสื่อสหรัฐฯ เพียง 5 แห่งที่อยู่ในระบบพูลโทรทัศน์ของทำเนียบขาว เดิมมีกำหนดรายงานการเดินทางของทรัมป์ไปเข้าร่วมการประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติที่นครนิวยอร์กในวันจันทร์และวันอังคาร

แต่ในเช้าวันจันทร์ บูธของ CNN ซึ่งมีที่นั่งสำหรับ 5 คนบริเวณชั้นใต้ดินของพื้นที่สื่อในทำเนียบขาว ซึ่งโดยปกติจะมีทีมงานประจำตั้งแต่ช่วงเช้ามืด กลับว่างเปล่าและถูกปิด โดยหน้าจอและจอมอนิเตอร์ภายในถูกปิดทั้งหมด ทีมข่าว CNN จึงต้องออกไปถ่ายทอดสดจากทางเท้าสาธารณะด้านนอกพื้นที่รักษาความปลอดภัยของทำเนียบขาวแทน

ด้าน ABC, CBS, CNN, Fox News และ NBC ซึ่งเป็น 5 เครือข่ายหลัก ออกแถลงการณ์ร่วมว่า ประชาชนมีผลประโยชน์สำคัญในการได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นอิสระเกี่ยวกับการทำงานของรัฐบาล และรัฐบาลไม่ควรจำกัดการทำงานขององค์กรข่าว เพียงเพราะไม่พอใจกับการรายงานข่าวขององค์กรนั้น

เมื่อทรัมป์ประกาศห้าม CNN, Politico และ MS NOW เมื่อสัปดาห์ก่อน เขาไม่ได้ระบุว่าข่าวหรือรายงานชิ้นใดเป็นสาเหตุที่ทำให้ตัดสินใจดังกล่าว แต่ภายหลังเขากล่าวว่าเป็นผลจากเรื่องราวสะสมตลอดช่วงหลายปีที่ผ่านมา และทรัมป์ยังระบุว่า อาจมีสื่ออื่น ๆ เข้าร่วมด้วย 

เมื่อผู้สื่อข่าวถามว่าเขาหมายถึงอะไร ทรัมป์ตอบว่า “หมายถึงสื่อข่าวปลอมอื่น ๆ ที่จะตามมา? ก็อย่างที่รู้กัน New York Times เป็นข่าวปลอม Washington Post ก็เป็นข่าวปลอม”

ความขัดแย้งกับ Associated Press

ก่อนหน้านี้ เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ทำเนียบขาวประกาศว่าจะเข้ามาควบคุมระบบพูลของสื่อที่ได้รับอนุญาตให้เข้าถึงตัวประธานาธิบดี โดยก่อนหน้านั้น ระบบดังกล่าวอยู่ภายใต้การบริหารของ White House Correspondents' Association มานานกว่าศตวรรษ

ในเดือนเดียวกัน รัฐบาลยังดำเนินมาตรการห้ามผู้สื่อข่าวและช่างภาพของ Associated Press (AP) เข้าถึงพื้นที่ที่จำกัดการเข้าถึง เช่น ห้องทำงานรูปไข่ (Oval Office) หรือเครื่องบิน Air Force One เนื่องจาก AP ยังคงใช้คำว่า “Gulf of Mexico” แทนคำว่า “Gulf of America” ตามชื่อที่ทรัมป์ต้องการ แต่ AP ได้ยื่นฟ้องรัฐบาลแล้ว และคดีดังกล่าวยังอยู่ระหว่างการพิจารณา

รัฐบาลสหรัฐฯ ในอดีตเคยมีกรณีพยายามจำกัดการเข้าถึงของสื่อบางแห่งเช่นกัน อย่างในปี 2009 รัฐบาลของประธานาธิบดีบารัก โอบามา พยายามไม่ให้ Fox News เข้าร่วมการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่รัฐบาลภายในระบบพูลของสื่อ แต่หลังจากเครือข่ายอีก 4 แห่งในพูลออกมาคัดค้าน Fox News ก็ได้รับอนุญาตให้เข้าร่วม

อย่างไรก็ตาม ในกรณีของรัฐบาลทรัมป์กับ CNN, MS NOW และ Politico การดำเนินการแตกต่างออกไป เพราะเป็นการห้ามสื่อทั้งสามแห่งจากการเข้าร่วมการรายงานข่าวแบบพูลทั้งหมด ไม่ใช่เพียงการสัมภาษณ์รายการใดรายการหนึ่ง

ทรัมป์วิพากษ์วิจารณ์องค์กรข่าวอย่างต่อเนื่อง และรัฐบาลของเขายังดำเนินคดีกับสื่อหลายแห่ง รวมถึง New York Times, Wall Street Journal และ BBC คดีบางส่วนส่งผลให้องค์กรสื่อยอมจ่ายเงินหลายล้านดอลลาร์เพื่อยุติคดี ขณะที่คดีที่ทรัมป์ฟ้อง BBC ยังคงอยู่ระหว่างการพิจารณา

https://www.bbc.com/news/articles/cm0e32rwvrryo

https://law.justia.com/cases/federal/appellate-courts/F2/569/124/35083