ทำไมทรัมป์ขยายดีลหยุดยิง? สหรัฐฯ พร้อมคุย อิหร่านไร้คำตอบ ดีลจะพังไหม?
ท่ามกลางสถานการณ์ตึงเครียดในตะวันออกกลางที่ทั่วโลกจับตามอง ประธานาธิบดีโดนัล ทรัมป์ ตัดสินใจ “ขยายระยะเวลาหยุดยิง” กับอิหร่านออกไปอย่างไม่มีกำหนด ก่อนเส้นตายเดิมจะสิ้นสุดลงเพียงไม่กี่ชั่วโมง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
Spotlight จะพาไปย้อนดูเหตุการณ์กันว่า เกิดอะไรขึ้นกันแน่? ทำไมทรัมป์ถึงตัดสินใจขยายข้อตกลงหยุดยิง?
สหรัฐฯ พร้อมเจรจา รออิหร่านจนวินาทีสุดท้าย
การตัดสินใจครั้งนี้เกิดขึ้นหลังการประชุมทีมความมั่นคงแห่งชาติที่ทำเนียบขาวเมื่อช่วงบ่ายของวันอังคารที่ผ่านมา ท่ามกลางความไม่แน่นอนว่า อิหร่านจะส่งคณะผู้แทนเข้าร่วมเจรจารอบใหม่หรือไม่ โดยเดิมสหรัฐฯ เตรียมส่งรองประธานาธิบดีเจ ดี แวนซ์ เดินทางไปยังกรุงอิสลามาบัด ประเทศปากีสถาน เพื่อหารือกับฝ่ายไกล่เกลี่ย แต่แผนดังกล่าวถูกชะลอออกไปหลังอิหร่านยังไม่ส่งสัญญาณตอบรับอย่างชัดเจน
แหล่งข่าวจาก CNN ระบุว่า ในช่วงหลายวันที่ผ่านมา วอชิงตันได้ส่งกรอบข้อเสนอสำคัญให้อิหร่านพิจารณาล่วงหน้า แต่กลับไม่ได้รับคำตอบ ทำให้ทำเนียบขาวเริ่มกังวลว่าการเจรจาอาจยังไม่พร้อมเดินหน้า
เกิดอะไรขึ้น? ทำไมอิหร่านเงียบหาย
เจ้าหน้าที่ระดับสูงของทำเนียบขาวเชื่อว่า สาเหตุหลักที่สหรัฐฯ ยังไม่ได้รับการตอบกลับจากอิหร่าน เป็นผลจาก “รอยร้าวภายในของฝ่ายผู้นำอิหร่าน” โดยข้อมูลส่วนหนึ่งมาจากรายงานที่ส่งผ่านตัวกลางจากปากีสถาน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการประสานการเจรจาครั้งนี้
ฝ่ายสหรัฐฯ ประเมินว่า ขณะนี้อิหร่านยังไม่สามารถหาข้อสรุปร่วมกันได้ว่า จะกำหนดจุดยืนในการเจรจาอย่างไร โดยเฉพาะในประเด็นอ่อนไหวเรื่อง การเสริมสมรรถนะยูเรเนียม และปริมาณยูเรเนียมเสริมสมรรถนะที่อิหร่านถือครองอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งถือเป็นหนึ่งในจุดติดขัดหลักของการเจรจาสันติภาพรอบนี้
สถานการณ์ยิ่งซับซ้อนขึ้นจากคำถามสำคัญว่า ผู้นำสูงสุดคนใหม่ โมจตาบา คาเมนาอี ได้ส่งคำสั่งหรือแนวทางที่ชัดเจนให้ผู้ใต้บังคับบัญชาหรือไม่
แหล่งข่าวฝั่งสหรัฐฯ มองว่า เป็นไปได้ว่าทีมเจรจาของอิหร่านอาจยังไม่ได้รับอำนาจเต็มในการตัดสินใจ หรือในอีกมุมหนึ่ง เจ้าหน้าที่ระดับรองอาจกำลัง “ตีความความต้องการของผู้นำเอง” โดยไม่มีคำสั่งที่เป็นรูปธรรม
ปากีสถาน ตัวกลางสำคัญของเกมการทูต
อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ทำให้การหยุดยิงยังไม่สิ้นสุด คือบทบาทของปากีสถาน ซึ่งกำลังทำหน้าที่เป็นตัวกลางทางการทูตระหว่างสองฝ่าย
นายกรัฐมนตรี Shehbaz Sharif และผู้นำกองทัพปากีสถานได้เร่งประสานงานอย่างเข้มข้น เพื่อผลักดันให้เกิดการเจรจารอบใหม่ โดยหวังลดความเสี่ยงที่สงครามจะปะทุขึ้นอีกครั้ง
นักวิเคราะห์มองว่า ปากีสถานกำลังพยายามยกระดับบทบาทของตนในเวทีภูมิรัฐศาสตร์โลก โดยใช้วิกฤตครั้งนี้เป็นโอกาสทางการทูต
ทรัมป์เปลี่ยนเกม นาทีสุดท้ายก่อนเส้นตาย
ก่อนหน้านี้ ทรัมป์เคยส่งสัญญาณชัดว่า “ไม่ต้องการต่อเวลาหยุดยิง” และเตือนว่า หากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้ ความขัดแย้งอาจกลับเข้าสู่ภาวะสู้รบเต็มรูปแบบอีกครั้ง
แต่ในช่วงโค้งสุดท้าย ท่าทีดังกล่าวกลับเปลี่ยนไป โดยทรัมป์ประกาศว่า สหรัฐฯ จะขยายเวลาหยุดยิงออกไปอย่างไม่มีกำหนด เพื่อเปิดพื้นที่ให้การเจรจาสันติภาพเดินหน้าต่อจนกว่าการหารือจะได้ข้อสรุป “ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง” พร้อมย้ำว่า กองกำลังทหารสหรัฐฯ ยังคงอยู่ในสถานะพร้อมปฏิบัติการทันทีหากการเจรจาล้มเหลว
ขณะเดียวกัน สหรัฐฯ ยังคงย้ำจุดยืนแข็งกร้าว โดยปฏิเสธข้อเรียกร้องของอิหร่านเรื่องการยกเลิกมาตรการปิดล้อมเรือที่เข้าออกท่าเรืออิหร่านในบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ
ทั่วโลกยังจับตามอง ดีลนี้จะปัง หรือจะพัง?
แม้เสียงปืนจะยังไม่กลับมา แต่ความไม่แน่นอนของการเจรจายังคงกดดันตลาดโลก โดยเฉพาะประเด็นช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลก
หากการเจรจาล้มเหลว และสถานการณ์กลับเข้าสู่การปะทะอีกครั้ง ราคาน้ำมันมีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้นทันที และอาจส่งผลต่อเงินเฟ้อทั่วโลกในวงกว้าง
สำหรับตอนนี้ คำถามสำคัญไม่ใช่เพียงว่า “หยุดยิงจะอยู่นานแค่ไหน” แต่คือ อิหร่านจะยอมกลับเข้าสู่โต๊ะเจรจาหรือไม่ เพราะนั่นอาจเป็นตัวชี้ชะตาว่าสงครามครั้งนี้จะจบลงด้วยการทูต หรือกลับสู่สนามรบอีกครั้ง
