จับตามิน อ่องหล่ายเยือนกรุงเทพฯ หวังใช้ไทยเปิดทาง คว้าโอกาสการค้าใหม่
การเดินทางเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการของ พลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย ผู้นำเมียนมา ระหว่างวันที่ 6–7 สิงหาคม 2026 เพื่อเข้าร่วมการหารือทวิภาคีและเวที Thailand–Myanmar Business Forum 2026 ถือเป็นความเคลื่อนไหวครั้งสำคัญในเวทีพาณิชย์ภูมิภาค การเยือนกรุงเทพฯ ครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางวิกฤตเศรษฐกิจภายในประเทศที่กำลังตึงเครียดอย่างหนัก จากการขาดแคลนเงินตราต่างประเทศ และการถูกจับตาในฐานะพื้นที่เสี่ยงสูงด้านการฟอกเงินระดับโลก
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
สถานการณ์ดังกล่าวบีบให้รัฐบาลเมียนมาต้องเร่งปรับตัวเพื่อดึงดูดเม็ดเงินลงทุนและฟื้นฟูช่องทางการค้าข้ามพรมแดน การขยับตัวครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงมิติทางการทูตทั่วไป แต่คือยุทธศาสตร์ทางเศรษฐกิจที่เมียนมาคาดหวังจะใช้ไทยเป็น "สะพานเชื่อม" ไปสู่การเปิดรับทุนต่างชาติและประคองระบบการเงินไม่ให้ล่มสลาย
SPOTLIGHT ชวนอ่านบทความฉบับเต็มเพื่อเจาะลึก 3 ประเด็นสำคัญ: เมียนมาเปลี่ยนผ่านยุทธศาสตร์จากยุคเปิดเสรีการเงินสู่การควบคุมเข้มงวดอย่างไร? เหตุใดไทยจึงกลายเป็นทางรอดหลักภายใต้กรอบความร่วมมืออาเซียน? และการจัดระเบียบชายแดน-ปราบทุนสีเทาจะช่วยฟื้นความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติได้จริงหรือไม่?
ย้อนรอยยุทธศาสตร์การเงิน จากเปิดเสรีทุนต่างชาติ สู่การควบคุมเข้มงวด
หากย้อนมองไปในปี 2014 เมียนมาเคยเปิดฉากยุคทองทางเศรษฐกิจด้วยการอนุมัติใบอนุญาตให้ธนาคารต่างชาติ 9 แห่ง รวมถึงธนาคารกรุงเทพของไทย เข้าไปเปิดสาขาเพื่อให้บริการทางการเงินเป็นครั้งแรกในรอบครึ่งศตวรรษ มาตรการในวันนั้นมีเป้าหมายชัดเจนในการดึงดูดเงินทุนและเทคโนโลยีจากภายนอก เข้ามารองรับการเติบโตของเศรษฐกิจที่เคยพุ่งสูงกว่า 7% ต่อปี
ทว่า ภาพตัดมาในปัจจุบัน ยุทธศาสตร์การเงินของเมียนมากระทบกระเทือนอย่างหนักจากการถูกจัดอยู่ในบัญชีดำของคณะทำงานปฏิบัติงานเพื่อดำเนินมาตรการทางการเงิน (FATF) ในฐานะ "เขตอำนาจรัฐที่ต้องเฝ้าระวัง" (Jurisdiction of Concern) และมีดัชนีความเสี่ยงด้านการฟอกเงินสูงที่สุดในโลก ผลกระทบนี้บังคับให้รัฐบาลทหารต้องเปลี่ยนมาตรการจากการเปิดเสรี มาเป็นการรวบอำนาจบริหารจัดการเงินตราต่างประเทศกลับเข้าสู่ศูนย์กลางอย่างเข้มงวด
ทางการเมียนมาได้ปรับเปลี่ยนนโยบายการเงินด้วยการบังคับใช้อัตราแลกเปลี่ยนหลายระบบ กำหนดให้ผู้ส่งออกและแรงงานย้ายถิ่นต้องส่งเงินกลับและแปลงเป็นเงินจ๊าตในอัตราของรัฐบาล ควบคู่ไปกับการเปิดศึกปราบปรามระบบโอนเงินนอกระบบหรือ "โพยก๊วน" (Hundi) ซึ่งเป็นระบบการเงินและบริการส่งจดหมายโบราณของชาวจีนโพ้นทะเล ใช้สำหรับส่งเงินและข่าวคราวจากต่างประเทศ
รัฐบาลดำเนินนโยบายดังกล่าวโดยอ้างการปฏิบัติตามเกณฑ์ของ FATF แต่ในทางปฏิบัติกลับถูกมองว่า เป็นการบีบให้ภาคธุรกิจต้องกลับเข้ามาใช้ระบบธนาคารที่รัฐควบคุม เพื่อเพิ่มการเข้าถึงและกักเก็บสำรองเงินตราต่างประเทศให้แก่รัฐบาล
แรงกดดันเหล่านี้ส่งผลให้ต้นทุนทางการค้าพุ่งสูงขึ้นและเกิดภาวะเงินเฟ้อรุนแรง การดิ้นรนควบคุมระบบการเงินของรัฐบาลเมียนมา จึงสร้างโจทย์ใหญ่ให้กับภาคการค้าข้ามพรมแดน เพราะยิ่งรัฐบาลควบคุมเข้มงวด ภาคเอกชนและประชาชนก็ยิ่งแสวงหาช่องทางนอกระบบเพื่อความอยู่รอด นำไปสู่ความจำเป็นเร่งด่วนที่เมียนมาต้องหาพันธมิตรทางเศรษฐกิจภายนอกเพื่อช่วยผ่อนคลายแรงบีบคั้นนี้
"ไทย" สะพานเชื่อมการค้าและทางรอดในกรอบอาเซียน
ท่ามกลางภาวะบีบรัดทางการเงินและความเสี่ยงที่จะถูกตัดขาดจากระบบสากล ประเทศไทยจึงกลายเป็น "สายป่านทางเศรษฐกิจ" ที่สำคัญที่สุดของเมียนมา ด้วยมูลค่าการค้าและการพึ่งพาอาศัยกันตามแนวชายแดนที่มีความยาวกว่า 2,000 กิโลเมตร หากเมียนมาต้องหลุดออกจากกรอบความร่วมมืออาเซียน ข้อตกลงทวิภาคีทางการค้าและกรอบการทำงานร่วมกันระหว่างไทยและเมียนมาทั้งหมดจะต้องนับหนึ่งใหม่ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพการค้าและซัพพลายเชนของทั้งสองฝ่ายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
เพื่อป้องกันอุปสรรคทางเศรษฐกิจดังกล่าว ไทยจึงเลือกดำเนินยุทธศาสตร์ "แนวทางขนาน" (Parallel Approach) ในฐานะตัวกลางทางการทูต โดยเปิดพื้นที่รับฟังกลุ่มความขัดแย้งต่าง ๆ ในวงหารือไม่เป็นทางการ ควบคู่ไปกับการเดินหน้าประสานงานตรงกับรัฐบาลเมียนมา การขยับตัวของไทยในลักษณะนี้ไม่เพียงช่วยลดความแข็งกร้าวของสมาชิกอาเซียนลง แต่ยังถือเป็นการให้ยอมรับในทางปฏิบัติ ซึ่งเปิดช่องให้เมียนมายังมีพื้นที่เจรจาพาณิชย์ในระดับภูมิภาคต่อไปได้
ในฝั่งของเมียนมา การกระชับความสัมพันธ์กับไทยถือเป็นโอกาสทองในการฟื้นฟูช่องทางการค้าชายแดนที่เคยสะดุดลง การเจรจาร่วมกับไทยมีเป้าหมายสำคัญในการจัดระเบียบเส้นทางขนส่งสินค้าและด่านชายแดน เพื่อดึงกิจกรรมทางการค้าที่เคยไหลออกไปสู่นอกระบบหรือด่านผิดกฎหมาย ให้กลับเข้ามาอยู่ภายใต้ระบบจัดเก็บภาษีและโครงสร้างการค้าอย่างถูกต้อง ซึ่งจะช่วยสร้างรายได้เข้าสู่คลังของรัฐบาลอย่างเป็นรูปธรรม
การเดินทางเยือนกรุงเทพฯ ของผู้นำเมียนมาในครั้งนี้ จึงไม่ใช่แค่เรื่องของภาพลักษณ์ทางการทูต แต่คือการใช้ประโยชน์จากอธิปไตยและกรอบความร่วมมือทวิภาคีที่มีกับไทย เพื่อเปิดทางให้ภาคธุรกิจ ผลักดันการลงทุน และประกันว่าเส้นทางการค้าข้ามพรมแดนจะยังคงขับเคลื่อนต่อไปได้ ท่ามกลางกำแพงมาตรการลงโทษจากชาติตะวันตก
จัดระเบียบการค้าชายแดน & ปราบทุนสีเทา สร้างความมั่นใจนักลงทุน
ปัจจัยสำคัญที่จะช่วยปลดล็อกความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติ คือการแก้ปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติและธุรกิจสีเทาตามแนวชายแดน โดยเฉพาะปัญหาศูนย์สแคมเมอร์ออนไลน์และเครือข่ายค้ายาเสพติดในพื้นที่ชายแดนอย่างแม่สอดและชเวก๊กโก่ ซึ่งมีเครือข่ายทางการเงินเชื่อมโยงข้ามพรมแดน เมียนมาจึงจำเป็นต้องยกระดับความร่วมมือโดยตรงกับรัฐบาลกลางของไทยเพื่อกวาดล้างเครือข่ายเหล่านี้อย่างจริงจัง แทนการประสานงานเพียงระดับท้องถิ่น
การปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติควบคู่ไปกับการจัดระเบียบด่านชายแดนผิดกฎหมาย จะช่วยสกัดกั้นไม่ให้เงินภาษีและรายได้จากการค้าไหลไปสู่กลุ่มติดอาวุธและเครือข่ายนอกระบบ การดึงมูลค่าการค้าข้ามพรมแดนกลับเข้ามาอยู่ในระบบอย่างถูกต้อง นอกจากจะช่วยเพิ่มรายได้รัฐบาลและสร้างความปลอดภัยในพื้นที่ชายแดนแล้ว ยังเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการทำธุรกิจและการลงทุนที่โปร่งใส
ท้ายที่สุด การเยือนไทยและการร่วมเวที Thailand–Myanmar Business Forum 2026 ของผู้นำเมียนมาครั้งนี้ จึงเป็นด่านทดสอบสำคัญว่า เมียนมาจะสามารถเปลี่ยน "กลยุทธ์การปรับตัวเพื่อความอยู่รอด" ให้กลายเป็น "ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืน" ได้หรือไม่ บทสรุปของความร่วมมือทวิภาคีและการปราบทุนสีเทาอย่างเป็นรูปธรรมเท่านั้นที่จะเป็นคำตอบว่า ทุนต่างชาติจะกล้ากลับเข้ามาเปิดประตูสู่ตลาดเมียนมาอีกครั้งหรือไม่
