
สถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลางก้าวเข้าสู่ภาวะวิกฤตขั้นสุดและกำลังสั่นคลอนเสถียรภาพเศรษฐกิจโลก หลังกองกำลังสหรัฐฯ เปิดฉากโจมตีทางอากาศใส่เป้าหมายทางทหารของอิหร่านเป็นวันที่สองติดต่อกัน เพื่อตอบโต้อิหร่านที่ยิงเฮลิคอปเตอร์ทหารของสหรัฐฯ ตกนอกชายฝั่งโอมาน การปะทะอย่างรุนแรงครั้งนี้ส่งผลให้ข้อตกลงหยุดยิงพังทลายลงทันที พร้อมกับฉุดให้ราคาน้ำมันดิบ Brent พุ่งทะยานเฉียด 95 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อบาร์เรลในเวลาอันรวดเร็ว
ชนวนเหตุทวีความรุนแรงขึ้นเป็นทวีคูณ เมื่ออิหร่านประกาศปิด "ช่องแคบฮอร์มุซ" เส้นเลือดใหญ่ทางการค้าที่ควบคุมการขนส่งน้ำมันดิบ 1 ใน 5 ของโลกอย่างสมบูรณ์ พร้อมมีรายงานการโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันพาณิชย์ แม้ว่าที่ผ่านมาตลาดทุนจะยังคงเชื่อมั่นในวิถีทางการทูต แต่การตัดสินใจปิดตายเส้นทางพลังงานครั้งนี้ กำลังกลายเป็นสัญญาณเตือนภัยขั้นร้ายแรงว่า โลกอาจต้องเผชิญกับภาวะช็อกด้านอุปทานน้ำมัน และวิกฤตเงินเฟ้อรอบใหม่ที่ยากจะหลีกเลี่ยง
ความขัดแย้งในครั้งนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่เพียงคู่ปรับตลอดกาลอย่างสหรัฐฯ และอิหร่านอีกต่อไป แต่กำลังขยายวงกว้างจนกลายเป็นสงครามระดับภูมิภาค หลังจากที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ สั่งถล่มระบบเรดาร์และป้องกันภัยทางอากาศของอิหร่าน กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ก็ได้เปิดฉากสวนกลับด้วยขีปนาวุธและโดรนข้ามพรมแดนทันที
การตอบโต้ของอิหร่านพุ่งเป้าไปที่ฐานทัพสหรัฐฯ ในประเทศเพื่อนบ้าน ส่งผลให้คูเวตต้องเปิดระบบสกัดกั้นภัยคุกคามทางอากาศเหนือพื้นที่ทหารอย่างเร่งด่วน ขณะที่บาห์เรนต้องเปิดไซเรนเตือนภัยทางอากาศกึกก้อง เนื่องจากพื้นที่เชื่อมโยงกับกองเรือที่ 5 ของสหรัฐฯ ตกเป็นเป้าหมายหลักของการโจมตี
ท่าทีอันแข็งกร้าวของทั้งสองฝ่ายยิ่งทำให้โอกาสในการเจรจาริบหรี่ โดยทรัมป์ประกาศกร้าวผ่าน Truth Social ว่า อิหร่านใช้เวลาเจรจานานเกินไปและขู่จะทำลายสถานที่สำคัญเพิ่ม ขณะที่ประธานาธิบดี มาซูด เปเซชเคียน ของอิหร่าน ยืนยันจะยืนหยัดต่อสู้และไม่ยอมสยบต่อการข่มขู่ ส่งผลให้สถานการณ์เดินหน้าสู่จุดที่ไม่สามารถหวนคืนได้
ในแง่ของเศรษฐกิจโลก ช่องแคบฮอร์มุซคือเส้นเลือดใหญ่ทางการค้า และการประกาศปิดช่องแคบของอิหร่านได้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อราคาน้ำมันทันที โดยน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent) พุ่งทะยานขึ้นเหนือ 95 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในการซื้อขายที่เอเชีย ท่ามกลางความกังวลว่าสินค้าพลังงานทั่วโลกจะขาดแคลนขั้นวิกฤตหากสถานการณ์ยืดเยื้อ
นักวิเคราะห์จาก ActionForex ชี้ว่า เหตุที่ราคายังไม่ทะลุ 100 ดอลลาร์สหรัฐฯ เพราะตลาดส่วนใหญ่ยังหวังว่าจะเจรจากันได้ แต่ในทางเทคนิค กราฟน้ำมันกำลังฟอร์มตัวเป็นรูป "Double Bottom" (หรือรูปตัว W) โดยลงไปย่ำฐานที่ 89 ดอลลาร์ถึงสองครั้งแล้วไม่หลุด และหากสถานการณ์แย่ลงจนราคาพุ่งทะลุจุดกึ่งกลางของตัว W ซึ่งเป็นแนวต้านสำคัญที่ 98.99 ดอลลาร์ ขึ้นไปได้ ทันทีที่ผ่านจุดนี้ รูปแบบกราฟขาขึ้นจะสมบูรณ์และเป็นสัญญาณเตือนว่า ตลาดเลิกเชื่อเรื่องการเจรจาแล้ว
ในแง่ของความมั่นคงระหว่างประเทศ ความพยายามที่จะดึงวอชิงตันและเตหะรานกลับเข้าสู่โต๊ะเจรจาในปัจจุบันกำลังเผชิญกับทางตันอย่างสิ้นเชิง ท่ามกลางการโจมตีตอบโต้ที่ทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะเหตุการณ์ล่าสุดที่เฮลิคอปเตอร์ทหารของสหรัฐฯ ถูกยิงตก และตามมาด้วยการที่กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) เปิดฉากถล่มฐานทัพอเมริกันทั่วตะวันออกกลาง จนทำให้หลายฝ่ายกังวลว่า สถานการณ์อาจบานปลายจนเกินควบคุม
วิกฤตการณ์ที่ดิ่งลงเหวครั้งนี้ทำให้ อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ ต้องออกมาแสดงความกังวลอย่างเร่งด่วนผ่านแพลตฟอร์ม X โดยเตือนว่า ภูมิภาคตะวันออกกลางกำลังถูกดึงให้จมดิ่งสู่ใจกลางวิกฤตการณ์ที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น และการโจมตีที่เกิดขึ้นถี่ขึ้นในช่วงนี้ กำลังทำให้ข้อตกลงหยุดยิง สภาพแวดล้อมลดระดับลงเป็นเพียงแค่ "การลดระดับการยิงกันชั่วคราว" เท่านั้น
เลขาธิการ UN ย้ำเตือนปิดท้ายว่า ประชาคมโลกไม่ควรละเลยหรือมองข้ามความเสี่ยงที่การปะทะกันในวงจำกัดนี้จะลุกลามกลายเป็นการสู้รบกันอย่างเต็มรูปแบบ พร้อมทั้งเรียกร้องให้ทุกฝ่ายยุติการโจมตี เลิกหาข้ออ้างในการใช้ความรุนแรง และหันกลับมาร่วมมือกันเพื่อหาข้อยุติทางการทูตโดยเร็วที่สุด ก่อนที่สงครามครั้งนี้จะจุดชนวนหายนะไปทั่วโลก