อิหร่านจ่อปิดช่องแคบ 'บับ อัล-มันดับ' ตัดขาดเส้นทางพลังงาน ซ้ำฮอร์มุซ

"ทรัมป์ขู่เปิดนรก" กำหนด D-Day 7 เม.ย. นี้!

ตะวันออกกลางเดือด! โดนัลด์ ทรัมป์ ประกาศผ่าน Truth Social ขีดเส้นตาย “D-Day” วันอังคารที่ 7 เม.ย. เวลา 20:00 น. (เวลาสหรัฐฯ หรือพุธ 8 เม.ย. 07:00 น. เวลาไทย) ยื่นคำขาดให้อิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซทันที มิฉะนั้นจะต้องเผชิญกับ "นรก" โดยสหรัฐฯ พร้อมถล่มเป้าหมายยุทธศาสตร์ ทั้งโรงไฟฟ้าและสะพานสำคัญทั่วประเทศให้ราบคาบ

ด้านเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านได้ออกมาประณามถ้อยคำของผู้นำสหรัฐฯ อย่างรุนแรง โดยชี้ว่านี่คือ การยั่วยุให้เกิดอาชญากรรมสงคราม พร้อมประกาศกร้าวว่าอิหร่านจะตอบโต้ด้วยมาตรการเดียวกัน หากโครงสร้างพื้นฐานของตนถูกโจมตีแม้เพียงนิดเดียว

การกำหนดเส้นตายที่เด็ดขาดเกิดขึ้นขณะที่กองกำลังสหรัฐฯ ได้เข้าปฏิบัติการช่วยเหลือบินรบรายที่สอง จากเหตุการณ์เครื่องบินขับไล่ F-15 ถูกยิงตกในดินแดนอิหร่านได้สำเร็จ ขณะที่สำนักข่าว Fars ของอิหร่านรายงานว่า ปฏิบัติการชิงตัวประกันหรือการโจมตีทางอากาศในบริเวณดังกล่าวนั้น ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 9 ราย ยิ่งตอกย้ำว่าสงครามเต็มรูปแบบอาจปะทุขึ้นได้ทุกวินาที

ขณะที่โลกกำลังลุ้นระทึก อิหร่านกลับงัดไพ่ตายใบใหม่ ขู่ปิดตายเส้นทางเดินเรือโลกซ้ำสองที่ 'ช่องแคบ บับ อัล-มันดับ' หากไพ่ใบนี้ถูกหงายขึ้นมา วิกฤตจะไม่หยุดแค่ในอ่าวเปอร์เซีย แต่จะลามไปถึงประตูคลองสุเอซ และสะเทือนปากท้องคนทั้งโลกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ช่องแคบ 'บับ อัล-มันดับ' ที่ว่านี้คือที่ไหน? และทำไมอิหร่านถึงมั่นใจว่าพวกเขามีอำนาจสั่งปิดน่านน้ำที่อยู่ห่างออกไปนับพันกิโลเมตรได้?

ไพ่ใบใหม่ของเตหะราน – เมื่อ "บับ อัล-มันดับ" กลายเป็นเป้าต่อไป

ในขณะที่โลกกำลังลุ้นระทึกกับเส้นตายการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ แต่อิหร่านกลับเลือกที่จะ "ยกระดับ" เกมการขู่ขวัญขึ้นไปอีกขั้น โดยคราวนี้เป้าหมายไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในน่านน้ำเดิมอีกต่อไป นายอาลี อัคบาร์ เวลายาตี ที่ปรึกษาอาวุโสของผู้นำสูงสุดอิหร่าน ได้ออกมาส่งสัญญาณเตือนภัยระดับสูงสุดว่า หากสหรัฐฯ และอิสราเอลยังไม่หยุดพฤติกรรมยกระดับการโจมตี เส้นทางเดินเรือยุทธศาสตร์อื่น ๆ ที่อยู่นอกเหนือช่องแคบฮอร์มุซจะตกอยู่ในอันตรายทันที

การที่อิหร่านระบุชื่อ "ช่องแคบ บับ อัล-มันดับ" (Bab el-Mandeb Strait) ขึ้นมาเป็นตัวประกันรายใหม่ โดยนายเวลายาตีชี้ชัดว่า "กองบัญชาการร่วมแห่งการต่อต้าน" มองว่าช่องแคบแห่งนี้มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์เทียบเท่ากับช่องแคบฮอร์มุซทุกประการ

นี่คือคำเตือนที่ส่งตรงถึงโดนัลด์ ทรัมป์ว่า แม้อิหร่านจะได้รับบทเรียนจากประวัติศาสตร์มาบ้าง แต่ฝ่ายสหรัฐฯ เองต่างหากที่ยังไม่เข้าใจถึงภูมิศาสตร์แห่งอำนาจ เพราะการตัดสินใจที่ผิดพลาดเพียงครั้งเดียวของสหรัฐฯ และอิสราเอล อาจไม่ได้ส่งผลกระทบแค่ในอ่าวเปอร์เซีย แต่มันจะลามไปถึงการตัดขาดเส้นทางพลังงานโลกและการค้าระหว่างประเทศในวงกว้างอย่างที่ไม่มีใครคาดคิดมาก่อน

รู้จัก "ประตูแห่งน้ำตา" – เมื่อพันธมิตรอิหร่านเหนียวแน่นกว่าเพื่อนสหรัฐฯ

ช่องแคบ บับ อัล-มันดับ (Bab el-Mandeb) อยู่ที่ไหน? และทำไมอิหร่านถึงกล้าประกาศก้องว่าสามารถสั่งปิดน่านน้ำแห่งนี้ได้ ทั้งที่พิกัดทางภูมิศาสตร์อยู่ห่างจากกรุงเตหะรานออกไปนับพันกิโลเมตร

บับ อัล-มันดับ หรือที่เรียกในภาษาอาหรับว่า "ประตูแห่งน้ำตา" (Gate of Tears) คือช่องแคบขนาดเล็กแต่ทรงพลังมหาศาล ตั้งอยู่ระหว่างประเทศเยเมนในคาบสมุทรอาหรับ กับประเทศจิบูตีและเอริเทรียในแอฟริกาตะวันออก มันทำหน้าที่เป็น "ด่านตรวจ" ที่เรือทุกลำต้องผ่านหากต้องการเดินทางจากมหาสมุทรอินเดียและอ่าวเอเดน เข้าสู่ทะเลแดง เพื่อมุ่งหน้าต่อไปยังคลองสุเอซ และทะลุออกสู่ยุโรป

หากช่องแคบฮอร์มุซคือ "ทางออก" ของน้ำมันดิบจากอ่าวเปอร์เซีย บับ อัล-มันดับ ก็คือ "ทางเข้า" สู่เส้นทางการค้าที่สั้นที่สุดระหว่างเอเชียและยุโรปนั่นเอง

แล้วอิหร่านใช้อำนาจอะไรสั่งปิดที่นี่? คำตอบไม่ได้อยู่ที่กองทัพเรืออิหร่านโดยตรง แต่อยู่ที่สิ่งที่เรียกว่า "กองบัญชาการร่วมแห่งการต่อต้าน" โดยมีตัวละครหลักคือ กลุ่มฮูตีในเยเมน ซึ่งเป็นพันธมิตรสายตรงของรัฐบาลเตหะราน กลุ่มฮูตีมีชัยภูมิที่ได้เปรียบอย่างยิ่งเพราะควบคุมพื้นที่ชายฝั่งของเยเมนที่ขนาบข้างช่องแคบนี้ไว้เกือบทั้งหมด

กลุ่มฮูตีเคยประกาศกร้าวไว้ก่อนหน้านี้แล้วว่า พวกเขาพร้อมยืนเคียงข้างอิหร่านและมีความพร้อมในระดับสูงสุดที่จะโจมตีหรือปิดกั้นเส้นทางเดินน้ำสายนี้เพื่อเป็นการโต้ตอบฝ่ายตะวันตก โดยที่ผ่านมาโลกได้เห็นตัวอย่างความเสียหายมาแล้ว จากการที่กลุ่มฮูตีใช้ขีปนาวุธและโดรนโจมตีเรือพาณิชย์ในทะเลแดงเพื่อกดดันอิสราเอลในสงครามกาซา จนทำให้ระบบการค้าโลกปั่นป่วนมาแล้วครั้งหนึ่ง

ดังนั้น เมื่ออิหร่านขู่ปิดบับ อัล-มันดับ มันจึงไม่ใช่แค่คำขู่ลอย ๆ แต่คือการสั่งการผ่าน "ตัวแทน" ที่ถืออาวุธรออยู่ในจุดยุทธศาสตร์ที่เปราะบางที่สุดจุดหนึ่งของโลก

มหาวินาศทางเศรษฐกิจ เมื่อสองเส้นทางถูกตัดขาดพร้อมกัน

หากคำขู่ของทรัมป์คือการเปิดประตูสู่นรก การตอบโต้ของอิหร่านก็คือการลากเศรษฐกิจทั้งโลกให้ลงไปในขุมนรกนั้นด้วย เพราะหากทั้ง ช่องแคบฮอร์มุซ และ บับ อัล-มันดับ ถูกปิดลงพร้อมกัน โลกจะเผชิญกับสถานการณ์ "อัมพาตสมบูรณ์แบบ" แบบที่ไม่มีแผนสำรองมารองรับอีกต่อไป

ปัจจุบัน ในสถานการณ์ที่ช่องแคบฮอร์มุซถูกปิด บับ อัล-มันดับ จะกลายเป็น "เส้นทางทางเลือกเดียว"  สำหรับการขนส่งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมออกจากกลุ่มประเทศตะวันออกกลาง ทั้งซาอุดีอาระเบีย, คูเวต, สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และอิรัก โดยเฉพาะการส่งน้ำมันจากท่าเรือยันบู (Yanbu) ของซาอุดีอาระเบีย ไปยังอ่าวเอเดนและดินแดนชมพูทวีป ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนถึง 10% ของการขนส่งน้ำมันทั่วโลก

นั่นหมายความว่า หากกลุ่มฮูตีปิดบับ อัล-มันดับ ซ้ำเข้าไปอีก น้ำมันมหาศาลจากอ่าวเปอร์เซียจะถูก "ขังลืม" โดยสมบูรณ์ สำนักข่าวรอยเตอร์ประเมินทิศทางว่า วิกฤตการณ์ลักษณะนี้จะสร้างแรงปะทะอย่างรุนแรงต่อตลาดพลังงานโลก ราคาน้ำมันดิบอาจพุ่งทะยานแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ นอกจากนี้ เชื้อเพลิงที่มุ่งหน้าไปยังเอเชีย ซึ่งรวมถึงน้ำมันจากรัสเซีย ที่ต้องพึ่งพาเส้นทางนี้ก็จะต้องหยุดชะงักลงทันที

ผลกระทบไม่ได้หยุดแค่เรื่องน้ำมัน แต่ลามไปถึงการค้าโลกทั้งหมด เนื่องจากปริมาณการค้าโลกถึง 12% ต้องไหลผ่านช่องแคบบับ อัล-มันดับ ในทุก ๆ วัน หากเส้นทางนี้ถูกปิดกั้น บรรดาเรือสินค้าและเรือบรรทุกน้ำมันจะถูกบังคับให้ต้องเปลี่ยนเส้นทางไปอ้อม แหลมกู๊ดโฮปทางตอนใต้สุดของทวีปแอฟริกา

การอ้อมทวีปแอฟริกานี้ จะทำให้ตารางการส่งมอบสินค้าล่าช้าออกไปอีก 10 ถึง 14 วัน ซึ่งหมายถึงต้นทุนค่าเชื้อเพลิงที่พุ่งสูงขึ้น ค่าระวางเรือที่แพงหูฉี่ และค่าเบี้ยประกันภัยความเสี่ยงภัยสงคราม ที่จะบวกเพิ่มเข้าไปในราคาสินค้าทุกชิ้นบนโลก