ไทยเดินหน้าคุยเรื่องน้ำมัน-ก๊าซฯ กับคาซัคสถาน เร่งหาแหล่งพลังงานใหม่
ในวันที่ตะวันออกกลางร้อนระอุเพราะไฟสงคราม วิกฤตพลังงานโลกถูกจุดขึ้นมาให้หลายประเทศที่ต้องพึ่งพาน้ำมันและก๊าซธรรมชาติจากตะวันออกกลางต้องร้อน ๆ หนาว ๆ ไม่น้อย เนื่องจากภูมิภาคดังกล่าวคือแหล่งพลังงานฟอสซิสแหล่งสำคัญของโลกใบนี้
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
และในวันที่อิหร่าน หนึ่งในคู่ขัดแย้งของสงครามครั้งนี้ ประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซ เส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติที่สำคัญของโลก ราคาเชื้อเพลิงก็แพงขึ้นรับข่าวร้ายดังกล่าวทันที
ราคาน้ำมันแพงคือสิ่งที่ชาวไทยกำลังเป็นกังวล รัฐบาลก็พยายามคลายความวิตกนั้นด้วยการแสวงหาผู้นำเข้าน้ำมันรายใหม่ โดยเฉพาะ จากภูมิภาคที่ไม่มีสงคราม
คาซัคสถานคือหนึ่งในประเทศที่ร่ำรวยทรัพยากร โดยคาซัคสถานเป็นหนึ่งในประเทศผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ที่สุดของโลก และเป็นผู้จัดหาพลังงานรายสำคัญในภูมิภาคยูเรเซีย นับจนถึงต้นปี 2568 สามารถผลิตเฉลี่ยประมาณ 1.8–2.1 ล้านบาร์เรลต่อวัน
Spotlight มีโอกาสสัมภาษณ์ทูตมาร์กูลัน ไบมูคัน เอกอัครราชทูตคาซัคสถานประจำประเทศไทย ถึงความเป็นไปได้ที่คาซัคสถาน ประเทศที่ร่ำรวยทรัพยากร จะกลายมาเป็นผู้ส่งออกน้ำมันและก๊าซธรรมชาติแห่งใหม่ที่สำคัญของไทย
ผู้แทนไทย-คาซัคสถานหารือกันในอุตสาหกรรมน้ำมัน
แม้เราอาจจะมีภาพจำว่า ประเทศที่ร่ำรวยน้ำมันของโลกใบนี้ล้วนอยู่ในภูมิภาคตะวันออกกลาง แต่แท้จริงแล้ว คาซัคสถาน ซึ่งตั้งอยู่ในเอเชียกลาง กลับเป็นประเทศที่มีทรัพยากรแร่ธาตุ น้ำมันและก๊าซธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ไม่แพ้หลายประเทศ โดยในปี 2568 คาซัคสถานถูกจัดให้อยู่ในอันดับที่ 12 ของประเทศที่มีน้ำมันสำรองที่พิสูจนแล้วถึง 30,000 ล้านบาร์เรล
ทูตมาร์กูลัน ไบมูคัน (H.E. Mr. Margulan Baimukhan) เอกอัครราชทูตคาซัคสถานประจำประเทศไทย เล่าให้เราฟังว่า เมื่อสัปดาห์ที่แล้วที่กรุงอัสตานา มีการจัดการหารือทางการเมืองไทย-คาซัคสถาน เป็นครั้งแรกในระดับกระทรวงการต่างประเทศ โดยได้หารือในประเด็นความร่วมมือที่ครอบคลุมกว้างขวางมาก หนึ่งในนั้นคือความร่วมมือในอุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ
“หนึ่งในประเด็นที่หารือกันคือเราจะทำงานร่วมกันในอุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซอย่างไร ผมทราบดีว่าไม่ว่าสถานการณ์ปัจจุบันจะเป็นอย่างไร ความต้องการหรือความปรารถนาของพันธมิตรที่อยากร่วมงานในอุตสาหกรรมน้ำมันของคาซัคสถานนั้นมีอยู่ตลอดเวลา อย่างที่ผมได้บอกไป ปัจจุบันเราเป็น 1 ใน 20 ผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ของโลก”
คำถามสำคัญจากการหารือของรัฐบาลไทยและคาซัคสถานคือ ทั้งสองฝ่ายจะสร้างการติดต่ออย่างเป็นระบบระหว่างบริษัทน้ำมันแห่งชาติของไทยและคาซัคสถานได้อย่างไร โดยทูตไบมูคันมองว่า จะมีสองแนวทางหลัก หนึ่งคือการค้า โดยคาซัคสถานสามารถพิจารณาเรื่องการจัดส่งน้ำมันในปริมาณที่แน่นอนให้ตลาดไทยในอนาคต สองคือความร่วมมือทางเทคนิค ซึ่งจะต้องหาทางเชื่อมโยงบริษัทน้ำมันของไทยกับภาคพลังงานของคาซัคสถาน เพื่อร่วมกันสำรวจแหล่งน้ำมันในคาซัคสถาน
“ตลาดนี้มีอนาคตสำหรับทั้งสองฝ่ายแน่นอน เพราะตลาดนี้เปิดกว้างและแน่นอนว่าโปร่งใสอย่างยิ่ง” ทูตจากคาซัคสถานย้ำ
ส่วนขณะนี้ บริษัทใหญ่อย่างปตท. ได้เข้าไปร่วมมือในตลาดน้ำมันของคาซัคสถานแล้ว โดยเป็นผู้ถือหุ้นในโครงการต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม ท่านทูตบอกว่า เมื่อพิจารณาถึงความผันผวน ความตึงเครียด และความต้องการน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ จึงหวังว่า ไทยจะเข้าไปร่วมในโครงการสำรวจแหล่งน้ำมันในคาซัคสถานมากขึ้น
คาซัคสถานยังร่ำรวยแร่หายาก โอกาสรอไทยเข้าไปร่วมมือ
นอกเหนือจากน้ำมันแล้ว ทรัพยากรอีกอย่างที่น่าสนใจในคาซัคสถานก็คือ "แร่หายาก" (rare earth elements) ทูตไบมูคันเล่าว่า สมัยที่ท่านเป็นทูตประจำสหภาพยุโรป (EU) คาซัคสถานและอียูมีความร่วมมือที่ดีมาก โดยอียูได้ประกาศกฎหมายแร่วิกฤต (Critical Raw Material Act) ซึ่งรวมถึงธาตุทางยุทธศาสตร์ 34 ชนิดที่เศรษฐกิจยุโรปต้องการ และเมื่อคาซัคสถานตรวจสอบรายชื่อนั้น กลับพบว่าจาก 34 ชนิด คาซัคสถานมีถึง 25 ชนิด และคาซัคสถานกำลังแปรรูปอยู่ 19 ชนิด นั่นหมายความว่า ในด้านแร่หายาก คาซัคสถานค่อนข้างแข็งแกร่ง
“ผมขอบอกเลยว่านี่คืออนาคตที่สดใสมากสำหรับการร่วมมือกันในห่วงโซ่คุณค่าทางอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีระหว่างคาซัคสถานและไทย” ท่านทูตยืนยัน
อย่างไรก็ตาม ทูตคาซัคสถานมองว่า แม้คาซัคสถานจะมีความร่วมมือที่ดีกับกระทรวงการต่างประเทศและกระทรวงพาณิชย์ของไทย โดยพวกเขามองเห็นเห็นทัศนคติและข้อเสนอที่สร้างสรรค์จากทางการไทยและคณะทูต แต่จำเป็นต้องมีความพยายาม "เร่ง" ความร่วมมือนี้ เพื่อให้ก้าวหน้าไปได้มากกว่านี้ เนื่องจากยังมีอุตสาหกรรมอีกหลายด้านที่ไทยและคาซัคสถานยังมีโอกาสเพิ่มความร่วมมือระหว่างกันอีก
“หนึ่งในกิจกรรมที่เราคาดหวังคือ จะมีคณะผู้แทนธุรกิจไทยที่ทรงอิทธิพลไปร่วมงาน ThaiFex ในเดือนพฤษภาคม และผมหวังว่าจะได้เห็นคณะทูตธุรกิจขนาดใหญ่จากคาซัคสถานมาด้วย ผมอยากถือโอกาสนี้เชิญชวนพันธมิตรชาวไทยทุกคนมาร่วมงานสัมมนาธุรกิจ (Business Forum) ของเรา เราจะจัดกิจกรรมจับคู่ธุรกิจ (B2B) ในช่วงงานนิทรรศการนั้น มันจะเป็นโอกาสที่ดีที่จะได้พบปะกันแบบตัวต่อตัวและแลกเปลี่ยนมุมมองความร่วมมือระหว่างบริษัท และคุณจะได้เห็นผลลัพธ์ที่ดีจากการร่วมมือนี้ ในทางกลับกันเราก็คาดหวังจะเห็นคณะธุรกิจจากไทยไปคาซัคสถานด้วย ตอนนี้น่าเสียดายที่ยังมีบริษัทไทยไม่มากนัก ผมหวังว่ามันจะเพิ่มขึ้น”
