ทรัมป์ขู่คว่ำบาตรสเปน เหตุไม่ให้ใช้ฐานทัพโจมตีอิหร่าน

4 มีนาคม 2569 โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ขู่คว่ำบาตรการค้าสเปน หลังชาติยุโรปและ NATO (องค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ) ปฏิเสธกองทัพสหรัฐฯ ไม่ให้ใช้ฐานทัพเพื่อดำเนินปฏิบัติการทางทหารต่ออิหร่าน

เปิดทำเนียบต้อนรับนายกฯ เยอรมนี ย้ำความชอบธรรมโจมตีอิหร่าน

ทรัมป์เปิดทำเนียบขาวต้อนรับฟรีดิช แมร์ซ นายกรัฐมนตรีเยอรมนีเมื่อวันอังคารที่ 3 มีนาคม 2569 ในการพูดคุยครั้งนี้มีรองประธานาธิบดี เจ.ดี. แวนซ์ และรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ มาร์โก รูบิโอเข้าร่วมด้วย

ในการพูดคุยกับแมร์ซ ทรัมป์กล่าวว่า คำสั่งให้โจมตีอิหร่านของเขานั้นชอบธรรมแล้ว

“ถ้าเราไม่ทำแบบนั้น สิ่งที่เรากำลังทำอยู่ตอนนี้น่ะ ก็คงมีสงครามนิวเคลียร์ไปแล้ว และอิหร่านก็คงทำลายประเทศหลายประเทศ เพราะคุณก็รู้ใช่มะ คนพวกนี้มันป่วย” ทรัมป์กล่าว และชี้ว่า กองทัพสหรัฐฯ มีชัยเหนืออิหร่านทั้งทางอากาศ และทางทะเลหลายแห่ง

ทรัมป์ดูเหมือนจะถอนคำอ้างของรูบิโอก่อนหน้าที่ว่า อิสราเอลเป็นฝ่ายเริ่มสงคราม ด้วยการบอกว่า สหรัฐฯ เป็นผู้ออกคำสั่งเอง

“ผมคิดว่าเดี๋ยวพวกเขาก็โจมตีก่อน แล้วก็ไม่อยากให้เป็นแบบนั้น ดังนั้นถ้าจะเกิดอะไรขึ้น ผมอาจบีบอิสราเอลให้ลงมือ” ทรัมป์กล่าว นอกจากนี้ ในการพบกันครั้งนี้ทรัมป์ยังแสดงความโกรธต่อสเปนที่ไม่ยอมให้สหรัฐฯ ใช้ฐานทัพโจมตีอิหร่าน

ทรัมป์ฉุนสเปน ขู่ตัดสัมพันธ์การค้า

“สเปนทำตัวแย่มาก [...] เราจะเลิกการค้าขายทั้งหมดกับสเปน จะไม่ยุ่งกับสเปนอีกแล้ว” ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวระหว่างการพบปะกับนายกรัฐมนตรีเยอรมัน เสริมด้วยว่าจะ “ยกเลิกข้อตกลงทั้งหมด” กับสเปน

สหรัฐฯ ได้เคลื่อนย้ายเครื่องบินรบ 15 ลำ รวมถึงเรือบรรทุกน้ำมันหลายลำออกจากฐานทัพโรตา และฐานทัพโมรอน ทางใต้ของสเปน หลังจากนายกรัฐมนตรีสายสังคมนิยม เปโดร ซานเชสประกาศไม่ให้สหรัฐฯ ใช้ฐานทัพโจมตีอิหร่าน

นอกจากนี้ เมื่อเดือนมิถุนายนปีก่อน สเปนยังปฏิเสธคำเรียกร้องของทรัมป์ ที่ขอให้ชาติ NATO ทั้งหมดใช้งบประมาณ 5% ของ GDP ไปกับการทหาร ทำให้ทรัมป์ย้อนพูดถึงและเสริมอีกว่า “สเปนไม่มีอะไรที่เราต้องการเลยสักอย่าง”

“ธุรกิจทุกอย่างที่ทำกับสเปน ผมมีสิทธิหยุดยั้งทั้งหมด คว่ำบาตรเลย ผมทำตามที่ผมต้องการได้หมด และเราอาจทำอย่างนั้นกับสเปน” ทรัมป์กล่าว ตามด้วยการแสดงความฉุนเฉียวต่อคำตัดสินของศาลฎีกาสหรัฐฯ เมื่อเดือนก่อน ที่ตัดสินให้มาตรการภาษีนำเข้าทั่วโลกของเขาผิดกฎหมาย ภายใต้กฎหมายภาวะฉุกเฉินแห่งชาติ

ตัดสัมพันธ์ได้จริงไหม เมื่อสเปนอยู่ใต้หลังคา EU

ภายหลังการพบกันระหว่างนายกรัฐมนตรีเยอรมนี ฟรีดิช แมร์ซและทรัมป์ แมร์ซกล่าวว่า ได้บอกทรัมป์แล้วว่า จะยกเว้นสเปนจากข้อตกลงการค้าที่สหรัฐฯ ทำไว้กับสหภาพยุโรปไม่ได้

“ผมบอกเขาแล้วว่า สเปนเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปและเรา [สหภาพยุโรป] คุยข้อตกลงการค้ากับสหรัฐฯ ด้วยกัน หรือไม่ ก็ไม่คุยเลย [...] ไม่มีทางที่สหรัฐฯ จะปฏิบัติกับสเปนแย่ๆ เพียงชาติเดียวได้” แมร์ซกล่าว

ด้านทรัมป์ได้ขอความเห็นจากสกอตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ และ เจมส์สัน กรีเออร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐฯ เป็นการส่วนตัว ถึงความเห็นต่อการตัดสเปนออกในด้านการค้า

กรีเออร์กล่าวว่า ศาลฎีกายืนยันอำนาจในการคว่ำบาตรของทรัมป์ภายใต้พระราชบัญญัติอำนาจทางเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศ และเสริมว่า สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ และกระทรวงพาณิชย์จะเริ่มหาวิธีการลงโทษสเปนภายใต้กฎหมายการค้าอื่น ๆ

ด้านเจนนิเฟอร์ ฮิลล์แมน ศาสตราจารย์ด้านกฎหมายการค้าแห่งมหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์กล่าวว่า หากทรัมป์จะใช้กฎหมายอำนาจทางเศรษฐกิจฉุกเฉินฯ จริง เขาต้องประกาศภาวะฉุกเฉินระดับชาติต่อสเปน และระบุว่า สเปนเป็น “ภัยคุกคามผิดปกติร้ายแรง” ต่อสหรัฐฯ อย่างไร และเสริมว่า การประกาศในกรณีนี้นั้นมีระดับความฉุกเฉินมากกว่าการประกาศภาวะฉุกเฉินครั้งก่อน ๆ เสียอีก

ด้านปีเตอร์ เชน อาจารย์ด้านกฎหมาย มหาวิทยาลัยนิวยอร์กกล่าวว่า แม้ทรัมป์อาจมีอำนาจยุติการค้ากับสเปนจริง แต่ต้องนิยามให้ได้ว่า สเปนเป็นภัยต่อสหรัฐฯ ร้ายแรง

“มันยากที่จะบอกว่า การที่สเปนปฏิเสธไม่ให้เราใช้ฐานทัพอากาศของพวกเขา บนเขตแดนของพวกเขา เพื่อโจมตีอิหร่านโดยไม่มีเหตุจูงใจถือเป็น ‘ภัยคุกคามผิดปกติร้ายแรง’ ต่อความมั่นคงของชาติหรือนโยบายต่างชาติเราได้อย่างไร”

ด้านแมร์ซ ไม่ได้ปกป้องสเปน แต่ดูเหมือนจะพยายามเปลี่ยนบทสนทนามาพูดเรื่องที่สเปนไม่ได้เพิ่มงบประมาณด้านกลาโหมให้มากเท่าที่ชาติ NATO ตกลงกันไว้ที่ 3-3.5% และสหรัฐฯ ต้องการให้เพิ่มถึง 5%

“เรากำลังพยายามโน้มน้าวสเปนให้ตามให้ทันกับเลข 3-3.5% ซึ่งเราตกลงกันไว้ใน NATO และที่ประธานาธิบดีทรัมป์พูดก็ไม่ผิด สเปนเป็นชาติเดียวที่ไม่ยอมทำตามข้อตกลงนี้”

สเปนตอบโต้ สหรัฐฯ คิดดีๆ สเปนมีทรัพยากรเพียงพอหากจะคว่ำบาตร

หลังทรัมป์ประกาศยุติการค้ากับสเปน รัฐบาลสเปนออกแถลงการณ์เรียกร้องให้สหรัฐฯ คำนึงถึงความเป็นอิสระของธุรกิจเอกชน กฎหมายระหว่างประเทศ และสนธิสัญญาการค้าแบบทวิภาคีระหว่างสหรัฐฯ และสหภาพยุโรปให้ดี

สเปนกล่าวว่า ประเทศตนมีทรัพยากรเพียงพอที่จะกำจัดผลกระทบที่เกิดจากการคว่ำบาตรจากสหรัฐฯ และสามารถสนับสนุนภาคส่วนที่ได้รับผลกระทบได้ อย่างไรก็ตาม สเปนจะยังสนับสนุนการค้าเสรีและความร่วมมือทางธุรกิจกับภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง

แหล่งข่าวจากสหภาพยุโรปกล่าวว่า สหภาพยุโรปไม่น่าจะตอบโต้อะไรอย่างเป็นทางการ เว้นเสียแต่ว่า ทรัมป์จะไม่ใช่แค่ข่มขู่ แต่เริ่มคว่ำบาตรอย่างเป็นรูปธรรม

สเปนเป็นผู้ส่งออกน้ำมันมะกอกอันดับต้น ๆ ของโลก และส่งชิ้นส่วนรถยนต์ เหล็ก รวมถึงสารเคมีให้สหรัฐฯ และสเปนนำเข้าน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวจากสหรัฐฯ ปีที่ผ่านมาสหรัฐฯ ส่งออกไปสเปนมูลค่า 26,100 ล้านดอลลาร์ และนำเข้าจากสเปน 21,300 ล้านดอลลาร์ ทำให้สหรัฐฯ ได้ดุลการค้าจากสเปนอยู่ 4,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ถือว่าได้ดุลการค้าติดต่อกันเป็นปีที่ 5 สเปนถือว่ามีความเปราะบางต่อคำขู่ทางเศรษฐกิจของทรัมป์น้อยกว่าชาติอื่น ๆ ในสหภาพยุโรป

ทรัมป์สะท้อนแนวทางใหม่ เข้าหาอดีตศัตรู โจมตีเพื่อนเก่า

ในการพบปะระหว่างทรัมป์และแมร์ซ ได้สะท้อนแนวทางของทรัมป์ ซึ่งต่างจากแนวทางดั้งเดิมของสหรัฐฯ นั่นคือทรัมป์เริ่มกระชับความสัมพันธ์กับศัตรูเก่าแก่อย่าง จีน รัสเซีย และเกาหลีเหนือ แต่หันมาโจมตีเพื่อนเก่าอย่างยุโรปและเอเชีย โดยเฉพาะสเปน

ทรัมป์ยังเยินยอ สี จิ้นผิง ผู้นำจีนอย่างออกหน้า ก่อนจะเดินทางไปจีนเพื่อพบผู้นำสีในวันที่ 31 มีนาคม 2569 กล่าวว่า เขาเคารพพี่ใหญ่แห่งเอเชียชาตินี้อย่างมาก

“เราเคยเสียเงินมหาศาลให้จีน แต่ตอนนี้ไม่อีกแล้ว เรามีความสัมพันธ์ที่ดีมาก ๆ กับจีน” ทรัมป์กล่าว