
กระทรวงพลังงานภายใต้การนำของนายเอกนัฎ พร้อมพันธุ์ เดินหน้าผลักดันมาตรการ “โซลาร์ล้านหลังคา” สู่การปฏิบัติจริง โดยต้องการเปิดทางให้ประชาชนติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคาได้โดยไม่ต้องจ่ายเงินก้อนแรก ก่อนทยอยผ่อนชำระผ่านบิลค่าไฟในรูปแบบ On-bill Financing
กลไกสำคัญคือการนำสถาบันการเงินของรัฐ เช่น ธนาคารออมสินและธนาคารอาคารสงเคราะห์ เข้ามาสนับสนุนสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ ควบคู่กับเงินอุดหนุนจากภาครัฐ ผู้เข้าร่วมโครงการจะนำเงินที่ประหยัดได้จากค่าไฟในแต่ละเดือนมาชำระค่างวด ทำให้ภาระผ่อนต่ำกว่าค่าไฟที่ลดลง และเริ่มเห็นค่าไฟสุทธิที่ลดลงตั้งแต่เดือนแรก
เป้าหมายของโครงการไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการลดรายจ่ายของครัวเรือน แต่ยังต้องการยกระดับประชาชนให้เป็น “Prosumer” หรือผู้ผลิตและผู้บริโภคพลังงานในคนเดียวกัน หากดำเนินการได้ครบ 1 ล้านหลังคา คาดว่าจะสร้างกำลังผลิตรวมประมาณ 5,000 เมกะวัตต์ ช่วยลดการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลวหรือ LNG และลดค่าไฟฟ้าเฉลี่ยของประเทศในระยะยาว
นายพงศ์พล ยอดเมืองเจริญ โฆษกกระทรวงพลังงาน เปิดเผยว่า กระทรวงได้ทยอยปลดล็อกอุปสรรคของการติดตั้งโซลาร์รูฟท็อป โดยปรับปรุงกระบวนการอนุญาตที่เดิมอาจใช้เวลานานเป็นปี ให้มีกรอบเวลาดำเนินการชัดเจนขึ้น
รายละเอียดสำคัญประกอบด้วย
การปรับกระบวนการดังกล่าวจึงเป็นการเตรียมโครงสร้างพื้นฐานด้านกฎระเบียบและตลาดรับซื้อไฟฟ้า ก่อนขยายการติดตั้งไปสู่เป้าหมาย 1 ล้านครัวเรือน
โมเดล “ติดฟรี-ผ่อนผ่านบิลค่าไฟ” ออกแบบมาเพื่อลดข้อจำกัดด้านเงินลงทุนเริ่มต้น โดยใช้ทั้งเงินอุดหนุนจากภาครัฐและสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำจากธนาคารของรัฐเข้ามารองรับ
กรอบเบื้องต้นของโครงการประกอบด้วย
สำหรับบ้านที่ติดตั้งระบบขนาด 5 กิโลวัตต์ กระทรวงพลังงานประเมินผลตอบแทนเบื้องต้นไว้ดังนี้
กลไกนี้ทำให้ครัวเรือนไม่ต้องรอจนผ่อนชำระครบจึงจะได้รับประโยชน์ แต่สามารถเห็นค่าไฟสุทธิที่ลดลงได้ตั้งแต่เดือนแรกของการติดตั้ง
กระทรวงพลังงานมองว่า โครงการโซลาร์ล้านหลังคาจะเปลี่ยนบทบาทของประชาชนจากผู้ซื้อไฟฟ้าเพียงอย่างเดียว ไปสู่การเป็นผู้ผลิตไฟฟ้าใช้เอง และสามารถขายไฟฟ้าส่วนเกินคืนให้แก่การไฟฟ้าได้
ผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นต่อระบบพลังงาน ได้แก่
อย่างไรก็ตาม รูปแบบดำเนินโครงการยังต้องรอรายละเอียดจากการไฟฟ้า ซึ่งอยู่ระหว่างออกแบบและสรุปแนวทางภายในระยะเวลาประมาณหนึ่งเดือน ก่อนที่มาตรการโซลาร์ล้านหลังคาจะเดินหน้าไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป