
รัฐบาลไทยใช้เวทีการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค (APEC) ครั้งที่ 33 และการประชุมที่เกี่ยวข้อง ระหว่างวันที่ 18-19 พฤศจิกายน 2569 ณ เมืองเซินเจิ้น สาธารณรัฐประชาชนจีน เดินหน้าขยายความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับประเทศและเขตเศรษฐกิจสำคัญ ทั้งการเปิดตลาดส่งออกใหม่ รักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย ดึงดูดการลงทุนในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต และเสริมสร้างความมั่นคงด้านพลังงาน
นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้หารือกับประธานาธิบดีรัสเซียและผู้บริหารสูงสุดเขตบริหารพิเศษฮ่องกง พร้อมกล่าวปาฐกถาพิเศษบนเวที APEC CEO Summit 2026 เพื่อนำเสนอศักยภาพด้านการลงทุนของไทย
ขณะที่นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ได้หารือกับรองผู้แทนการค้าสหรัฐฯ เพื่อผลักดันให้สินค้าไทยได้รับอัตราภาษีที่ไม่เสียเปรียบประเทศคู่แข่ง
สำหรับภารกิจในวันที่ 19 พฤศจิกายน นายกรัฐมนตรีมีกำหนดหารือกับผู้นำเปรูและลงนามความตกลงการค้าเสรีไทย-เปรู เพื่อขยายโอกาสทางเศรษฐกิจในภูมิภาคลาตินอเมริกา นอกจากนี้ ไทยยังเตรียมผลักดันความร่วมมือระหว่างประเทศในการต่อต้านอาชญากรรมออนไลน์และการฉ้อโกงทางการเงินบนเวทีเอเปคด้วย
เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 นายอนุทินได้หารือทวิภาคีเต็มคณะกับนายวลาดิมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีแห่งสหพันธรัฐรัสเซีย โดยมีนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เข้าร่วมการหารือด้วย เพื่อสานต่อความร่วมมือระหว่างสองประเทศ ภายหลังการประชุมสุดยอดอาเซียน-รัสเซีย ณ เมืองคาซาน เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา
ประเด็นสำคัญด้านการค้าและการลงทุนคือ นายกรัฐมนตรีเสนอให้เร่งเปิดการเจรจาความตกลงการค้าเสรีระหว่างไทยกับสหภาพเศรษฐกิจยูเรเชีย (Thai-EAEU FTA) ซึ่งมีรัสเซียเป็นสมาชิก โดยมีเป้าหมายเพื่อลดอุปสรรคทางการค้า ขยายโอกาสทางเศรษฐกิจ และเพิ่มมูลค่าการค้าระหว่างกันในระยะยาว
นายอนุทินยังแสดงความยินดีต่อความคืบหน้าในการขยายเครือข่ายธุรกิจไทย-รัสเซีย โดยเฉพาะการประชุม Russian-Thai Investment Forum ครั้งที่ 2 (RTIF 2026) เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ซึ่งความร่วมมือระหว่างภาคเอกชนและหอการค้าของทั้งสองประเทศช่วยสร้างโอกาสการลงทุนมูลค่ารวมกว่า 4.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
นอกจากการค้าและการลงทุนแล้ว ทั้งสองฝ่ายยังหารือถึงความร่วมมือในอีกหลายด้าน ได้แก่
ด้านความร่วมมือในเวทีระหว่างประเทศ นายอนุทินยังยืนยันว่า ไทยยินดีสนับสนุนรัสเซียในการเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปคในปี 2578
อีกหนึ่งภารกิจของนายกรัฐมนตรีคือการหารือทวิภาคีกับผู้บริหารสูงสุดเขตบริหารพิเศษฮ่องกง โดยมีประเด็นสำคัญคือการยกระดับความร่วมมือระหว่างเขตเศรษฐกิจอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า (GBA) กับเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ของไทย
การหารือมุ่งเน้นการเชื่อมโยงเครือข่ายธุรกิจ เงินทุน เทคโนโลยี นวัตกรรม และฐานการผลิตของทั้งสองพื้นที่ เพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าและการลงทุน ตลอดจนเปิดโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ให้แก่ภาคธุรกิจและประชาชนของทั้งสองฝ่าย
ในวันที่ 18 พฤศจิกายน นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ได้หารือกับนายริก สวิตเซอร์ (Rick Switzer) รองผู้แทนการค้าสหรัฐฯ ในห้วงการประชุมเอเปคที่เมืองเซินเจิ้น เพื่อสานต่อการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยและสหรัฐฯ (Agreement on Reciprocal Trade: ART)
การหารือเกิดขึ้นหนึ่งวันหลังจากนายอนุทินและประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ร่วมลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลง ART ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายนที่ผ่านมา เพื่อยืนยันว่าทั้งสองประเทศบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจาแล้ว แต่ยังต้องดำเนินการจัดทำความตกลงฉบับสมบูรณ์
นางศุภจีระบุว่า ทั้งสองฝ่ายยินดีต่อความคืบหน้าดังกล่าว โดยการหารือครั้งนี้ไทยได้หยิบยกประเด็นมาตรการภาษีตามมาตรา 301 ของสหรัฐฯ ขึ้นมาหารือใน 2 ประเด็นสำคัญ ได้แก่
นางศุภจีย้ำว่า การรักษาอัตราภาษีที่แข่งขันได้มีความสำคัญ เนื่องจากหากสินค้าไทยถูกเรียกเก็บภาษีสูงกว่าสินค้าจากประเทศคู่แข่ง ผู้ประกอบการไทยอาจสูญเสียคำสั่งซื้อและส่วนแบ่งตลาด โดยเฉพาะในสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย มีมูลค่าการส่งออกในปี 2568 ประมาณ 2.37 ล้านล้านบาท และเกี่ยวข้องกับการจ้างงานคนไทยราว 1.25 ล้านคน
ในปี 2568 สหรัฐฯ ยังเป็นคู่ค้าอันดับ 2 ของไทย โดยมีมูลค่าการค้ารวม 93,651 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แบ่งเป็นการส่งออกจากไทยไปยังสหรัฐฯ 72,506 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และการนำเข้าจากสหรัฐฯ 21,144 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่งผลให้ไทยได้ดุลการค้ามูลค่า 51,361 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
สินค้าส่งออกสำคัญของไทย ได้แก่ คอมพิวเตอร์ ผลิตภัณฑ์ยาง อัญมณีและเครื่องประดับ รถยนต์ และเครื่องปรับอากาศ ส่วนสินค้านำเข้าสำคัญ ได้แก่ น้ำมันดิบ เครื่องจักรกล เครื่องบินและส่วนประกอบ เคมีภัณฑ์ และเครื่องจักรไฟฟ้า
สำหรับขั้นตอนต่อไป ไทยได้ขอให้ทีมกฎหมายของทั้งสองฝ่ายเร่งขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมาย (Legal Scrub) เพื่อจัดทำความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์ ก่อนเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาและเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย จากนั้นจึงจะเข้าสู่ขั้นตอนการลงนาม การพิจารณาของรัฐสภา และการปรับปรุงกฎหมายที่จำเป็นเพื่อให้ความตกลงมีผลใช้บังคับต่อไป
นอกเหนือจากการหารือทวิภาคี เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน นายอนุทินยังกล่าวปาฐกถาพิเศษในการประชุม APEC CEO Summit 2026 ภายใต้หัวข้อ “To Prosper and Win the Future Together” ณ ศูนย์การประชุม Qianhai International Convention Center เมืองเซินเจิ้น โดยนำเสนอทิศทางการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจและนโยบายดึงดูดการลงทุนของไทย
นายกรัฐมนตรีย้ำความสำคัญของการเปิดกว้างทางเศรษฐกิจและความร่วมมือระหว่างประเทศ ท่ามกลางการแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์ วิกฤตพลังงาน และการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี โดยยกความสำเร็จของเมืองเซินเจิ้นเป็นตัวอย่างของการปฏิรูปเศรษฐกิจและการเปิดรับความร่วมมือจากนานาชาติ
นายอนุทินระบุว่า ไทยกำลังเร่งปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไปสู่การเติบโตที่มีมูลค่าสูง โดยยกระดับอุตสาหกรรมเดิม ทั้งยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ อาหาร และสาธารณสุข ควบคู่กับการพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งอนาคต พร้อมปฏิรูปกฎระเบียบและยกระดับธรรมาภิบาลผ่านกระบวนการเข้าเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและสร้างความเชื่อมั่นแก่นักลงทุน
ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 คำขอรับการส่งเสริมการลงทุนผ่านสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) เพิ่มขึ้น 28% โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ (AI) เซมิคอนดักเตอร์ คลาวด์ และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง รัฐบาลจึงเร่งผลักดันให้คำขอส่งเสริมการลงทุนเหล่านี้เกิดเป็นการลงทุนจริง ผ่านโครงการ Thailand FastPass เพื่อลดระยะเวลาการอนุมัติ และโครงการ BOI to IPO เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงแหล่งเงินทุน
รัฐบาลยังเดินหน้าโครงการ Thailand Skill Bridge ควบคู่กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและโครงข่ายไฟฟ้า ส่งเสริมการเข้าถึงพลังงานสะอาด และสนับสนุนผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ให้เข้าถึงเทคโนโลยีและนวัตกรรม
ขณะเดียวกัน นายอนุทินยังชูบทบาทของไทยในการเป็นประตูเชื่อมโยงเศรษฐกิจอาเซียนกับภูมิภาคเอเชีย–แปซิฟิก ผ่านความร่วมมือสำคัญ 2 ด้าน ได้แก่
นายกรัฐมนตรียังเชิญชวนสมาชิกเอเปคและภาคเอกชนร่วมมือกับประเทศไทย โดยย้ำว่าการเปิดกว้างด้านการค้าและการลงทุน รวมถึงการเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ จะเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนและความมั่งคั่งร่วมกันของภูมิภาค
สำหรับภารกิจในวันที่ 19 พฤศจิกายน นายอนุทินมีกำหนดหารือกับผู้นำเปรูและลงนามความตกลงการค้าเสรีไทย-เปรู โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าและการลงทุนของไทยในภูมิภาคลาตินอเมริกา รวมถึงกระจายความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดส่งออกเพียงไม่กี่แห่ง
อย่างไรก็ตาม ผลประโยชน์ที่ผู้ประกอบการไทยจะได้รับยังขึ้นอยู่กับรายละเอียดความตกลง รายการสินค้าที่ได้รับสิทธิประโยชน์ และการมีผลใช้บังคับของความตกลงดังกล่าว
อีกหนึ่งประเด็นที่ไทยเตรียมผลักดันบนเวทีเอเปคคือความร่วมมือในการต่อต้านอาชญากรรมออนไลน์และการฉ้อโกงทางการเงิน ซึ่งนายกรัฐมนตรีได้หยิบยกขึ้นกล่าวบนเวที APEC CEO Summit ด้วย
กระทรวงการต่างประเทศระบุว่า ไทยเตรียมแสดงบทบาทเชิงรุกในประเด็นนี้ เนื่องจากปัญหาแก๊งคอลเซ็นเตอร์และสแกมเมอร์เป็นอาชญากรรมข้ามชาติที่ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างประเทศ ทั้งการแลกเปลี่ยนข้อมูล การติดตามเส้นทางการเงิน การสกัดเครือข่ายอาชญากรรม และการดำเนินคดี
ในภาพรวม ภารกิจของคณะผู้แทนไทยในการประชุมเอเปคครั้งนี้ครอบคลุมทั้งการรักษาตลาดส่งออกสำคัญอย่างสหรัฐฯ การขยายตลาดผ่านความตกลงการค้าเสรี การดึงดูดการลงทุนและเทคโนโลยี ตลอดจนการเสริมความมั่นคงด้านพลังงานและความปลอดภัยของประชาชน
อย่างไรก็ตาม หลายประเด็นยังเป็นข้อเสนอหรืออยู่ระหว่างดำเนินการ จึงต้องติดตามว่าผลการหารือและความร่วมมือเหล่านี้จะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมแก่ภาคธุรกิจและประชาชนไทยได้มากน้อยเพียงใด