ธีมอวกาศ…เรื่องเพ้อฝัน หรือ “Megatrend” การลงทุนแห่งอนาคต?
Highlight
ไฮไลต์
อวกาศไม่ได้เป็นเพียง “พื้นที่แห่งการสำรวจ” อีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็น “โครงสร้างพื้นฐานสำคัญ” ของโลกยุคดิจิทัล
สวัสดีครับ ในช่วงที่ผ่านมา เราได้พาท่านผู้อ่านไปรู้จักกับธีมการลงทุนแห่งอนาคต ไม่ว่าจะเป็น Nuclear Energy, Data Center และ Smart Grid ซึ่งล้วนเป็นอุตสาหกรรมที่กำลังเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจโลกอย่างมีนัยสำคัญ
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
แต่วันนี้ เราจะพาไปไกลกว่านั้น…ไกลถึง “อวกาศ”… ใช่ครับ — “Space Economy” หรือเศรษฐกิจอวกาศ กำลังกลายเป็นหนึ่งในธีมการลงทุนที่นักลงทุนระดับโลกเริ่มจับตามองอย่างจริงจัง คำถามสำคัญคือ นี่คือโอกาสการลงทุนรอบใหม่ หรือเป็นเพียงจินตนาการแบบนิยายวิทยาศาสตร์กันแน่?
หากย้อนกลับไปในช่วงทศวรรษ 1950 ยุคแห่ง “สงครามเย็น” ระหว่างสหรัฐอเมริกาและสหภาพโซเวียต การแข่งขันด้านอวกาศถือเป็นหนึ่งในสนามประลองศักยภาพของมหาอำนาจโลก ตั้งแต่การส่งดาวเทียมดวงแรกขึ้นสู่วงโคจร การส่งมนุษย์คนแรกขึ้นสู่อวกาศ ไปจนถึงภารกิจพิชิตดวงจันทร์ ล้วนเป็นสัญลักษณ์ของความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และความมั่นคงของแต่ละประเทศในยุคนั้น
แต่เมื่อเวลาผ่านไป บทบาทของอุตสาหกรรมอวกาศก็เริ่มเปลี่ยนจาก “การแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์” ไปสู่ “โอกาสทางเศรษฐกิจ” มากขึ้น ปัจจุบันอวกาศไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อการสำรวจอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานใหม่ของเศรษฐกิจโลก ทั้งในด้านการสื่อสาร อินเทอร์เน็ต พลังงาน และเทคโนโลยีดิจิทัล โดย McKinsey & Company คาดการณ์ว่า Space Economy อาจเติบโตจากมูลค่าประมาณ 630,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2023 สู่ระดับ 1.8 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2035 หรือคิดเป็นอัตราการเติบโตเฉลี่ยสะสม (CAGR) สูงถึง 9% ต่อปี ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า “อวกาศ” กำลังเปลี่ยนผ่านจากแนวคิดแห่งอนาคต สู่หนึ่งใน Megatrend สำคัญของโลกการลงทุน
ภาพที่ 1 : อัตราการเติบโตของอุตสาหกรรมอวกาศจาก McKinsey & Company
หนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดของการเปลี่ยนผ่านครั้งนี้ คือธุรกิจอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียม “ทุกคนบนโลกควรเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้” คือวิสัยทัศน์ของ Starlink ธุรกิจภายใต้ SpaceX ของ Elon Musk ซึ่งกำลังเข้ามาเปลี่ยนรูปแบบโครงสร้างพื้นฐานด้านการสื่อสารของโลก จุดเด่นสำคัญของ Starlink คือการให้บริการอินเทอร์เน็ตผ่านเครือข่ายดาวเทียม โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานแบบเดิมอย่างสายไฟเบอร์ออปติก ทำให้พื้นที่ห่างไกลหรือชนบทสามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ง่ายขึ้น
และเมื่อโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัลเข้าถึงประชาชนได้มากขึ้น สิ่งที่ตามมาไม่ใช่เพียงความสะดวกในการใช้งาน แต่ยังรวมถึงโอกาสทางเศรษฐกิจ การศึกษา และการลดความเหลื่อมล้ำทางเทคโนโลยีอีกด้วย ยิ่งไปกว่านั้น ระบบอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมยังพิสูจน์บทบาทสำคัญในภาวะวิกฤติ ดังที่โลกได้เห็นในช่วงสงครามรัสเซีย–ยูเครน ซึ่งรัฐบาลยูเครนต้องพึ่งพาระบบ Starlink เพื่อรักษาเสถียรภาพด้านการสื่อสารภายในประเทศ สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า อวกาศไม่ได้เป็นเพียง “พื้นที่แห่งการสำรวจ” อีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็น “โครงสร้างพื้นฐานสำคัญ” ของโลกยุคดิจิทัล
เมื่อพูดถึงโครงสร้างพื้นฐานของโลกยุคใหม่ อีกหนึ่งอุตสาหกรรมที่กำลังได้รับอานิสงส์จาก Space Economy คือ Data Center ซึ่งเติบโตอย่างรวดเร็วตามกระแส AI ในปัจจุบัน ความท้าทายสำคัญของ Data Center ไม่ใช่เพียงเรื่องพื้นที่ แต่คือ “พลังงาน” เพราะการประมวลผล AI ต้องใช้ไฟฟ้ามหาศาล จนหลายประเทศเริ่มเผชิญข้อจำกัดด้านกำลังการผลิตไฟฟ้า ส่งผลให้ต้นทุนด้านพลังงานและค่าเช่าโครงสร้างพื้นฐานเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ด้วยเหตุนี้ แนวคิด “Data Center ในอวกาศ” จึงเริ่มถูกพูดถึงมากขึ้น แม้อาจฟังดูเหมือนเรื่องในอนาคต แต่ข้อได้เปรียบสำคัญคือ Data Center บนอวกาศสามารถรับพลังงานแสงอาทิตย์ได้เกือบตลอดเวลา ลดข้อจำกัดด้านพลังงานบนโลก และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการใช้พื้นที่ขนาดใหญ่ แม้วันนี้แนวคิดดังกล่าวอาจยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น แต่ก็สะท้อนภาพสำคัญว่า อวกาศกำลังถูกมองเป็น “พื้นที่ทางเศรษฐกิจใหม่” ที่สามารถรองรับการเติบโตของเทคโนโลยีแห่งอนาคตได้
ภาพที่ 2 : ราคาประมูลไฟฟ้าสูงขึ้นต่อเนื่องสะท้อนภาพ Supply ที่ขาดแคลน
อย่างไรก็ตาม หากย้อนกลับไปในอดีต อุปสรรคสำคัญที่สุดของอุตสาหกรรมอวกาศคือ “ต้นทุน” เพราะการส่งจรวดขึ้นสู่อวกาศเคยมีค่าใช้จ่ายสูงมาก จนมีเพียงรัฐบาลหรือหน่วยงานขนาดใหญ่เท่านั้นที่สามารถเข้าถึงได้ แต่สิ่งที่เปลี่ยนเกมอุตสาหกรรมนี้อย่างแท้จริง คือการพัฒนาเทคโนโลยีจรวดแบบนำกลับมาใช้ใหม่ (Reusable Rocket) ของ SpaceX
ในช่วงกว่า 20 ปีที่ผ่านมา SpaceX สามารถผลักดันต้นทุนการขนส่งสู่วงโคจรโลกให้ลดลงจากประมาณ 16,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัม เหลือต่ำกว่า 1,200 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัม และยังมีเป้าหมายลดลงต่ำกว่า 200 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัมในอนาคต เมื่อ “ต้นทุน” ลดลง ความเป็นไปได้ทางธุรกิจก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย สิ่งที่เคยเป็นเพียงโครงการระดับชาติ จึงเริ่มกลายเป็น “ธุรกิจเชิงพาณิชย์” ที่ภาคเอกชนสามารถสร้างโมเดลรายได้และเข้าถึงจุดคุ้มทุนได้เร็วขึ้น และนี่เองคือเหตุผลสำคัญที่ทำให้นักลงทุนทั่วโลกเริ่มกลับมามองอุตสาหกรรมอวกาศอย่างจริงจังอีกครั้ง
ภาพที่ 3 : ต้นทุนการปล่อยจรวดของ SpaceX ลดลงต่อเนื่อง จาก Jarsy Research
เมื่อพูดถึง Space Economy ชื่อที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คงเป็น SpaceX ของ Elon Musk ซึ่งปัจจุบันถือเป็นผู้นำสำคัญของอุตสาหกรรมอวกาศโลก ตลอดหลายปีที่ผ่านมา SpaceX ไม่เพียงสร้างความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีจรวด แต่ยังขยายธุรกิจไปสู่ระบบดาวเทียม อินเทอร์เน็ตผ่านอวกาศ และโครงสร้างพื้นฐานด้านการสื่อสารระดับโลก จึงไม่แปลกที่บริษัทจะกลายเป็นหนึ่งในบริษัทที่นักลงทุนทั่วโลกจับตามองมากที่สุดในเวลานี้ แม้ปัจจุบันยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับแผน IPO ของ SpaceX แต่กระแสความคาดหวังจากตลาดทุนยังคงมีอย่างต่อเนื่อง เพราะสำหรับนักลงทุนจำนวนมาก SpaceX ไม่ใช่เพียง “บริษัทอวกาศ” แต่ถูกมองว่าอาจเป็นหนึ่งในบริษัทโครงสร้างพื้นฐานแห่งอนาคตของโลกยุคใหม่
ภาพที่ 4 : นักวิเคราะห์คาดการณ์มูลค่า IPO ของ SpaceX จะสูงเป็นประวัติการณ์
ท่านผู้อ่านครับ ในอดีต “อวกาศ” อาจเป็นเพียงภาพของนักบินอวกาศ จรวด หรือภารกิจสำรวจดวงจันทร์ แต่ในวันนี้ อุตสาหกรรมอวกาศกำลังเชื่อมโยงเข้ากับชีวิตประจำวันและเศรษฐกิจโลกมากขึ้นเรื่อยๆ ตั้งแต่ระบบอินเทอร์เน็ต การสื่อสาร พลังงาน AI ไปจนถึงโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลในอนาคต แน่นอนว่า Space Economy ยังเป็นธีมที่มีความเสี่ยง และต้องใช้เวลาอีกมากในการพัฒนา แต่หากมองในมุมของการลงทุน นี่อาจเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่กำลังอยู่ใน “ช่วงเริ่มต้น” ของการเติบโตระยะยาว และบางครั้ง…โอกาสการลงทุนที่ยิ่งใหญ่ที่สุด อาจเริ่มต้นจากสิ่งที่ครั้งหนึ่งโลกเคยมองว่า “เป็นไปไม่ได้”
แล้วพบกันใหม่ในบทความถัดไปครับ
Source:
วิศรุต กิตติอาภรณ์พล
นักวิเคราห์ะกลยุทธ์การลงทุน บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนรวม เอ็กซ์สปริง จำกัด
