ทำไม ‘มัสก์’ อยากควบรวม SpaceX-Tesla ถ้ารวมจริง นักลงทุนได้หรือเสีย
อีลอน มัสก์ (Elon Musk) มหาเศรษฐีผู้บริหาร SpaceX และ Tesla เปิดเผยจุดยืนสนับสนุนการรวมสองบริษัทเข้าด้วยกัน โดยมองว่าการควบรวมจะช่วยให้ทั้งสองธุรกิจทำงานร่วมกันได้มากขึ้น โดยเฉพาะการพัฒนาเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ความเคลื่อนไหวนี้มีความชัดเจนขึ้นเมื่อคณะกรรมการของ SpaceX และ Tesla จัดตั้งคณะกรรมการพิเศษขึ้นมาหารือเกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการควบรวมกิจการ ตามคำร้องขอของผู้ถือหุ้น อย่างไรก็ตาม ทั้งสองฝ่ายยังไม่ได้ข้อสรุปเกี่ยวกับเงื่อนไขของธุรกรรม และยังไม่มีการรับประกันว่าดีลจะเกิดขึ้นจริง
อย่างไรก็ตาม หากการควบรวมเกิดขึ้น นี่จะเป็นหนึ่งในการควบรวมกิจการครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ธุรกิจ
น่าสนใจว่า ทำไมอีลอน มัสก์ ต้องการรวม SpaceX และ Tesla เข้าด้วยกัน และหากดีลเกิดขึ้นจริง ผู้ถือหุ้นของทั้งสองบริษัทจะได้รับประโยชน์หรือเสียประโยชน์ อย่างไร
รวมธุรกิจที่เชื่อมโยงกัน ให้ทำงานร่วมกันง่ายขึ้น
เหตุผลสำคัญที่มัสก์มองว่าการควบรวมมีความเหมาะสม คือ การพัฒนาธุรกิจของทั้งสองบริษัทที่มีความเชื่อมโยงกันมากขึ้น โดยเฉพาะด้าน AI หุ่นยนต์ การผลิตชิป พลังงาน และระบบสื่อสารผ่านดาวเทียม
มัสก์กล่าวระหว่างการประชุมรายงานผลประกอบการของ SpaceX ว่า ทั้งสองบริษัทมีโอกาสได้รับประโยชน์จากการร่วมมือกันพัฒนาซอฟต์แวร์ด้าน superintelligence หรือ AI ที่มีความสามารถสูง โดยยังมีโครงการอื่นที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบชิป การผลิตหุ่นยนต์ และโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการประมวลผลข้อมูล
นอกจากนี้ การควบรวมอาจทำให้การตัดสินใจเกี่ยวกับโครงการที่เชื่อมโยงกันทำได้ง่ายขึ้น
ปัจจุบัน โครงการของมัสก์หลายส่วนเกี่ยวข้องกับบริษัทมากกว่าหนึ่งแห่ง จึงต้องผ่านกระบวนการอนุมัติจากคณะกรรมการและผู้ถือหุ้นของแต่ละบริษัทแยกกัน หากรวมเป็นบริษัทเดียว ฝ่ายบริหารจะมีอิสระมากขึ้นในการจัดสรรเงินทุน บุคลากรด้านวิศวกรรม และโครงสร้างพื้นฐานไปยังธุรกิจที่เห็นว่ามีโอกาสมากที่สุด
สองบริษัทจะทำงานร่วมกันอย่างไร
ความร่วมมือระหว่าง SpaceX และ Tesla สามารถเกิดขึ้นได้ในหลายด้าน ตั้งแต่การใช้ระบบสื่อสารผ่านดาวเทียม ไปจนถึงเทคโนโลยีแบตเตอรี่ การผลิต และการพัฒนาชิป
การทำงานร่วมระหว่าง Starlink กับรถยนต์ไร้คนขับและหุ่นยนต์ เป็นหนึ่งในแนวทางที่มีการกล่าวถึง โดยดาวเทียม Starlink อาจให้บริการเชื่อมต่อการสื่อสารแก่ Robotaxi หรือรถแท็กซี่ไร้คนขับ ระบบขับขี่อัตโนมัติ และหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ Optimus ของ Tesla
เทคโนโลยีพลังงานของ Tesla อาจเข้ามาช่วยรองรับความต้องการใช้พลังงานของ SpaceX รวมถึงโครงการศูนย์ข้อมูลในอนาคต ขณะที่ความเชี่ยวชาญด้านระบบอัตโนมัติในโรงงานขนาดใหญ่ของ Tesla อาจช่วยสนับสนุนการเพิ่มกำลังการผลิตจรวด Starship ของ SpaceX
ทั้งสองบริษัทยังมีโครงการร่วมด้านชิปและการประมวลผล AI ที่เรียกว่า Terafab ซึ่งมุ่งผลิตชิปขั้นสูงสำหรับรถยนต์ขับขี่อัตโนมัติ หุ่นยนต์ Optimus รวมถึงธุรกิจ AI และศูนย์ข้อมูลของ SpaceX โดยมัสก์ตั้งเป้าเริ่มผลิตชิปในปริมาณมากภายในช่วงปลายปี 2028
นอกจากโครงการที่อยู่ระหว่างการพัฒนาแล้ว ทั้งสองบริษัทยังมีความสัมพันธ์ทางธุรกิจกันอยู่ก่อนแล้ว โดย SpaceX ซื้อรถกระบะ Tesla Cybertruck มูลค่ามากกว่า 100 ล้านดอลลาร์ ขณะที่ xAI ซึ่งเป็นธุรกิจ AI ที่อยู่ในเครือ SpaceX เป็นลูกค้ารายใหญ่ของ Tesla ในส่วนแบตเตอรี่สำหรับระบบพลังงานขนาดใหญ่
ดีลมูลค่า 3.5 ล้านล้านดอลลาร์ นักลงทุนจะได้อะไร
การควบรวมจะนำธุรกิจที่มีมูลค่ารวมมหาศาลมาอยู่ภายใต้บริษัทเดียว โดย Reuters ประเมินว่าบริษัทที่ควบรวมกันอาจมีมูลค่าราว 3.5 ล้านล้านดอลลาร์ และข้อมูลที่ Bloomberg รายงานระบุว่า SpaceX มีมูลค่าบริษัทประมาณ 2 ล้านล้านดอลลาร์ ขณะที่ Tesla มีมูลค่าเกือบ 1.5 ล้านล้านดอลลาร์
สำหรับผู้ถือหุ้น การควบรวมกิจการจะเปิดโอกาสให้ผู้ถือหุ้น Tesla ได้ถือครองธุรกิจอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียม Starlink ธุรกิจให้บริการปล่อยจรวด และโครงการอวกาศในอนาคตของ SpaceX ขณะที่ผู้ถือหุ้น SpaceX จะได้ถือครองธุรกิจที่ครอบคลุมรถยนต์ พลังงานและระบบกักเก็บพลังงาน เทคโนโลยีขับขี่อัตโนมัติ และหุ่นยนต์ของ Tesla ด้วย
ทั้งนี้ บริษัทที่เกิดจากการควบรวมจะมีธุรกิจครอบคลุมหลายอุตสาหกรรม ตั้งแต่รถยนต์ หุ่นยนต์ พลังงาน การสื่อสารผ่านดาวเทียม การปล่อยจรวด ไปจนถึงโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI
อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับดีลอาจตั้งคำถามถึงความเสี่ยงที่นักลงทุนจะต้องรับเพิ่มขึ้น เพราะการรวมบริษัท ทำให้ผู้ถือหุ้นต้องเผชิญความเสี่ยงด้านเทคโนโลยี กฎระเบียบ และการดำเนินโครงการที่หลากหลาย ซึ่งบางส่วนอาจไม่ได้เกี่ยวข้องกันโดยตรง
ยังมีเงื่อนไข-อุปสรรคสำคัญของการควบรวม
แม้มัสก์จะแสดงจุดยืนสนับสนุนการควบรวม แต่กระบวนการยังอยู่ในขั้นต้น คณะกรรมการพิเศษของทั้งสองบริษัทเพิ่งเริ่มหารือ
อีลอน มัสก์กล่าวว่า ตัวเขาเองไม่ได้เข้าร่วมการหารือของคณะกรรมการ เนื่องจากเป็นผู้มีส่วนได้เสียกับธุรกรรมนี้ โดยคณะกรรมการพิเศษประกอบด้วยกรรมการอิสระเท่านั้น
อีกเงื่อนไขสำคัญ คือ การได้รับความเห็นชอบจากผู้ถือหุ้น โดยมัสก์กล่าวว่า Tesla ต้องได้รับเสียงสนับสนุนจากผู้ถือหุ้นอย่างน้อย 50% ของหุ้นทั้งหมด ไม่ใช่เพียงเสียงข้างมากของผู้ที่เข้าร่วมลงคะแนน ซึ่งเขามองว่าเป็นเงื่อนไขที่ค่อนข้างสูง
ความเสี่ยงและความท้าทายหากควบรวม
การควบรวม SpaceX กับ Tesla ยังมีความท้าทายหลายด้าน ทั้งกฎระเบียบ ภูมิรัฐศาสตร์ การกำกับดูแลกิจการ และความเสี่ยงจากการดำเนินโครงการที่มีความซับซ้อนและใช้เงินลงทุนสูง
Reuters ระบุว่า เนื่องจาก SpaceX เป็นผู้รับสัญญารายสำคัญของกองทัพสหรัฐฯ หน่วยงานข่าวกรอง และ NASA ขณะที่ Tesla มีความเชื่อมโยงกับจีนผ่านโรงงานในเซี่ยงไฮ้ ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการผลิตและยอดขายรถยนต์ การรวมสองบริษัทเข้าด้วยกันจึงอาจทำให้หน่วยงานกำกับดูแลและเจ้าหน้าที่ด้านความมั่นคงของสหรัฐฯ รวมถึงทางการจีน เพิ่มการตรวจสอบมากขึ้น
อีกประเด็นคือความเสี่ยงด้านการเงินและการจัดสรรเงินทุน เนื่องจากธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการควบรวมมีทั้งโครงการพัฒนาจรวด Starship รถแท็กซี่ไร้คนขับ หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ ศูนย์ข้อมูล AI ระบบสื่อสารเคลื่อนที่ และโครงสร้างพื้นฐานในอวกาศ ซึ่งล้วนเป็นโครงการที่มีต้นทุนสูงและมีความท้าทายทางเทคนิค การรวมบริษัทไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงในการดำเนินโครงการเหล่านี้หมดไป แต่จะทำให้ความเสี่ยงทั้งหมดอยู่ภายใต้บริษัทเดียวกัน
นอกจากนี้ นักลงทุนยังต้องพิจารณาว่าการรวมธุรกิจจะสร้างมูลค่าได้มากกว่าการแยกบริษัทออกจากกันหรือไม่ รวมถึงประเด็นผลประโยชน์ทับซ้อน อำนาจควบคุมสิทธิออกเสียง และการจัดสรรเงินทุนระหว่างธุรกิจที่มีลักษณะแตกต่างกัน อีกทั้ง การควบรวมยังต้องผ่านความเห็นชอบจากผู้ถือหุ้นและเผชิญอุปสรรคด้านการกำกับดูแลกิจการด้วย
