ยกเลิกฟรีวีซ่า60วันแล้ว แต่ละชาติอยู่ไทยได้กี่วัน? ประเทศไหนต้องขอ?

การเดินทางเข้าไทยของชาวต่างชาติจะกลับเข้าสู่ระบบคัดกรองที่ละเอียดขึ้นอีกครั้ง หลังคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2569 เห็นชอบตามข้อเสนอของกระทรวงการต่างประเทศ ให้ทบทวนมาตรการยกเว้นการตรวจลงตราและสิทธิการตรวจลงตราประเภทต่าง ๆ โดยสาระสำคัญคือการยกเลิกมาตรการฟรีวีซ่า 60 วัน หรือ ผ.60 สำหรับ 93 ประเทศและดินแดนทั้งหมด

กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ อัปเดตข้อมูลล่าสุดเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2569 ระบุว่า แนวทางใหม่จะทำให้แต่ละประเทศหรือดินแดนได้รับสิทธิยกเว้นการตรวจลงตราเพียง 1 สิทธิเท่านั้น เพื่อลดความซ้ำซ้อนของมาตรการเดิม และจัดกลุ่มสิทธิพำนักใหม่ตามกรอบที่ชัดเจนขึ้น ทั้งกลุ่มฟรีวีซ่า 30 วัน ฟรีวีซ่า 15 วัน Visa on Arrival และสิทธิต่างตอบแทนตามความตกลงทวิภาคี

มาตรการใหม่นี้ยังไม่มีผลบังคับใช้ทันที แต่จะเป็นไปตามประกาศกระทรวงมหาดไทย 3 ฉบับ ซึ่งจะมีผลเมื่อพ้น 15 วัน นับจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ขณะที่ชาวต่างชาติที่เดินทางเข้าไทยด้วยสิทธิเดิมก่อนมาตรการใหม่เริ่มใช้ จะยังพำนักในไทยได้จนสิทธิเดิมสิ้นสุด หลังจากนั้นการเดินทางเข้าไทยจะต้องใช้สิทธิใหม่ ความตกลงทวิภาคี หรือยื่นขอวีซ่าผ่านระบบ e-Visa ตามวัตถุประสงค์การเดินทาง

ยกเลิก ผ.60 ทั้งหมด 93 ประเทศ กลับสู่ระบบสิทธิใหม่ตามรายประเทศ

มติคณะรัฐมนตรีกำหนดให้ยกเลิกมาตรการยกเว้นการตรวจลงตรา 60 วัน หรือ ผ.60 ทั้งหมด 93 ประเทศและดินแดน ซึ่งเป็นมาตรการที่เคยใช้เพื่อกระตุ้นการเดินทางเข้าไทย โดยเฉพาะภาคท่องเที่ยวในช่วงที่ผ่านมา

หลังการยกเลิก ผ.60 ประเทศต่าง ๆ จะถูกจัดเข้าสู่สิทธิการเดินทางประเภทอื่นแทน ไม่ว่าจะเป็นฟรีวีซ่า 30 วัน ฟรีวีซ่า 15 วัน Visa on Arrival หรือสิทธิต่างตอบแทนตามข้อตกลงระหว่างประเทศ หลักคิดสำคัญของมาตรการใหม่คือ “1 ประเทศ/ดินแดน ได้รับ 1 สิทธิ” เพื่อลดความคลุมเครือในการบังคับใช้และเพิ่มความชัดเจนให้เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง รวมถึงผู้เดินทางจากต่างประเทศ

สำหรับกลุ่มที่ยังได้รับสิทธิฟรีวีซ่า 30 วัน หรือ ผ.30 เพื่อการท่องเที่ยว มีจำนวน 54 ประเทศและดินแดน ลดลงจากเดิม 57 ประเทศและดินแดน ได้แก่

1. ออสเตรเลีย
2. ยูเครน
3. อิสราเอล
4. มาเลเซีย
5. สิงคโปร์
6. ไต้หวัน
7. ออสเตรีย
8. ฟินแลนด์
9. อิตาลี
10. เนเธอร์แลนด์
11. สโลวาเกีย
12. ตุรกี
13. บาห์เรน
14. ฝรั่งเศส
15. ญี่ปุ่น
16. นิวซีแลนด์
17. สโลวีเนีย
18. ฟีจี
19. เบลเยียม
20. จอร์เจีย
21. จอร์แดน
22. นอร์เวย์
23. ซาอุดีอาระเบีย
24. สเปน
25. ภูฏาน
26. เยอรมนี
27. คูเวต
28. โอมาน
29. แอฟริกาใต้
30. บรูไน
31. กรีซ
32. คีร์กีซสถาน
33. ฟิลิปปินส์
34. สหรัฐอเมริกา
35. แคนาดา
36. ฮังการี
37. ลัตเวีย
38. โปแลนด์
39. สวีเดน
40. เช็ก
41. ไอซ์แลนด์
42. ลิกเตนสไตน์
43. โปรตุเกส
44. สวิตเซอร์แลนด์
45. เดนมาร์ก
46. อินโดนีเซีย
47. ลิทัวเนีย
48. กาตาร์
49. สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
50. เอสโตเนีย
51. ไอร์แลนด์
52. ลักเซมเบิร์ก
53. โรมาเนีย
54. สหราชอาณาจักร

สามประเทศได้ฟรีวีซ่า 15 วัน ส่วน VoA เหลือเพียง 4 ประเทศ

นอกจากกลุ่มฟรีวีซ่า 30 วันแล้ว ไทยยังจัดทำสิทธิยกเว้นการตรวจลงตรา 15 วัน หรือ ผ.15 เพื่อการท่องเที่ยว สำหรับ 3 ประเทศและดินแดน ได้แก่

1. เซเชลส์
2. มัลดีฟส์
3. มอริเชียส

กลุ่มนี้ยังเดินทางเข้าไทยได้โดยไม่ต้องขอวีซ่าล่วงหน้า แต่พำนักได้ในระยะเวลาสั้นกว่ากลุ่มฟรีวีซ่า 30 วัน

อีกกลุ่มหนึ่งคือ Visa on Arrival หรือ VoA ซึ่งเป็นระบบขอวีซ่าเมื่อเดินทางถึงประเทศไทย โดยมาตรการใหม่ปรับลดจำนวนประเทศและดินแดนที่ได้รับสิทธินี้จาก 31 แห่ง เหลือเพียง 4 แห่ง ได้แก่

1. อาเซอร์ไบจาน
2. เบลารุส
3. เซอร์เบีย
4. อินเดีย

การลดจำนวนประเทศในกลุ่ม VoA สะท้อนทิศทางการปรับระบบเข้าเมืองให้รัดกุมขึ้น โดยเฉพาะในช่วงที่ภาครัฐให้ความสำคัญกับการคัดกรองผู้เดินทาง การป้องกันการใช้ช่องทางท่องเที่ยวผิดวัตถุประสงค์ และการจัดระเบียบมาตรการวีซ่าให้สอดคล้องกับความเสี่ยงและความร่วมมือระหว่างประเทศ

สิทธิต่างตอบแทนยังมีหลายกลุ่ม เกาหลีใต้-บราซิล-อาร์เจนตินาอยู่ได้ 90 วัน

ในระบบใหม่ ยังมีประเทศและดินแดนที่ได้รับสิทธิฟรีวีซ่าจากความตกลงต่างตอบแทน หรือที่ระบุเป็นกลุ่ม ผผ. ซึ่งหมายถึงประเทศที่ให้สิทธิคนไทยเดินทางเข้าประเทศโดยไม่ต้องขอวีซ่า และไทยให้สิทธิแบบเดียวกันตอบแทน

กลุ่มที่ได้รับสิทธิฟรีวีซ่า 90 วัน หรือ ผผ.90 มี 5 ประเทศและดินแดน ได้แก่

1. อาร์เจนตินา
2. เปรู
3. ชิลี
4. บราซิล
5. เกาหลีใต้

กลุ่มนี้จึงยังสามารถพำนักในประเทศไทยได้นานกว่ากลุ่มฟรีวีซ่าท่องเที่ยวทั่วไป แม้มีการยกเลิกมาตรการ ผ.60 แล้วก็ตาม

ส่วนกลุ่มฟรีวีซ่า 30 วันตามหลักต่างตอบแทน หรือ ผผ.30 มี 7 ประเทศและดินแดนตามข้อมูลที่ระบุ ได้แก่

1. จีน
2. ฮ่องกง
3. รัสเซีย
4. ลาว
5. มาเก๊า
6. ติมอร์-เลสเต
7. คาซัคสถาน

ขณะที่กลุ่มฟรีวีซ่า 14 วัน หรือ ผผ.14 มี 2 ประเทศ ได้แก่

1. กัมพูชา
2. เมียนมา เฉพาะการเดินทางเข้าทางอากาศ

ใครต้องขอวีซ่า และผลต่อท่องเที่ยวไทยหลังฟรีวีซ่า 60 วันสิ้นสุด

หลังมาตรการใหม่มีผลบังคับใช้ ชาวต่างชาติที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มได้รับสิทธิฟรีวีซ่า 30 วัน ฟรีวีซ่า 15 วัน VoA หรือสิทธิต่างตอบแทน จะต้องขอรับการตรวจลงตราตามวัตถุประสงค์การเดินทางผ่านระบบ e-Visa หรือช่องทางที่ทางการไทยกำหนด

ในเชิงเศรษฐกิจ มาตรการนี้เป็นจุดเปลี่ยนจากนโยบายอำนวยความสะดวกเชิงกว้างที่ใช้กระตุ้นจำนวนนักท่องเที่ยว ไปสู่ระบบที่เน้นการจัดประเภทและคัดกรองมากขึ้น ภาคท่องเที่ยวอาจต้องติดตามผลกระทบต่อกลุ่มนักเดินทางพำนักระยะยาว นักท่องเที่ยวที่วางแผนเดินทางซ้ำ และตลาดที่เคยได้ประโยชน์จากการอยู่ไทยได้ 60 วันโดยไม่ต้องขอวีซ่า

อย่างไรก็ดี ทางการย้ำว่าผู้ที่เดินทางเข้าไทยก่อนมาตรการใหม่มีผลใช้บังคับจะยังได้รับสิทธิพำนักตามเกณฑ์เดิมจนสิ้นสุดระยะเวลา ขณะที่ผู้เดินทางหลังจากนั้นต้องตรวจสอบสิทธิของประเทศตนเองให้ชัดเจนก่อนเดินทาง เพราะบางชาติยังอยู่ไทยได้ 30 วัน บางชาติอยู่ได้ 15 วัน บางชาติใช้ VoA ได้ และบางชาติจำเป็นต้องขอวีซ่าก่อนเข้าไทยอย่างเป็นทางการ