กฎใหม่ออสเตรเลีย วีซ่านักเรียนต้องบินเดี่ยว สั่งห้ามพาแฟน-ลูกไปด้วย
ออสเตรเลียถือเป็นหนึ่งในประเทศยอดฮิตของคนไทยเพื่อวางแผนศึกษาต่อ ทำงานต่างประเทศ หรือแม้กระทั่งย้ายถื่นฐาน จนเคยได้รับฉายาว่า “ประเทศไทย 2” เพราะมีคนไทยจำนวนมากอาศัยอยู่ที่นั่น
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
แต่ล่าสุดออสเตรเลียได้ออกมาตรการใหม่กับ ‘วีซ่าชั่วคราว’ เนื่องจากรัฐบาลต้องการบริหารจำนวนคนในประเทศ และคัดเลือกคนตามความต้องการของประเทศมากขึ้น
ออสเตรเลียลดจำนวนคน มุ่งเป้า ‘วีซ่าชั่วคราว’
ในปี 2566 ออสเตรเลียมีจำนวน Net Overseas Migration (NOM) พุ่งสูงถึง 518,000 คน ก่อนลดลงเหลือ 306,000 คนในปี 2568 แต่ก็ยังเป็นจำนวนที่มากเกินไปสำหรับรัฐบาลกลาง โดยสัดส่วนของนักเรียนต่างชาติคิดเป็นมากกว่าครึ่งของตัวเลขทั้งหมด
รัฐบาลออสเตรเลียวางเป้าลด NOM ให้เหลือ 225,000 คนภายในปี 2028 โดยการปรับเปลี่ยนนี้มุ่งเป้าไปที่ผู้ถือ ‘วีซ่าชั่วคราว’ ที่ต้องการพาครอบครัวเข้ามาในออสเตรเลีย โดยเฉพาะ ‘วีซ่านักเรียน’ และ ‘วีซ่าแรงงานชั่วคราว’ ซึ่งรัฐบาลเลือกใช้วิธีการปรับปรุงกฎระเบียบ และเงื่อนไขการยื่นขอวีซ่าโดยตรงแทนการแก้กฎหมายหลังการเจรจากับฝ่ายค้านล้มเหลว
วีซ่าที่ถูกจับตา : วีซ่านักเรียน
‘วีซ่านักเรียน’ เป็นหนึ่งในมาตรการสำคัญที่คนไทยจับตามากที่สุด เพราะรัฐบาลกลางออกมาตราการใหม่สั่ง ‘ห้าม’ นักเรียนต่างชาติพาครอบครัวหรือผู้ติดตามเดินทางมายังประเทศออสเตรเลีย
ในปีที่ผ่านมา มีการอนุมัติวีซ่านักเรียนรวม 337,427 ฉบับ ซึ่งในจำนวนนี้เป็นวีซ่าสำหรับผู้ติดตามหรือครอบครัวมากถึง 45,991 ฉบับ โดยข้อมูลรัฐบาลออสเตรเลียเผยว่า ระหว่างปี 2005–2024 มีคนไทยกว่า 104,000 คนที่เคยศึกษาในออสเตรเลีย และในปี 2025 ยังมีนักเรียนไทยที่กำลังเริ่มหรือศึกษาต่ออยู่ 19,472 คน
วีซ่าแรงงานโดนชะลอ
รัฐบาลได้เริ่มปรับลดกระบวนการยื่นขอวีซ่าบางประเภทแล้ว เช่น การชะลอการอนุมัติวีซ่า Working & Holiday และการกำหนดลำดับความสำคัญของวีซ่าแรงงานทักษะ ทำให้ระยะเวลาการรออนุมัติวีซ่าแรงงานทักษะจากต่างประเทศขยับจากไม่กี่วันเป็นมากกว่า 1 ปีในบางกรณี
แต่นางพอลีน แฮนสัน ผู้นำพรรค ได้มีการออกมากล่าวหารัฐบาลว่า กำลังทำให้พื้นที่ส่วนภูมิภาคของออสเตรเลียขาดแคลนแรงงาน และนักท่องเที่ยว พร้อมเสนอนโยบายตัดลดวีซ่าลง 750,000 ฉบับภายใน 3 ปี ซึ่งทางรัฐบาลชี้ว่าแผนการนี้อาจฉุดเศรษฐกิจออสเตรเลียเข้าสู่ภาวะถดถอยได้
ส่วนพรรคร่วมฝ่ายค้านกล่าวว่า รัฐบาลอยู่ระหว่างการเตรียมเปิดตัวนโยบายการจัดการผู้ย้ายถิ่นฐานของตนเองในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า โดยยืนยันว่า จำนวนผู้ย้ายถิ่นฐานจะต้องลดลงเพื่อความสมดุลทางเศรษฐกิจ
กระทบคนไทยอย่างไร?
สำหรับคนไทยบางส่วน การไปออสเตรเลียไม่ได้จบที่การเรียนเพียงอย่างเดียว แต่เชื่อมต่อกับการทำงาน และการพำนักระยะยาวไปด้วย ซึ่งบางคนถือเป็นโอกาสในการเริ่มชีวิตใหม่
ดังนั้น นักเรียนที่เคยวางแผนเรียน–ทำงาน–พาครอบครัวตาม–ต่อวีซ่า จะต้องแยกแต่ละขั้นตอนออกจากกันมากขึ้น ในขณะเดียวกัน ครอบครัวที่ต้องการส่งลูกไปเรียนอาจต้องรับต้นทุนที่สูงขึ้น หากไม่สามารถพาสมาชิกครอบครัวไปอยู่ด้วยกันได้ตั้งแต่ต้น
ผลกระทบจึงไม่ได้อยู่แค่จำนวนคนไทยที่จะเดินทางเข้าออสเตรเลีย แต่อาจส่งต่อไปยังธุรกิจในไทยที่พึ่งพาตลาดการศึกษาต่างประเทศ ทั้งเอเจนซี โรงเรียนภาษา บริษัทแนะแนวการศึกษา และบริการที่เกี่ยวข้องกับนักเรียนไทยในออสเตรเลีย
แต่ในอีกด้านหนึ่ง นี่ไม่ได้หมายความว่า ออสเตรเลียกำลัง “ปิดประตู” คนต่างชาติทั้งหมด
รัฐบาลยังระบุชัดว่า ต้องการรักษาแรงงานที่ประเทศขาดแคลน โดยเฉพาะสายสุขภาพ การก่อสร้าง และภาคส่วนที่จำเป็นต่อเศรษฐกิจ ขณะที่ข้อมูลล่าสุดของรัฐบาลระบุว่า NOM จากผู้ถือวีซ่าชั่วคราวลดลง 10% และ NOM จากนักเรียนต่างชาติก็ลดลงจนกลับมาใกล้ระดับก่อนโควิดแล้ว
นี่จึงสะท้อนการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญกว่าเรื่อง “จำนวนวีซ่า” สำหรับคนไทย “ออสเตรเลียยังเปิดรับ” แต่เส้นทางไปถึงออสเตรเลียกำลังเปลี่ยนจากการมีโอกาสเข้าสู่ระบบ ไปสู่การต้องมีคุณสมบัติที่ตรงกับความต้องการของระบบมากขึ้น
ในระยะยาว ผลกระทบที่สำคัญที่สุดคือ การเปลี่ยนแผนที่ของโอกาส จากประเทศที่เคยใช้การศึกษาเป็น ‘ประตูสู่การทำงาน และการตั้งถิ่นฐาน’ ไปสู่ประเทศที่ ‘การศึกษา การทำงาน และสิทธิในการอยู่ต่อ’ จะถูกคัดเลือก และควบคุมแยกจากกันมากขึ้น
