
6 กุมภาพันธ์ 2569 ผลสำรวจชี้ว่า พรรคอนุรักษ์นิยมของซานาเอะ ทาคาอิชิ นายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของญี่ปุ่นจะคว้าชัยชนะครั้งใหญ่ และที่คือประเด็นสำคัญที่น่าจับตามอง
ผลสำรวจจากหนังสือพิมพ์ Asahi สัปดาห์นี้แสดงให้เห็นว่า พรรคเสรีประชาธิปไตย (LDP) ของทาคาอิชิ และพรรคร่วมรัฐบาลอย่างพรรคนวัตกรรมญี่ปุ่น (Japan Innovation Party) หรือที่รู้จักในชื่อ "อิชิน" (Ishin) อาจกวาดที่นั่งได้ประมาณ 300 ที่นั่ง จากทั้งหมด 465 ที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งมากกว่าผลคะแนนเดิมที่เธอชนะเพียงปริ่มน้ำ
หากพรรคร่วมรัฐบาลคว้าที่นั่งได้ 261 ที่นั่งจะนับว่าเป็น "เสียงข้างมากที่มีเสถียรภาพโดยสมบูรณ์" (Absolute Stable Majority) ทาคาอิจิจะสามารถควบคุมคณะกรรมการรัฐสภาต่างๆ ได้ ซึ่งจะทำให้การร่างกฎหมายและข้อเสนองบประมาณผ่านได้ง่ายขึ้น
หากพรรคร่วมรัฐบาลครองที่นั่งมากกว่า 310 ที่นั่ง หรือระดับระดับซูเปอร์มาจอริตี้ ทาคาอิจิจะสามารถใช้อำนาจเหนือกว่าวุฒิสภา ซึ่งเป็นสภาที่พรรคร่วมรัฐบาลของเธอยังไม่ครองเสียงข้างมากได้
อย่างไรก็ตาม หากผลการเลือกตั้งไม่ได้เป็นไปตามนั้น และเธอสูญเสียเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งทำให้ทาคาอิจิจะประกาศลาออกตามมา
ในแคมเปญหาเสียงเลือกตั้ง ทาคาอิจิให้คำมั่นสัญญาจะช่วยเหลือครัวเรือนในการรับมือกับค่าครองชีพที่สูงขึ้น โดยการระงับการเก็บภาษีการขาย (VAT) 8% สำหรับอาหาร ทำให้เกิดกระแสการเทขาย (selloff) ในเดือนก่อน
นักลงทุนยังรู้สึกคลุมเครือว่า เศรษฐกิจญุี่ปุ่นขณะนี้ ซึ่งนับว่าเป็นเศรษฐกิจที่มีภาระหนี้หนักที่สุดในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว จะหาเงินจากไหนมาทดแทนรายได้ที่คาดว่าจะหายไปถึง 5 ล้านล้านเยนต่อไป หรือราว 1 ล้านลานบาท
นักลงทุนกลุ่มเดียวกับที่เคยเทขายพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่น และทำให้ค่าเงินเยนดิ่งลงสู่สภาวะวิกฤตมาแล้ว กำลังจับจ้องการเดินหมากของทาคาอิจิอย่างใกล้ชิด Reuters กล่าวว่า หากเธอทำให้เกิดการปั่นป่วนในตลาด ทาคาอิชิอาจไม่สามารถหวังพึ่งความช่วยเหลือจากธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) เพื่อควบคุมสถานการณ์ได้
ผลสำรวจของ Asahi ยังชี้วา ฐานเสียงของทาคาอิจินั้นแข็งแกร่งในกลุ่มผู้มีสิทธิเลือกตั้งวัยเยาว์ ไม่ใช่คนสูงวัย ที่โดยทั่วไปเป็นฐานเสียงสำคัญของพรรค LDP
เสียงสะท้อนบอกว่า ภูมิหลังเรียบง่ายและการหาเสียงแบบชาตินิยมของเธอเข้าถึงกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่รู้สึกสิ้นหวังได้ดี พวกเขาหวังว่า นายกหญิงคนแรกคนนี้จะสามารถฉุดญี่ปุ่นขึ้นมาจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำที่ดำเนินมาหลายทศวรรษได้
อีกแง่มุมที่เธอเป็นที่นิยมในกลุ่มคนรุ่นใหม่บนสื่อสังคมออนไลน์คือ ทาคาอิจิกลายเป็นไอคอนด้านแฟชั่น แฟนคลับแห่กันไปซื้อกระเป๋าถือและปากกาแบบที่เธอใช้มากมาย
ปัจจัยหนึ่งที่อาจส่งผลต่อจำนวนผู้มาใช้สิทธิคือ สภาพอากาศ การเลือกตั้งครั้งนี้ถือเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2533 ที่จัดขึ้นในช่วงกลางฤดูหนาว โดยบางส่วนทางตอนเหนือและตะวันตกของญี่ปุ่นถูกฝังอยู่ใต้กองหิมะที่ตกหนักเป็นประวัติการณ์
มีการคาดการณ์ว่า จะมีหิมะตกมากขึ้นในวันอาทิตย์ และอาจมีหิมะตกโปรยปรายในโตเกียวซึ่งหาได้ยาก ซึ่งอาจทำให้การเดินทางหยุดชะงัก
ทั้งนี้ จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งในญี่ปุ่น ซึ่งพรรค LDP ครองอำนาจมาตลอดในยุคหลังสงคราม มักจะต่ำกว่าประเทศประชาธิปไตยที่พัฒนาแล้วส่วนใหญ่ โดยอยู่ที่ประมาณ 55% ในการเลือกตั้งครั้งล่าสุดที่ผ่านมา