
ภัยพิบัติ ความผันผวนทางเศรษฐกิจ และความเสี่ยงด้านอาหารและพลังงาน ล้วนส่งผลต่อชีวิตผู้คนและท้าทายความพร้อมของทุกภาคส่วน ยิ่งความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นรวดเร็วและเชื่อมโยงถึงกันมากขึ้น การเตรียมพร้อมรับมือก็ยิ่งจำเป็น คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ว่า เราจะนำความรู้ เทคโนโลยี และความร่วมมือที่มีมาใช้สร้างภูมิคุ้มกันให้สังคมได้อย่างไร และสิ่งที่กำลังทำอยู่นั้นเพียงพอและทันต่อสถานการณ์หรือไม่
โจทย์เหล่านี้เป็นหัวใจของงาน Sustainability Expo 2026 (SX2026) มหกรรมด้านความยั่งยืนที่จัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 7 ภายใต้แนวคิด “พอเพียง ยั่งยืน เพื่อโลก” โดยในปีนี้ชูหัวข้อ “Resilience in Action” หรือ “ปรับ รับ เปลี่ยน” มุ่งเชื่อมโยงการเรียนรู้เข้ากับการลงมือทำ เพื่อให้ผู้คน ชุมชน และองค์กรสามารถรับมือกับความผันผวนได้ตามบริบทและความพร้อมของตนเอง
ภายในงานมีวิทยากรและผู้เชี่ยวชาญด้านความยั่งยืนจากทั่วโลกกว่า 800 คน พร้อมเครือข่ายองค์กรไทยและต่างประเทศกว่า 280 แห่ง มาร่วมแบ่งปันองค์ความรู้ นวัตกรรม และประสบการณ์ โดยคุณฐาปน สิริวัฒนภักดี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) ในฐานะประธานอำนวยการจัดงาน Sustainability Expo (SX) ให้ความสำคัญกับบทบาทของ SX ในการเป็นพื้นที่เชื่อมโยงผู้คนและความร่วมมือ เพื่อให้สิ่งที่ผู้เข้าร่วมงานได้เรียนรู้สามารถนำไปปรับใช้ ขยายผล และสร้างการเปลี่ยนแปลงได้จริง
ขณะเดียวกัน ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล กรรมการและที่ปรึกษาพิเศษอาวุโส มูลนิธิชัยพัฒนา ยังได้กล่าวย้ำบนเวทีเปิดงานว่างานเพื่อความยั่งยืนนั้น “ยังไม่เสร็จ” เพราะแม้ตลอดหลายปีที่ผ่านมา เครือข่ายความร่วมมือจะเติบโตและมีตัวอย่างการแก้ปัญหาให้เห็นมากขึ้น แต่ภารกิจด้านความยั่งยืนยังต้องเดินหน้าต่อ ทั้งการเตรียมรับความเสี่ยง การใช้ทรัพยากรอย่างรับผิดชอบ และการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้กับชีวิตและธุรกิจ
จากการแลกเปลี่ยนความรู้ การส่งต่อโอกาสให้คนรุ่นใหม่ได้ลงมือทำ ไปจนถึงการมอบรางวัล SX Shaper Award เพื่อยกย่องผู้สร้างผลงานด้านความยั่งยืนอย่างเป็นรูปธรรม สารสำคัญของ SX2026 จึงอยู่ที่การนำสิ่งที่ได้รับกลับไปทำต่อ เพราะความสำเร็จของความร่วมมือในวันนี้ยังต้องพิสูจน์ผ่านผลลัพธ์ระยะยาวว่า จะช่วยให้คนรุ่นต่อไปดำรงชีวิตบนโลกได้อย่างมั่นคงเพียงใด
คุณฐาปน สิริวัฒนภักดี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) ในฐานะประธานอำนวยการจัดงาน Sustainability Expo (SX) ได้กล่าวเปิดงาน Sustainability Expo หรือ SX2026 ว่า งาน Sustainability Expo เป็นมหกรรมด้านความยั่งยืนที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคอาเซียน ซึ่งจัดขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 7 ภายใต้แนวคิด “พอเพียง ยั่งยืน เพื่อโลก” หรือ Sufficiency for Sustainability เพื่อเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้และความร่วมมือ เปิดโอกาสให้ทุกคน ทุกกลุ่ม และทุกช่วงวัยมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืน ครอบคลุมทั้งมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม
คุณฐาปนกล่าวว่า การจัดงาน SX น้อมนำพระปฐมบรมราชโองการของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่จะทรงสืบสาน รักษา และต่อยอด และครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งอาณาราษฎรตลอดไป พร้อมประสานหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เข้ากับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ขององค์การสหประชาชาติ (UN)
คุณฐาปนกล่าวว่า การจัดงานในปีนี้นับเป็นโอกาสพิเศษ เนื่องจากประเทศไทยกำลังเข้าสู่ปีมหามงคล พ.ศ. 2570 ในโอกาสครบรอบ 100 ปี วันคล้ายวันพระบรมราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในวันที่ 5 ธันวาคม 2570 ด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ จากพระราชดำรินานัปการที่พระองค์ทรงดำริและทุ่มเทพระวรกายเพื่อประโยชน์สุขของชนชาวไทยตลอดพระชนมชีพ
“จึงเป็นโอกาสสำคัญที่เราจะร่วมกันสืบสานแนวพระราชดำริให้เกิดประโยชน์อย่างยั่งยืน ผ่านการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิต การดำเนินธุรกิจ และการพัฒนาสังคม พร้อมถ่ายทอดคุณค่าและแนวคิดดังกล่าวสู่คนรุ่นใหม่ให้เข้าใจและนำไปปฏิบัติใช้ได้จริง”
ประธานอำนวยการจัดงาน Sustainability Expo กล่าวอีกว่า ตลอดเส้นทางที่ผ่านมา งาน SX ได้รับความร่วมมือจากเครือข่ายในวงกว้างอย่างต่อเนื่อง โดยการจัดงาน SX2025 ในปีที่ผ่านมา มีผู้เข้าชมงานกว่า 900,000 คน เป็นภาพสะท้อนความตื่นตัวและความตั้งใจของผู้คนจากหลากหลายภาคส่วนที่ต้องการมีส่วนร่วมสร้างอนาคตที่ดียิ่งขึ้น และเป็นกำลังใจสำคัญให้เครือข่ายพันธมิตรสานต่อความร่วมมือในการขับเคลื่อนงาน SX ต่อไป
สำหรับหัวข้อของการจัดงาน SX ปีนี้ คือ “Resilience in Action” (ปรับ รับ เปลี่ยน) ซึ่งให้ความสำคัญกับการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและความสามารถในการปรับตัวด้วยการลงมือทำเพื่อรับมือความผันผวนต่าง ๆ
“ปัจจุบันโลกยังคงเผชิญกับความผันผวนในหลายมิติ ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสังคม การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว มีความซับซ้อน และเชื่อมโยงถึงกันมากขึ้น หลายเรื่องส่งผลกระทบโดยตรงต่อชีวิตและความเป็นอยู่ของผู้คน ตั้งแต่สภาพภูมิอากาศและภัยพิบัติ ไปจนถึงความมั่นคงทางอาหาร พลังงาน และทรัพยากรที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต
“สถานการณ์เหล่านี้ทำให้เราต้องมองไปข้างหน้าอย่างรอบคอบ เข้าใจความเสี่ยง และเตรียมพร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงตั้งแต่วันนี้ ขณะเดียวกัน เราต้องสร้างโอกาสให้ทุกภาคส่วนสามารถที่จะเรียนรู้และปรับตัวไปด้วยกัน โดยคำนึงถึงความแตกต่างของศักยภาพและความพร้อมในแต่ละชุมชน ในแต่ละองค์กร ในแต่ละประเทศ ในแต่ละสังคม ด้วยเหตุนี้ SX2026 จึงจัดขึ้นภายใต้หัวข้อหลัก ‘Resilience in Action’ (ปรับ รับ เปลี่ยน) ซึ่งให้ความสำคัญกับการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและความสามารถในการปรับตัวผ่านการลงมือทำ”
คุณฐาปนเชื่อว่า การเริ่มต้นลงมือทำในวันนี้ หากได้รับการสนับสนุนและเชื่อมโยงอย่างเหมาะสม จะสามารถขยายผลไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่มีความหมายได้
“ผมเชื่อว่าการเริ่มต้นจากสิ่งที่เราได้ทำในวันนี้ หากได้รับการสนับสนุนให้เชื่อมโยงอย่างเหมาะสม จะสามารถขยายผลไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่มีความหมาย นี่คือบทบาทสำคัญของงาน SX ในการเป็นพื้นที่ที่สร้างให้เกิดความเชื่อมโยงในทุกภาคส่วนที่ได้มีโอกาสมาพบปะ แลกเปลี่ยน และร่วมมือกัน ในการนำเอาองค์ความรู้และสร้างความร่วมมือที่นำไปสู่การปฏิบัติได้จริง และเกิดผลลัพธ์อย่างแท้จริง”
คุณฐาปนเปิดเผยว่า งาน SX2026 ได้รับเกียรติจากวิทยากรและผู้เชี่ยวชาญด้านความยั่งยืนจากทั่วโลกกว่า 800 คน พร้อมเครือข่ายภาครัฐและภาคธุรกิจจากองค์กรชั้นนำของไทยและต่างประเทศกว่า 280 แห่ง มาร่วมแบ่งปันองค์ความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรม และประสบการณ์ด้านความยั่งยืน เพื่อให้ผู้เข้าร่วมงานได้เห็นแนวทางที่หลากหลาย สามารถเลือกนำไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของตนเอง และต่อยอดความร่วมมือระหว่างกัน
“ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่าองค์ความรู้และประสบการณ์ที่ทุกท่านได้รับ จะเป็นจุดเริ่มต้นของการลงมือทำอย่างต่อเนื่อง เพื่อร่วมกันสร้างสังคมและโลกที่ยั่งยืน” คุณฐาปนกล่าวถึงความคาดหวังต่อการจัดงาน
พร้อมกันนี้ คุณฐาปน ได้กล่าวขอบคุณผู้ร่วมก่อตั้งงาน Sustainability Expo ที่เห็นความสำคัญของความยั่งยืนและร่วมเป็นพลังในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง
“ผมขอขอบคุณผู้ร่วมก่อตั้งงาน Sustainability Expo ทุกท่าน ประกอบด้วยบริษัท เครือเจริญโภคภัณฑ์ จำกัด บริษัท เฟรเซอร์ส พร็อพเพอร์ตี้ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) หรือ SCG บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) และบริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) รวมถึงเครือข่ายธุรกิจห่วงโซ่อุปทานแห่งประเทศไทย (TSCN) และผู้สนับสนุนการจัดงานทุกภาคส่วนทั้งในและต่างประเทศที่ได้ตระหนักถึงความสำคัญของความยั่งยืน และร่วมเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงให้โลกใบนี้น่าอยู่อย่างยั่งยืนไปด้วยกัน ภายใต้แนวคิด พอเพียง ยั่งยืน เพื่อโลก”
“งานยังไม่เสร็จ” คือถ้อยคำที่ ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล กรรมการและที่ปรึกษาพิเศษอาวุโส มูลนิธิชัยพัฒนา ย้ำในการกล่าวปาฐกถาเปิดงาน Sustainability Expo 2026 (SX2026) เพื่อสะท้อนว่า แม้สังคมจะตื่นตัวด้านความยั่งยืนมากขึ้น แต่ความพยายามยังไม่เพียงพอ ตราบใดที่คนรุ่นต่อไปยังไม่สามารถดำรงชีวิตบนโลกได้อย่างมั่นคง
ดร.สุเมธย้อนถึงการจัดงานครั้งแรกเมื่อ 6 ปีก่อน ซึ่งมีองค์กรเข้าร่วมไม่มากและมีบูธเพียงประมาณ 10 บูธว่า ได้ฝากความหวังไว้ 2 ประการ คือการเปิดพื้นที่ให้องค์กร ชุมชน และประชาชนมีส่วนร่วมมากขึ้น และการขยับจากการพูดถึงปัญหาไปสู่ทางออกที่ปฏิบัติได้จริง
เมื่อ SX เดินทางมาถึงปีที่ 7 จำนวนบูธเพิ่มขึ้นเป็นราว 300 บูธ พร้อมองค์กรและผู้คนจากหลายภาคส่วนที่นำแนวทางแก้ปัญหาและตัวอย่างความสำเร็จมาร่วมแสดง สะท้อนว่าความหวังทั้งสองประการเริ่มเกิดผล แต่คำถามสำคัญคือ สิ่งที่ทำอยู่ “เพียงพอแล้วหรือยัง” และ “ทันต่อสถานการณ์หรือไม่”
เพราะขณะที่คนกลุ่มหนึ่งทุ่มเทฟื้นฟูโลก อีกกลุ่มยังคงทำลายชีวิต ทรัพยากร และระบบนิเวศ จนป่าลดลง มลพิษเพิ่มขึ้น และปัจจัยพื้นฐานของชีวิตทั้งดิน น้ำ ลม และไฟเผชิญแรงกดดัน ปัญหาส่วนหนึ่งเกิดจากมนุษย์ ทางออกจึงต้องเริ่มจากมนุษย์เช่นกัน โดยก้าวจากการตระหนักรู้ไปสู่การลงมือแก้ไขอย่างต่อเนื่อง
ดร.สุเมธยกพระราชดำรัสสุดท้ายที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รับสั่งกับตนก่อนเสด็จสวรรคตว่า “งานยังไม่เสร็จ” โดยทรงย้ำถึง 3 ครั้งในช่วงเวลา 3 วัน ซึ่งยังสะท้อนสถานการณ์ปัจจุบันได้อย่างชัดเจน
“สิ่งที่เราทำนั้นดีแล้ว ถูกทางแล้ว แต่ยังไม่พอ” ดร.สุเมธกล่าว พร้อมอธิบายว่า จุดที่เรียกว่า “พอเพียง” จะเกิดขึ้นเมื่อโลกก้าวไปถึงความยั่งยืน และคนรุ่นลูกหลานยังดำรงชีวิตต่อไปได้
ความท้าทายคือ ยิ่งโลกพัฒนา ปัญหากลับยิ่งขยายตัว ทั้งภัยพิบัติและผลกระทบจากกิจกรรมของมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นขยะ น้ำเสีย การสูญเสียพื้นที่ป่า ตลอดจนภาวะโลกร้อนและระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น ซึ่งอาจกระทบกรุงเทพฯ และเมืองชายฝั่งในอนาคต
ดร.สุเมธอธิบายว่า มนุษย์มีทางเลือกหลัก 3 ทาง คือ “สู้” “หนี” หรือ “อยู่ร่วมกับปัญหา” หากเลือกสู้ ต้องวิเคราะห์และเตรียมการให้รอบด้าน เช่น การพิจารณาแนวป้องกันน้ำตามชายฝั่งกรุงเทพฯ แต่หากสู้ไม่ไหวและต้องย้ายออกจากพื้นที่เสี่ยง ก็ต้องวางแผนล่วงหน้าว่าจะย้ายผู้คนไปที่ใด และเตรียมน้ำ อาหาร รวมถึงระบบรองรับชีวิตอย่างไร
ส่วนการอยู่ร่วมกับปัญหาคือการปรับตัวให้เหมาะกับสภาพแวดล้อม เช่น ภูมิปัญญาการสร้างบ้านใต้ถุนสูงในพื้นที่น้ำท่วมถึงอย่างอยุธยาและเพชรบุรี ซึ่งช่วยให้ผู้คนใช้ชีวิตร่วมกับวัฏจักรน้ำได้ เมื่อระดับน้ำลดก็ทำความสะอาดและกลับมาใช้พื้นที่ตามปกติ เช่นเดียวกับเนเธอร์แลนด์ที่เริ่มขยับจากการต่อสู้กับน้ำ ไปสู่การออกแบบที่อยู่อาศัยให้สอดคล้องกับสภาพน้ำมากขึ้น
ตัวอย่างเหล่านี้สะท้อนว่า สังคมยังมีทางเลือก หากใช้ความรู้เลือกวิธีที่เหมาะกับบริบทและคำนึงถึงความอยู่รอดระยะยาว สอดคล้องกับแนวคิด “ปรับ รับ เปลี่ยน” ซึ่งเป็นทักษะจำเป็นในโลกที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็วและคาดเดาได้ยาก
ดร.สุเมธระบุว่า ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเตือนถึงเรื่องนี้ไว้แล้ว โดยคำจำกัดความ 13 บรรทัดกล่าวถึงความเปลี่ยนแปลงถึง 3 ครั้ง ทั้งการรู้เท่าทันโลกาภิวัตน์ การเตรียมรับความเปลี่ยนแปลงจากภายนอกและภายใน และการตระหนักถึงความเปลี่ยนแปลงด้านสังคม วัตถุ และสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นได้อย่างกว้างขวางและรวดเร็ว
โลกาภิวัตน์จึงไม่ใช่สิ่งที่ต้องเดินตามโดยไม่พิจารณา เพราะสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศหนึ่งอาจไม่เหมาะกับอีกประเทศ ขณะที่ความเปลี่ยนแปลงซึ่งเตือนไว้ตั้งแต่ปี 2542 ปรากฏแล้วทั้งด้านภูมิรัฐศาสตร์ ภัยพิบัติ เศรษฐกิจ พลังงาน และสิ่งแวดล้อม คำถามวันนี้จึงอยู่ที่สังคมเตรียมพร้อมรับมือเพียงพอแล้วหรือยัง
ดร.สุเมธยังชี้ว่า เศรษฐกิจพอเพียงไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะภาคเกษตรหรือกิจกรรมขนาดเล็ก แต่ประยุกต์ใช้กับอุตสาหกรรมและธุรกิจได้ โดยยกความร่วมมือกับกระทรวงอุตสาหกรรมเมื่อราวปี 2555 ในการพัฒนามาตรฐาน มอก. 9999 ซึ่งนำหลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกัน และความรอบรู้ มาแปลงเป็นเกณฑ์ที่องค์กรนำไปใช้และประเมินผลได้
ดร.สุเมธมองว่า มาตรฐานไทยสามารถได้รับการยอมรับในระดับสากล หากมีคุณค่าและเกิดผลจริง เช่นเดียวกับเศรษฐกิจพอเพียงที่ได้รับความสนใจจากต่างประเทศ โดยยกกรณีคริสตาลินา กิออร์กิเอวา กรรมการผู้จัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือ IMF ซึ่งเคยมารับฟังคำอธิบายที่มูลนิธิชัยพัฒนา ก่อนกล่าวในเวลาต่อมาว่า แนวคิดนี้เป็นทางออกได้ทั้งสำหรับประเทศไทยและโลก
หลายปีต่อมา กิออร์กิเอวายังกล่าวถึงแนวคิดนี้ในมิติของ “ประโยชน์และประสิทธิผล” ซึ่งดร.สุเมธมองว่า ย้ำถึงผลลัพธ์ที่ต้องอาศัยการสะสมและปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง จึงจะเกิดผลที่จับต้องได้
สำหรับภาคธุรกิจ จุดเริ่มต้นคือการถามว่า องค์กรใช้ทรัพยากรธรรมชาติไปเท่าใด และจะคืนกลับอย่างไร ดร.สุเมธยกกรณีไทยเบฟที่ประเมินปริมาณน้ำที่ใช้ต่อปี ก่อนตั้งเป้าคืนน้ำสู่ธรรมชาติและชุมชนให้สอดคล้องกับการใช้ รวมถึงเอสซีจีซึ่งใช้วัตถุดิบธรรมชาติผลิตปูนซีเมนต์ และจัดทำฝายชะลอน้ำตามแนวพระราชดำริมากกว่าแสนแห่ง
หลักคิดนี้ยังเชื่อมโยงกับ “นวัตกรรมเพื่อสังคม” ซึ่งดร.สุเมธเสนอว่า ควรถามก่อนว่านวัตกรรมสร้างประโยชน์อะไรให้สังคม ควบคู่กับการพิจารณารายได้ ผลประโยชน์ หรือการพัฒนาเป็นสินค้า เพราะเมื่อประโยชน์ของสังคมเป็นส่วนหนึ่งของเป้าหมาย ความยั่งยืนก็มีโอกาสเกิดขึ้นจริง
การขับเคลื่อนความยั่งยืนยังต้องส่งต่อความรู้ ความรับผิดชอบ และโอกาสลงมือทำให้คนรุ่นใหม่ ดร.สุเมธกล่าวถึงโครงการ “โชว์ภูมิ” ซึ่งคัดเลือกบัณฑิตให้กลับไปทำงานในบ้านเกิด โดยรุ่นแรกมีผู้เข้าร่วมราว 130-140 คน แต่ละคนมีเวลา 1 ปีค้นหา “ของดี” ในท้องถิ่นและต่อยอดให้เหมาะกับยุคสมัย
ตัวอย่างคือขนมหม้อแกงเพชรบุรี จากเดิมที่มักขายเป็นถาดใหญ่ สามารถพัฒนาเป็นบรรจุภัณฑ์ขนาดเล็กคล้ายคัพเค้ก หรือแช่แข็งเพื่อส่งให้ร้านอาหารไทยในต่างประเทศได้ สะท้อนว่านวัตกรรมอาจเริ่มจากการนำของเดิมมาคิดและออกแบบใหม่ เพื่อเพิ่มคุณค่าให้ตรงกับความต้องการของผู้บริโภค
ขณะเดียวกัน มูลนิธิชัยพัฒนายังทำงานกับคนรุ่นใหม่เพื่อถ่ายทอดความเข้าใจว่า “แผ่นดิน” ประกอบด้วยดิน น้ำ ลม และไฟ ซึ่งเป็นฐานของชีวิต แม้เทคโนโลยีหรือปัญญาประดิษฐ์จะสร้างภาพอาหารสวยงามบนหน้าจอได้ ก็ไม่อาจทดแทนน้ำและอาหารที่มนุษย์ต้องใช้จริง
ดร.สุเมธจึงเห็นว่า การสร้างจิตสำนึกสิ่งแวดล้อมต้องทำจากรุ่นสู่รุ่น ผ่านกิจกรรม การปฏิบัติ และการสร้างความเคยชิน ให้ความยั่งยืนเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต เพราะเพียงโปสเตอร์ นิทรรศการ หรือบูธแสดงผลงาน อาจยังไม่เพียงพอที่จะเปลี่ยนสถานการณ์
ดร.สุเมธทิ้งท้ายว่า หากโลกยังรับมือกับปัญหาไม่ได้ ในอนาคตคำขวัญของงานอาจต้องขยับไปสู่ “Sustainability for Our Survival” หรือความยั่งยืนเพื่อความอยู่รอด พร้อมฝากให้ทุกภาคส่วนนำสิ่งที่ได้จากงานไปปฏิบัติและส่งต่อคนรุ่นใหม่ โดยหวังว่า SX ครั้งที่ 8 ซึ่งดร.สุเมธระบุว่าจะตรงกับวาระ 100 ปีของรัชกาลที่ 9 จะเห็นความสำเร็จที่ชัดเจนยิ่งขึ้น
อีกหนึ่งช่วงสำคัญของพิธีเปิดงาน SX2026 คือการมอบรางวัล SX Shaper Award ซึ่งคณะผู้จัดงานจัดตั้งขึ้นเพื่อยกย่องบุคคลที่ลงมือทำงานด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนและสร้างผลงานอย่างเป็นรูปธรรมในวงกว้าง ทั้งด้านสิ่งแวดล้อมและ/หรือสังคม
ผู้ได้รับรางวัลในปีนี้ ได้แก่ คุณสมสุข บุญญะบัญชา ประธานกรรมการมูลนิธิศูนย์ศึกษาที่อยู่อาศัยแห่งเอเชีย (ACHR) และที่ปรึกษาคณะกรรมการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. และประธานคณะอนุกรรมการบ้านมั่นคงและการจัดการที่ดิน