โดนัลด์ ทรัมป์ กับแผนขยายอำนาจของสหรัฐอเมริกาในซีกโลกตะวันตกและเอเชีย

เป็นที่ฮือฮาไปทั่วโลกเมื่อประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ สร้างกลยุทธ์เรื่องดินแดนที่สะดุดตาในหลายเรื่อง ครอบคลุมทั้งนโยบายเข้มงวดชายแดนเม็กซิโก การประกาศเปลี่ยนชื่อ "อ่าวเม็กซิโก" เป็น "อ่าวอเมริกา" การขอควบคุมคลองปานามาให้เบ็ดเสร็จขึ้น การอยากให้แคนาดาเข้าควบรวมเป็นมลรัฐที่ 51 ของสหรัฐอเมริกา การขอซื้อเกาะกรีนแลนด์จากเดนมาร์กหรืออาจผนวกมาด้วยกำลัง และการบุกโจมตีเวเนซุเอลา

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

เวเนฯ ผ่านร่างกม.พลังงาน ให้ต่างชาติผลิต-ขายน้ำมันได้

สหรัฐฯ จะชัตดาวน์อีกไหม? เดโมแครตยังไม่รับ 1 ฉบับ งบฯปราบผู้อพยพรุนแรง

กองเรือรบสหรัฐฯ มุ่งสู่อ่าวเปอร์เชีย เที่ยวบินชะงัก คว่ำบาตรซ้ำวิกฤต

เหตุการณ์เหล่านี้สะท้อนเป้าหมายด้านการต่างประเทศของโดนัลด์ ทรัมป์ ในการขึ้นครองความเป็นเจ้าเหนือทวีปอเมริกาเพราะพื้นที่ต่างๆเหล่านี้ล้่วนตั้งอยู่ในทวีปอเมริกาและซีกโลกตะวันตก พร้อมกันนั้น การแสดงออกของทรัมป์ในเรื่องนี้ยังสะท้อนนัยยะของหลักการ "สหรัฐอเมริกาต้องมาก่อน (America First)" และ "การทำให้สหรัฐอเมริกากลับมายิ่งใหญ่อีกครั้ง (Making America Great Again)” ซึ่งเป็นหลักการนโยบายต่างประเทศของทรัมป์ที่เน้นปกป้องผลประโยชน์แห่งชาติอเมริกัน ควบคู่ไปกับการขยายอำนาจเหนือดินแดนต่างๆเพื่อให้สหรัฐอเมริกาเป็นอภิมหาอำนาจโลกสืบไป

เป้าหมายการขยายดินแดนของโดนัลด์ ทรัมป์ อาจมีรากฐานมาจากประวัติศาสตร์อเมริกาบางช่วงสมัย เช่น การก่อรูปขยายตัวของประเทศอเมริกาที่มีทั้งการผนวกดินแดนและซื้อดินแดนจากประเทศต่างๆ หรือ หลักการของประธานาธิบดีเจมส์ มอนโร (James Monroe) ที่เน้นแสวงหาผลประโยชน์แห่งชาติอยู่แต่ในทวีปอเมริกา โดยสหรัฐอเมริกาจะไม่ยอมให้รัฐใดๆในยุโรปเข้ามาแสวงหาอาณานิคมในทวีปอเมริกาอีกต่อไป

อันที่จริง ขอบเขตผลประโยชน์ทางภูมิศาสตร์ที่อยู่ในความสนใจของทรัมป์ อาจคลุมเนื้อที่ส่วนใหญ่ของซีกโลกตะวันตก (Western Hemisphere) ซึ่งเป็นคำภูมิศาสตร์ที่หมายถึง ครึ่งหนึ่งของโลกที่ตั้งอยู่ทางตะวันตกของเส้นเมริเดียนแรก ขอบเขตเชิงพื้นที่ของซีกโลกตะวันตกประกอบด้วยทวีปอเมริกา (ที่แบ่งย่อยลงมาเป็นอเมริกาเหนือ อเมริกากลางและอเมริกาใต้) รวมถึงเกาะกรีนแลนด์ ซึ่งคุมทะเลน้ำแข็งในย่านมหาสมุทรอาร์กติก

หนังสือพิมพ์ New York Post ฉบับวันที่ 8 มกราคม 2025 ออกบทวิเคราะห์วิสัยทัศน์ด้านดินแดนของทรัมป์พร้อมพาดหัวเรื่องโดยใช้คำว่า "Donroe Doctrine” หรือ "ลัทธิดอนโร” ซึ่งน่าจะมาจากการผสมคำระหว่าง "Donald Trump” กับ "Monroe” กล่าวคือ ประธานาธิบดีทรัมป์จะขยายอำนาจของสหรัฐอเมริกาโดยใช้ฐานคิดจากอดีตประธานาธิบดีมอนโรที่เคยประกาศไว้ในปี ค.ศ.1823 ที่ให้สหรัฐอเมริกาสร้างเขตอิทธิพลของตนในทวีปอเมริกาและซีกโลกตะวันตก

โดนัลด์ ทรัมป์ อาจจะ "คิดเก่า ทำเก่า” หรือ "คิดเก่า ทำใหม่” โดยย้อนกลับไกลไปถึงการประกาศลัทธิมอนโรเมื่อราว 200 ปีที่แล้ว ซึ่งลัทธินี้ได้กำหนดขอบเขตให้ปริมณฑลแห่งอำนาจของสหรัฐอเมริกามีจุดโฟกัสเข้มข้นอยู่ในกรอบภูมิศาสตร์ทวีปอเมริกาและซีกโลกตะวันตก

กระนั้น ทรัมป์ คงไม่อยากให้อเมริกาโดดเดี่ยวตัวเองอยู่แต่ในเขตพื้นที่หลังบ้านของตน เพราะการทำเช่นนี้อาจทำให้การขยายอิทธิพลของสหรัฐอเมริกาในจุดยุทธศาสตร์อื่น ๆ รอบโลกเจือจางลง ซึ่งย่อมไม่สอดคล้องกับหลักการทำให้สหรัฐอเมริกากลับมายิ่งใหญ่อีกครั้ง

ในการนี้ พื้นที่ซีกโลกตะวันออกจึงมีนัยยะต่อผลประโยชน์แห่งชาติอเมริกัน สภาวการณ์ที่ทรัมป์เตรียมโจมตีอิหร่าน หรือ เข้าแข่งขันปะลองกำลังกับจีนในมหาสมุทรอินเดียและมหาสมุทรแปซิฟิก หรือแม้กระทั่งการที่ทรัมป์เข้าไปพัวพันในกระบวนการหยุดยิงระหว่างไทยกับกัมพูชา ล้วนสื่อเป็นนัย ๆ ว่า ดินแดนซีกโลกตะวันออก โดยเฉพาะทวีปเอเชียอันมีเขตยุทธศาสตร์แยกย่อยอย่างตะวันออกกลางและอินโด-แปซิฟิก ก็มีความสำคัญต่อฐานอำนาจของสหรัฐอเมริกา

อินโด-แปซิฟิก จัดเป็นหน่วยดินแดนที่ควบรวมเอาภูมิภาคมหาสมุทรแปซิฟิกกับภูมิภาคมหาสมุทรอินเดียเข้ามาอยู่ด้วยกันในฐานะเขตสมุทรเดี่ยว (Single Maritime Domain) อันจะมีผลให้สหรัฐอเมริกาสามารถโยกกำลังรบระหว่างสองมหาสมุทรหรือเปิดปฏิบัติการทางทหารในสองยุทธบริเวณได้อย่างมีเอกภาพ

ทั้งนี้ อเมริกาเริ่มประกาศยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกอย่างเป็นทางการในห้วงปลายปี ค.ศ.2017 ซึ่งตรงกับการบริหารของโดนัลด์ ทรัมป์ สมัยแรก ทำเนียบขาวนิยามว่าอินโด-แปซิฟิกคือดินแดนที่แผ่จากชายฝั่งตะวันตกของอินเดียไปจรดชายฝั่งตะวันตกของสหรัฐอเมริกาในทวีปอเมริกาเหนือ พร้อมมีอาณาเขตแผ่คลุมเอเชียใต้ เอเชียตะวันออก เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ฉะนั้น ในมุมมองของทรัมป์ อินโด-แปซิฟิก จึงมีคุณค่าในเชิงภูมิรัฐศาสตร์เพราะเป็นอาณาบริเวณทางยุทธศาตร์ในซีกโลกตะวันออกที่เชื่อมติดกับมวลทวีปอเมริกาและซีกโลกตะวันตก

หรือว่าโดนัลด์ ทรัมป์ ได้เตรียมวาดแผนที่ใหม่เพื่อเสริมบทบาทให้สหรัฐอเมริกาครองความเป็นเจ้าทั้งในซีกโลกตะวันตกและซีกโลกตะวันออก!

คอนเทนต์แนะนำ

ทหารชายแดนสุรินทร์ แห่เลือกตั้งล่วงหน้าคึกคัก

"สมชัย"สังเกตการณ์ลต.ล่วงหน้าสิ่งที่ทำได้ดี-สิ่งที่ต้องแก้ไขให้9เต็ม10

กกต.ตั้งรางวัลคนแจ้งเบาะแสนำจับผู้ซื้อเสียง 1 ล้านบาท