คลื่นความร้อนถล่มยุโรป คนแย่งซื้อแอร์จีนจนขาดตลาด บริษัทเร่งผลิต 24ชม.

คลื่นความร้อนทำลายสถิติที่กำลังแผ่ปกคลุมยุโรป ทำให้ผู้บริโภคเร่งหาซื้อ “เครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วนชนิดพกพา” จนขาดตลาด ทั้งที่ก่อนหน้านี้ เครื่องปรับอากาศยังไม่ใช่เครื่องใช้ไฟฟ้าพื้นฐานในหลายครัวเรือนยุโรป โดยเฉพาะในเมืองอย่างปารีส ซึ่งต่างจากจีนหรือสหรัฐอเมริกา ที่การติดแอร์ในบ้านเป็นเรื่องพบได้ทั่วไปมากกว่า

นอกจากนี้ กฎระเบียบในการติดตั้งเครื่องปรับอากาศ รวมถึงค่าใช้จ่ายที่ค่อนข้างสูง ยังทำให้หลายคนหันไปมองหาอุปกรณ์ทำความเย็นที่ใช้งานได้ทันที ติดตั้งง่าย และช่วยให้บ้านหรือห้องพักเย็นพอสำหรับการนอนหลับ

ความต้องการที่เพิ่มขึ้นนี้ส่งผลบวกโดยตรงต่อผู้ผลิตเครื่องปรับอากาศรายใหญ่ของจีน โดย Midea เปิดเผยกับ Global Times เมื่อวันเสาร์ว่า โรงงานผลิตเครื่องปรับอากาศของบริษัทในเมืองซุ่นเต๋อ มณฑลกวางตุ้ง ทางตอนใต้ของจีน กำลังเดินสายการผลิตตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อเร่งผลิตเครื่องปรับอากาศรุ่น PortaSplit ซึ่งเป็นแอร์แบบแยกส่วนชนิดพกพา

Midea ระบุว่า บริษัทกำลังเร่งส่งสินค้าไปยังยุโรปผ่านรถไฟขนส่งสินค้าจีน-ยุโรป เพื่อให้ทันช่วงที่เหลือของฤดูร้อน ซึ่งเป็นฤดูกาลขายสำคัญของเครื่องปรับอากาศ พร้อมระบุว่า ยอดขายในบางตลาดของยุโรปตะวันตกเติบโตอย่างแข็งแกร่ง โดยเฉพาะประเทศที่ยังมีอัตราการใช้เครื่องปรับอากาศค่อนข้างต่ำ เช่น ฝรั่งเศส สเปน เยอรมนี และสหราชอาณาจักร ซึ่งยอดขายเครื่องปรับอากาศเพิ่มขึ้นมากกว่า 70% เมื่อเทียบกับปีก่อน

กระแสดังกล่าวยังสะท้อนบทบาทของจีนในฐานะหนึ่งในศูนย์กลางสำคัญของห่วงโซ่อุปทานอุปกรณ์ทำความเย็นระดับโลก โดยข้อมูลจาก OEC ระบุว่า ในปี 2568 จีนส่งออกเครื่องปรับอากาศมูลค่ารวมถึง 27,200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็นเกือบ 40% ของการส่งออกทั่วโลก

อย่างไรก็ตาม ความต้องการสินค้าเพื่อรับมือกับอากาศร้อนในยุโรปไม่ได้จำกัดอยู่แค่เครื่องปรับอากาศเท่านั้น สินค้าทำความเย็นที่ผลิตในจีนอีกหลายประเภท ตั้งแต่หมวกกันแดดติดพัดลม พัดลมพกพา ไปจนถึงผ้าห่มทำความเย็น ก็เริ่มได้รับความสนใจมากขึ้นเช่นกัน ท่ามกลางอุณหภูมิที่สูงขึ้นและความต้องการอุปกรณ์คลายร้อนที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

โรงงานจีนเดินเครื่อง 24 ชั่วโมง เร่งผลิต PortaSplit ส่งยุโรปผ่านรถไฟจีน-ยุโรป

Midea ระบุว่า โรงงานเครื่องปรับอากาศของบริษัทในเมืองซุ่นเต๋อ มณฑลกวางตุ้ง กำลังเดินเครื่องตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อเร่งผลิตเครื่องปรับอากาศรุ่น PortaSplit รองรับคำสั่งซื้อจากยุโรปที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงคลื่นความร้อน โดยบริษัทเร่งส่งสินค้าไปยังยุโรปผ่านรถไฟขนส่งสินค้าจีน-ยุโรป เพื่อให้ทันช่วงปลายของฤดูร้อนซึ่งยังเป็นช่วงที่ความต้องการอุปกรณ์ทำความเย็นอยู่ในระดับสูง

บริษัทระบุในแถลงการณ์ว่า “เราพบว่ายอดขายเติบโตอย่างแข็งแกร่งในบางพื้นที่ของยุโรปตะวันตก ยอดขายเครื่องปรับอากาศของเราในตลาดที่มีอัตราการใช้เครื่องปรับอากาศค่อนข้างต่ำ รวมถึงฝรั่งเศส สเปน เยอรมนี และสหราชอาณาจักร ต่างเพิ่มขึ้นมากกว่า 70% เมื่อเทียบกับปีก่อน” 

คำกล่าวดังกล่าวสะท้อนว่าความต้องการไม่ได้กระจุกอยู่เพียงประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่เกิดขึ้นในหลายตลาดยุโรปที่ในอดีตไม่ได้พึ่งพาเครื่องปรับอากาศมากนัก

นอกจากนี้ ไม่ใช่เพียง Midea เท่านั้นที่เร่งผลิตสินค้าเพื่อตอบรับความต้องการที่เพิ่มขึ้นในยุโรป ตามรายงานของ yicai.com แบรนด์เครื่องใช้ไฟฟ้ารายใหญ่ของจีนอย่าง Gree และ TCL ก็ได้ขยายการผลิตเครื่องปรับอากาศพกพารูปแบบใกล้เคียงกันเช่นกัน สะท้อนว่ากระแสความต้องการอุปกรณ์ทำความเย็นในยุโรปกำลังเป็นแรงหนุนต่อผู้ผลิตจีนหลายรายพร้อมกัน

ข้อมูลศุลกากรจีนล่าสุดยังชี้ให้เห็นการขยายตัวของการส่งออกเครื่องปรับอากาศไปยุโรปอย่างมีนัยสำคัญ เฉพาะเดือนพฤษภาคม จีนส่งออกเครื่องปรับอากาศไปฝรั่งเศสรวมมูลค่าแล้ว 3.33 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ไปเยอรมนี 2.82 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และไปเนเธอร์แลนด์ 7.69 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้า 186.2%, 69.6% และ 139.1% ตามลำดับ 

อย่างไรก็ตาม แม้ผู้ผลิตจีนจะเร่งส่งเครื่องปรับอากาศเข้าสู่ยุโรปในปริมาณสูงเป็นประวัติการณ์ แต่ความต้องการที่พุ่งขึ้นอย่างรวดเร็วยังทำให้หลายพื้นที่มีสินค้าไม่เพียงพอ ร้านค้าหลายแห่งขายสินค้าจนหมดชั้น ไม่มีของพร้อมขาย ขณะที่ผู้บริโภคบางส่วนต้องตระเวนหาสินค้าข้ามเมืองหรือแม้แต่ข้ามประเทศ ภาพเหล่านี้จึงสะท้อนความตึงตัวของอุปทานในตลาดยุโรป ท่ามกลางคลื่นความร้อนระลอกนี้

คลื่นความร้อนยุโรปเปลี่ยนแอร์จากสินค้าทางเลือกเป็นของจำเป็นเฉพาะหน้า

ปัจจุบัน คลื่นความร้อนครั้งประวัติศาสตร์กำลังเคลื่อนตัวไปทางตะวันออกทั่วทวีปยุโรป หลังแผดเผาฝรั่งเศส เบลเยียม และเนเธอร์แลนด์มานานกว่าหนึ่งสัปดาห์ ก่อนลามไปถึงเยอรมนี โปแลนด์ และสาธารณรัฐเช็ก

เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา เยอรมนี เบลเยียม และเนเธอร์แลนด์ต่างเผชิญอุณหภูมิที่ทำลายสถิติของเดือนมิถุนายน ขณะที่ BBC รายงานว่า สเปนและฝรั่งเศสพบยอดผู้เสียชีวิตจากคลื่นความร้อนเพิ่มขึ้น

ในฝรั่งเศส ภาพผู้คนเร่งหาซื้อพัดลม เครื่องปรับอากาศ หรืออุปกรณ์ใดก็ตามที่ช่วยทำให้ห้องเย็นพอสำหรับการนอนหลับ กลายเป็นภาพคุ้นตาแทบทุกครั้งที่คลื่นความร้อนรุนแรงแผ่ปกคลุมประเทศ

ผู้สื่อข่าวรายหนึ่งซึ่งทำงานในฝรั่งเศสมานานห้าปี ระบุว่า ตลอดช่วงเวลาดังกล่าว เธอต้องรายงานข่าวคลื่นความร้อนรุนแรงแทบทุกปี โดยมีเพียงปีเดียวเท่านั้นที่ไม่เกิดเหตุการณ์ลักษณะนี้ และในแต่ละปี อุณหภูมิสูงสุดก็ไต่ระดับขึ้นเรื่อย ๆ จนแตะ 39 องศาเซลเซียส หรือแม้แต่ 40 องศาเซลเซียส ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นตัวเลขที่แทบเป็นไปไม่ได้สำหรับเมืองอย่างปารีส

ก่อนหน้านี้ ผู้สื่อข่าวรายดังกล่าวรายงานความโกลาหลของผู้คนที่แย่งกันหาซื้ออุปกรณ์ทำความเย็นจากสำนักงานที่มีเครื่องปรับอากาศ แต่ปีนี้ เธอต้องเผชิญปัญหาเดียวกันด้วยตัวเอง หลังงานใหม่ทำให้อพาร์ตเมนต์ของเธอกลายเป็นสำนักงานชั่วคราว โดยที่ห้องพักไม่มีเครื่องปรับอากาศ ความท้าทายจึงไม่ใช่แค่การทนกับอากาศร้อน แต่ยังรวมถึงการหาซื้อเครื่องปรับอากาศให้ได้ ในช่วงที่ผู้คนจำนวนมากรีบออกไปซื้อทันทีหลังทางการประกาศเตือนคลื่นความร้อน

เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน เธอไปที่ Darty ใกล้บ้าน ซึ่งเป็นหนึ่งในเครือข่ายร้านเครื่องใช้ไฟฟ้าและเครื่องใช้ในบ้านรายใหญ่ของฝรั่งเศส แต่กลับพบเพียงชั้นวางที่ว่างเปล่า สาขาที่สองก็ไม่มีสินค้าเช่นกัน ท้ายที่สุด เธอสั่งซื้อเครื่องปรับอากาศเคลื่อนที่ขนาดเล็กจาก Joybuy ซึ่งเป็นธุรกิจในยุโรปของ JD.com ได้สำเร็จ

เพื่อนคนหนึ่งจาก Joybuy บอกเธอว่า “คุณโชคดีมากที่หาได้ มันขายหมดทุกที่แล้ว” และเพียงไม่กี่วันหลังจากนั้น เพื่อนคนอื่น ๆ ก็แจ้งว่าเครื่องปรับอากาศบนเว็บไซต์ขายหมดแล้วเช่นกัน

แรงกดดันจากคลื่นความร้อนยังสะท้อนผ่านพฤติกรรมของประชาชนในพื้นที่จริง ชาวฝรั่งเศสหลายล้านคนที่ไม่มีเครื่องปรับอากาศต้องหาวิธีอื่นเพื่อคลายร้อน ตั้งแต่การนอนในสวนสาธารณะ กระโดดลงคลอง ไปจนถึงการใช้น้ำพุช่วยลดอุณหภูมิร่างกาย ในปารีส ผู้คนบางส่วนลงไปแช่น้ำเพื่อหลบความร้อนจัด ขณะที่มารินา เฟอร์รารี รัฐมนตรีกีฬาของฝรั่งเศส ระบุเมื่อวันศุกร์ว่า มีผู้จมน้ำเสียชีวิตแล้ว 55 ราย นับตั้งแต่คลื่นความร้อนครั้งนี้เริ่มต้นขึ้น

กรุงบรัสเซลส์เคยเตือนตั้งแต่ปี 2567 ว่า ยุโรปเป็นทวีปที่ร้อนเร็วที่สุดในโลก โดยอุณหภูมิของภูมิภาคนี้เพิ่มขึ้นเร็วกว่าส่วนอื่นของโลกถึงสองเท่า อย่างไรก็ตาม บางประเทศ เช่น ฝรั่งเศส ยังปรับตัวช้ากว่าประเทศยุโรปตอนใต้อย่างสเปน อิตาลี หรือกรีซ โดยข้อมูลรัฐบาลฝรั่งเศสที่เผยแพร่ในเดือนเมษายนระบุว่า มีครัวเรือนฝรั่งเศสเพียง 18-26% เท่านั้นที่มีเครื่องปรับอากาศ

อาคารเก่า ค่าแรงติดตั้ง และข้อจำกัดเมืองประวัติศาสตร์ เปิดช่องให้แอร์ติดตั้งเองได้รับความนิยม

ยุโรปมีอัตราการใช้เครื่องปรับอากาศค่อนข้างต่ำมานาน ส่วนหนึ่งมาจากข้อจำกัดด้านอาคาร โดยเฉพาะในปารีสและย่านประวัติศาสตร์หลายแห่งที่มีกฎระเบียบเข้มงวดเกี่ยวกับด้านหน้าอาคาร อาคารจำนวนมากจึงไม่สามารถเจาะผนังเพื่อติดตั้งเครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วนดั้งเดิมได้

นอกจากข้อจำกัดด้านอาคาร ค่าใช้จ่ายในการจ้างช่างผู้เชี่ยวชาญยังมักสูงมาก บางครั้งสูงกว่าราคาของเครื่องปรับอากาศเองด้วยซ้ำ ปัจจัยนี้ทำให้ผู้บริโภคท้องถิ่นลังเลที่จะซื้อเครื่องปรับอากาศมานานหลายปี โดยเฉพาะครัวเรือนที่ในอดีตไม่ได้เจออากาศร้อนจัดเป็นประจำ สำหรับคนกลุ่มนี้ การซื้อแอร์จึงเคยเป็นค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่ยังไม่จำเป็นต้องรีบตัดสินใจ

แต่เมื่อยุโรปเผชิญคลื่นความร้อนถี่ขึ้นและรุนแรงขึ้น เครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วนชนิดพกพาที่ผู้ซื้อสามารถติดตั้งเองได้โดยไม่ต้องพึ่งช่าง จึงเริ่มตอบโจทย์ตลาดมากขึ้น โดยเฉพาะ Midea PortaSplit ซึ่งได้รับความนิยมในยุโรป เพราะยังเป็นระบบแยกส่วนพร้อมยูนิตภายนอก แต่ติดตั้งง่ายกว่าระบบแยกส่วนแบบดั้งเดิม และเหมาะกับผู้บริโภคที่ต้องการอุปกรณ์ทำความเย็นแบบพร้อมใช้งาน

กระแสความนิยมดังกล่าวเห็นได้ชัดบนโซเชียลมีเดีย ผู้ใช้จำนวนมากแสดงความคิดเห็นเชิงบวกต่อเครื่องใช้ไฟฟ้าทำความเย็นของจีน โดยมองว่าสินค้ากลุ่มนี้มีราคาที่เข้าถึงได้ และใช้งานได้จริงในช่วงที่อากาศร้อนจัด

ชาวเน็ตชาวเยอรมันรายหนึ่งถึงขั้นสร้างเว็บไซต์เฉพาะขึ้นมา เพื่อให้ผู้คนติดตามสถานะสินค้าคงคลังของ Midea PortaSplit เว็บไซต์ดังกล่าวติดตามข้อมูลจากร้านค้า 1,176 แห่ง แต่เมื่อมีการตรวจสอบเมื่อวันศุกร์ กลับพบว่ามีเพียงร้านเดียวเท่านั้นที่ยังมีสินค้าในสต็อก

ความตึงตัวของสินค้าในตลาดยังสะท้อนผ่านประสบการณ์ของผู้บริโภคโดยตรง ผู้ใช้รายหนึ่งเล่าว่า เขาใช้เวลาสองวันค้นหาสินค้าทั่วสหภาพยุโรป ก่อนจะขับรถไกล 200 กิโลเมตรเพื่อซื้อเครื่องสุดท้ายที่ยังมีจำหน่าย ในราคาที่เพิ่มขึ้นไปแล้ว 100 ยูโร

กรณีนี้สะท้อนว่า ในช่วงคลื่นความร้อนรุนแรง เครื่องปรับอากาศพกพาไม่ได้เป็นเพียงเครื่องใช้ไฟฟ้าทั่วไปอีกต่อไป แต่กลายเป็นสินค้าที่ผู้บริโภคบางส่วนยอมเสียเวลา เดินทางไกล และจ่ายแพงขึ้นเพื่อให้ได้มา

ด้านหลิว ติงติง นักวิจารณ์ด้านอินเทอร์เน็ต กล่าวกับ Global Times ว่า ความนิยมอย่างล้นหลามของเครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วนชนิดพกพาของจีนและผลิตภัณฑ์ทำความเย็นอื่น ๆ เกิดจากทั้งแรงต้องการของผู้บริโภค และการออกแบบผลิตภัณฑ์เชิงนวัตกรรมที่ปรับให้เข้ากับตลาดท้องถิ่น ท่ามกลางคลื่นความร้อนทำลายสถิติในยุโรป

ผลิตภัณฑ์ทำความเย็นของจีนที่ใช้งานง่ายจึงเข้ามาเติมช่องว่างสำคัญในตลาดยุโรปได้อย่างมีประสิทธิภาพ และตอบโจทย์ความต้องการเร่งด่วนของประชาชนในพื้นที่

จีนได้แรงหนุนจากห่วงโซ่อุปทานทำความเย็น แต่ยุโรปยังถกเถียงระหว่างการปรับตัวกับมาตรการฉุกเฉิน

ชุย หงเจี้ยน ศาสตราจารย์จาก Academy of Regional and Global Governance แห่ง Beijing Foreign Studies University กล่าวกับ Global Times เมื่อวันเสาร์ว่า จีนมีห่วงโซ่อุตสาหกรรมที่ครบถ้วนและมีศักยภาพการผลิตที่แข็งแกร่ง จึงมีข้อได้เปรียบทางการค้าที่เกื้อหนุนกับยุโรป และสามารถตอบสนองความต้องการที่เพิ่มขึ้นจากตลาดยุโรปได้โดยไม่น่ามีปัญหา

อย่างไรก็ตาม ศาสตราจารย์ชุยชี้ว่า การค้าระหว่างจีนกับยุโรปในเวลานี้ซับซ้อนกว่าในอดีต โดยกล่าวว่า “ต่างจากเมื่อก่อน ตอนนี้ยุโรปกำลังใช้มาตรการทางการค้าที่มีแนวโน้มไปทางปกป้องทางการค้าต่อจีน”

ศาสตราจารย์ชุยยังระบุว่า สหภาพยุโรปควรละทิ้งมาตรการกีดกันทางการค้า เคารพกฎตลาดและเสรีภาพในการเลือกของผู้บริโภค รวมถึงรักษาความร่วมมือทางการค้าทวิภาคีที่เปิดกว้างและครอบคลุม เพื่อเปิดทางให้ทั้งผู้บริโภคยุโรปและผู้ผลิตจีนได้รับประโยชน์ร่วมกัน

อีกด้านหนึ่ง ยุโรปยังต้องตอบคำถามเชิงนโยบายว่า จะรับมือกับอากาศร้อนจัดในระยะยาวอย่างไร ในขณะที่ผู้บริโภคจำนวนมากเร่งหาซื้อเครื่องปรับอากาศและอุปกรณ์ทำความเย็น รัฐบาลฝรั่งเศสยังยืนยันว่า การเพิ่มระบบทำความเย็นให้มากขึ้นไม่ใช่คำตอบระยะยาว

โมนิก บาร์บุต รัฐมนตรีสิ่งแวดล้อมของฝรั่งเศส กล่าวเมื่อวันศุกร์ว่า “ฉันรู้สึกตกใจมากกับคนที่บอกฉันว่า เราแค่ต้องติดเครื่องปรับอากาศให้ทั่วทุกที่”

บาร์บุตตั้งคำถามต่อแนวคิดการพึ่งพาเครื่องปรับอากาศว่า “คุณคิดว่านั่นจะป้องกันไฟป่า หรือการตายของสัตว์ได้หรือไม่ … นั่นไม่ใช่การปรับตัว แต่มันเป็นเพียงมาตรการฉุกเฉิน”

คำกล่าวของเธอสะท้อนความตึงเครียดระหว่างความต้องการเฉพาะหน้าของประชาชนที่ต้องการอุปกรณ์ทำความเย็นเพื่อรับมือกับอุณหภูมิสูง กับมุมมองของภาครัฐที่เห็นว่า การติดตั้งเครื่องปรับอากาศจำนวนมากไม่ใช่คำตอบเชิงโครงสร้างต่อภาวะโลกร้อนและผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม

สำหรับผู้ผลิตจีน ความต้องการที่เพิ่มขึ้นในยุโรปเปิดโอกาสให้สินค้าทำความเย็นที่ใช้งานง่ายและออกแบบมาให้เหมาะกับข้อจำกัดของตลาดท้องถิ่นเติบโตอย่างรวดเร็ว แต่สำหรับยุโรป กระแสแอร์พกพาจีนขายดีไม่ได้สะท้อนแค่แรงซื้อในฤดูร้อนเท่านั้น หากยังชี้ให้เห็นช่องว่างของการปรับตัวต่อสภาพภูมิอากาศที่ร้อนขึ้น ทั้งในระดับครัวเรือน เมือง โครงสร้างพื้นฐาน และนโยบายสาธารณะ ซึ่งต้องรับแรงกดดันมากขึ้นทุกครั้งที่คลื่นความร้อนระลอกใหม่มาถึง

อ้างอิง: SCMP, Global Times