
ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร กรมการข้าว ลงพื้นที่ถ่ายทอดและติดตามการทำนาข้าวคาร์บอนต่ำของเกษตรกรในจังหวัดสกลนคร ซึ่งเป็นแนวทางที่ช่วยให้ชาวนาได้ผลผลิตดี ต้นทุนลดลง และช่วยลดก๊าซเรือนกระจกจากแปลงนาไปพร้อมกัน
นางสาวสุธาสินี สุรวาทกุล ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร กรมการข้าว เปิดเผยว่า ศูนย์ฯ ส่งเสริมแนวทางการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำ 4 วิธี เพื่อให้เกษตรกรทำนาได้ผลผลิตดี ลดต้นทุน และช่วยดูแลสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน
การผลิตข้าวคาร์บอนต่ำ คือการนำวิธีจัดการสมัยใหม่มาใช้ตลอดกระบวนการผลิต เพื่อลดก๊าซเรือนกระจกจากนาข้าว ทั้งก๊าซมีเทนที่เกิดจากน้ำขังในนา และก๊าซไนตรัสออกไซด์ที่มาจากปุ๋ย โดยสามารถทำได้ทั้งในนาชลประทานและนาน้ำฝน
วิธีที่ 1 งดเผาฟางและตอซัง แม้การเผาจะเป็นวิธีที่ง่ายที่สุด แต่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศและฝุ่น PM 2.5 ทางเลือกที่ดีกว่าคือการไถกลบ ใช้จุลินทรีย์ช่วยย่อยสลาย หรือนำไปทำปุ๋ยหมัก ผู้อำนวยการศูนย์ฯ ระบุว่า การไถกลบตอซังเปรียบเสมือนการเพิ่มปุ๋ยให้ผืนนา และจุลินทรีย์ที่กรมการข้าวมอบให้เกษตรกรจะช่วยเร่งการย่อยสลายตอซัง ทำให้ดินได้ไนโตรเจนเพิ่มขึ้น พร้อมลดการปลดปล่อยคาร์บอนในนาข้าว ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายลดพื้นที่เผาในภาคการเกษตรของจังหวัดสกลนคร
วิธีที่ 2 ใช้เทคโนโลยีและเครื่องจักร เช่น เปลี่ยนจากนาหว่านเป็นนาดำ หรือใช้เครื่องหยอดข้าว ช่วยลดปริมาณเมล็ดพันธุ์ที่ใช้ ต้นข้าวไม่หนาแน่นเกินไป ลดปัญหาข้าวล้ม และบริหารแปลงได้ง่ายขึ้น ทั้งยังช่วยลดปัจจัยที่ก่อให้เกิดก๊าซมีเทนและไนตรัสออกไซด์ โดยผู้อำนวยการศูนย์ฯ ย้ำว่าทุกอย่างเริ่มจากเมล็ดพันธุ์ที่ดี เพราะจะได้ต้นข้าวที่แข็งแรง ต้านทานโรคได้ดี ลดการใช้ยาและสารเคมี รวมถึงลดต้นทุนการจัดการ
วิธีที่ 3 จัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง เกษตรกรใช้ท่อ PVC เจาะรูฝังไว้ในแปลงนาเพื่อดูระดับน้ำ เมื่อน้ำลดถึงระดับที่กำหนดจึงให้น้ำเข้านาใหม่ วิธีนี้ช่วยประหยัดน้ำ ลดต้นทุน รากแข็งแรง ลดก๊าซเรือนกระจกและมีผลผลิตเพิ่มขึ้น หากบริหารจัดการน้ำเหมาะสม
วิธีที่ 4 ใส่ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน หลายคนเชื่อว่ายิ่งใส่ปุ๋ยมากยิ่งดี แต่ปุ๋ยส่วนที่เกินความต้องการของข้าวทั้งเปลืองเงินและเป็นต้นเหตุของก๊าซเรือนกระจก วิธีที่เหมาะคือเก็บตัวอย่างดินไปวิเคราะห์ แล้วใส่ให้พอดีกับที่ข้าวต้องการ หรือเลือกใช้ปุ๋ยอินทรีย์และสารชีวภัณฑ์ทดแทน
ด้านนายพรสวรรค์ พานพินิจ เกษตรกร จังหวัดสกลนคร เปิดเผยว่า ตนใช้ท่อ PVC วัดระดับน้ำแบบเปียกสลับแห้งมานานกว่าสิบปี พร้อมลดการเผา ลดปุ๋ย และลดสารเคมีไปพร้อมกัน ผลที่เห็นได้ชัดคือต้นทุนลดลง ใช้น้ำน้อยลง และไม่กังวลเรื่องสารเคมีในแปลงนา จึงอยากชวนพี่น้องเกษตรกรลองทำดู แล้วจะเห็นว่าผลลัพธ์ดีขึ้นทั้งต่อข้าวและตัวเกษตรกรเอง
ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร ระบุว่า ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร มีเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ให้ความรู้ และร่วมสาธิตขั้นตอนการปฏิบัติที่ถูกต้องให้เกษตรกร พร้อมส่งต่อองค์ความรู้เหล่านี้ให้ชาวนาทุกคน เพราะนาข้าวที่ดีต้องดีต่อทั้งผู้ปลูกและโลก ซึ่งเริ่มต้นได้จากเมล็ดพันธุ์คุณภาพและวิธีทำนาที่ใส่ใจ
Advertisement