Logo site Amarintv 34HD
Big Rewardslogo duooneLogo LiveSearch
Search
Logo Live
Logo site Amarintv 34HD
ช่องทางติดตาม AMARINTV
  • facebook AMARIN TV 34 HD
  • x AMARIN TV 34 HD
  • line AMARIN TV 34 HD
  • youtube AMARIN TV 34 HD
  • instagram AMARIN TV 34 HD
  • tiktok AMARIN TV 34 HD
  • RSS Feed AMARIN TV 34 HD
เศรษฐกิจไทยปี 70 จะไปทางไหน เมื่อเจอหลายความเสี่ยง ขณะที่รายได้ไม่ขยับ
โดย : กองบรรณาธิการ SPOTLIGHT

เศรษฐกิจไทยปี 70 จะไปทางไหน เมื่อเจอหลายความเสี่ยง ขณะที่รายได้ไม่ขยับ

20 พ.ย. 69
18:54 น.
แชร์

เศรษฐกิจไทยในปี 2570 จะเดินไปในทิศทางไหน ท่ามกลางความไม่แน่นอนและความเสี่ยงที่เกิดขึ้นทั้งในและต่างประเทศ ตั้งแต่การแข่งขันด้านเทคโนโลยีและการลงทุนปัญญปาประดิษฐ์ (AI) สงครามการค้าและความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ไปจนถึงทิศทางดอกเบี้ยและราคาพลังงาน ปัจจัยเหล่านี้จะเข้ามากำหนดทิศทางเศรษฐกิจโลกและส่งผลต่อประเทศไทยอย่างไร

ขณะที่โจทย์ภายนอกยังมีความไม่แน่นอน เศรษฐกิจไทยเองก็มีหลายโจทย์ต้องรับมือ ทั้งปัญหาภัยแล้ง รายได้แรงงานที่เติบโตไม่ทันค่าครองชีพ และภาระหนี้ครัวเรือน ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ล้วนมีโอกาสส่งผลต่อทิศทางเศรษฐกิจ แล้วกำลังซื้อของคนไทยในปีหน้าจะเป็นอย่างไร ผู้บริโภคจะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้จ่ายไปในทิศทางไหน และฝั่งธุรกิจควรเตรียมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้อย่างไร

ประเด็นเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของวงสนทนาในงาน KTC FIT Talk 30 ภายใต้หัวข้อ “THAILAND 2570: เศรษฐกิจไทยจะไปทางไหน เมื่อผู้บริโภคไม่เหมือนเดิม” จัดโดย ‘เคทีซี’ (KTC) หรือ บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) โดยมี ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) และ ดร.นณริฏ พิศลยบุตร นักวิชาการอาวุโส ด้านนโยบายเศรษฐกิจส่วนรวมและเศรษฐศาสตร์ประยุกต์ TDRI ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองถึงทิศทางเศรษฐกิจไทยและความเสี่ยงที่ต้องจับตาในปี 2570

เศรษฐกิจโลกขาดสมดุล กดดันไทย

ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ชี้ว่า ความเสี่ยงสำคัญของเศรษฐกิจโลกส่วนหนึ่งมาจาก ‘ความไม่สมดุล’ ในหลายด้าน ทั้งด้านการค้า การคลัง และการลงทุน AI

ในด้านการค้า ประเทศที่ผลิตสินค้าเกินความต้องการภายในประเทศ เช่น จีน ต้องพึ่งพาการส่งออก ขณะที่ประเทศที่บริโภคมากอย่างสหรัฐฯ และกลุ่มยุโรปมีความต้องการนำเข้าสูงและขาดดุลการค้า ความไม่สมดุลนี้ทำให้เกิดแรงกดดันต่อระบบการค้าโลก และส่งผลต่อประเทศที่เป็นตลาดรองรับสินค้าจากประเทศผู้ผลิตรายใหญ่ รวมถึงไทย

ดร.สมเกียรติระบุว่า ผลกระทบที่เห็นได้ชัดคือ สินค้าจากจีนเข้ามาแข่งขันในตลาดไทยมากขึ้น ทำให้ผู้ประกอบการในประเทศต้องเผชิญแรงกดดัน และภาครัฐต้องปรับมาตรการเพื่อรับมือกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งทางการค้าและการแข่งขันทางเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐกับจีนยังมีแนวโน้มดำเนินต่อไป โดยเฉพาะอุตสาหกรรมชิปและเทคโนโลยีขั้นสูง ซึ่งอาจกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานและการตัดสินใจลงทุนของภาคธุรกิจ

อีกด้านหนึ่งคือ ความไม่สมดุลทางการคลัง ดร.สมเกียรติมองว่า ประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่หลายแห่ง ทั้งสหรัฐฯ ฝรั่งเศส และประเทศในยุโรป มีการกู้ยืมในระดับสูงและขาดดุลงบประมาณอย่างต่อเนื่อง ทำให้ระดับหนี้สาธารณะเพิ่มขึ้น

สถานการณ์นี้ส่งผลต่อตลาดพันธบัตรและอัตราดอกเบี้ยทั่วโลก เพราะเมื่อรัฐบาลต้องกู้ยืมเงินจำนวนมาก ก็เกิดการแข่งขันแย่งชิงเงินทุนในตลาด ขณะเดียวกันบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ยังมีความต้องการเงินทุนเพื่อนำไปลงทุนด้าน AI ทำให้การลดต้นทุนทางการเงินทำได้ยาก

ดร.สมเกียรติยังชี้ให้เห็นถึงทิศทางการเมืองในยุโรปที่ส่งผลต่อตลาดโลกและไทยอีกว่า กระแสการเมืองฝ่ายขวาได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นในยุโรป เช่น ในฝรั่งเศสที่มารีน เลอแปน (Marine Le Pen) นักการเมืองฝ่ายขวาได้รับความนิยมมากขึ้น ซึ่งแนวนโยบายของฝ่ายขวาไม่ได้ให้ความสำคัญกับการรักษาวินัยทางการคลัง ขณะเดียวกัน หลายประเทศในยุโรปยังมีแรงกดดันให้เพิ่มงบประมาณด้านกลาโหม ซึ่งจะยิ่งเพิ่มภาระการคลังและหนี้สาธารณะ

ดร.สมเกียรติมองว่า สถานการณ์เหล่านี้อาจเพิ่มแรงกดดันต่อตลาดการเงินโลกและทำให้ต้นทุนการกู้ยืมอยู่ในระดับสูงอย่างต่อเนื่อง

จากความไม่สมดุลที่โลกเผชิญ ทั้งด้านการผลิต การบริโภค การค้า และการใช้จ่ายภาครัฐ ดร.สมเกียรติมองว่า ประเทศเศรษฐกิจขนาดเล็กอย่างไทยไม่สามารถพิจารณาทิศทางเศรษฐกิจจากปัจจัยภายในประเทศเพียงอย่างเดียว แต่ต้องติดตามความเคลื่อนไหวของเศรษฐกิจสหรัฐ จีน และยุโรปควบคู่กันไปด้วย

AI เป็นทั้งแรงขับเคลื่อนและความเสี่ยง

อีกหนึ่งความไม่สมดุลที่ ดร.สมเกียรติชี้ว่าโลกกำลังเผชิญ คือ ความไม่สมดุลที่เกี่ยวกับ AI แม้การลงทุนในเทคโนโลยีนี้จะมีศักยภาพเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจโลก แต่ความคาดหวังต่อผลลัพธ์อาจสูงกว่าผลตอบแทนที่เกิดขึ้นจริงในเวลานี้

ดร.สมเกียรติอธิบายว่า บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมากเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน AI ทั้งดาต้าเซ็นเตอร์และระบบประมวลผล แต่ผลลัพธ์ด้านผลิตภาพ รายได้ และกำไรจากการนำ AI ไปใช้งานยังต้องใช้เวลาพิสูจน์ หากบริษัทไม่สามารถสร้างรายได้หรือผลตอบแทนได้ตามที่คาด ก็อาจลดหรือหยุดการลงทุน การเติบโตของเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วย AI ก็อาจสะดุดลง และอาจนำไปสู่ภาวะฟองสบู่ AI แตกได้

อย่างไรก็ตาม ดร.สมเกียรติไม่ได้มองว่าฟองสบู่ AI จะแตกอย่างแน่นอน เพราะยังขึ้นอยู่กับความสามารถของบริษัทต่าง ๆ ในการนำเทคโนโลยีไปสร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจจริง แต่การสร้างผลตอบแทนจากการลงทุนอาจไม่เกิดขึ้นรวดเร็วอย่างที่ตลาดคาดหวัง

ความไม่สมดุลในอีกแง่หนึ่ง ที่ ดร.สมเกียรติยังชี้ให้เห็น คือ แม้ AI จะสามารถสร้างกำไรให้กับธุรกิจได้ แต่ก็อาจทำให้เกิดความไม่สมดุลในอีกแง่หนึ่ง คือ ธุรกิจหรือกลุ่มคนที่สามารถนำ AI มาใช้ประโยชน์ได้จะเติบโตอย่างรวดเร็ว ขณะที่ธุรกิจหรือกลุ่มคนที่ปรับตัวและใช้ AI ไม่ทัน อาจเติบโตได้ช้า

นอกจากนั้น ดร.สมเกียรติชี้อีกประเด็นที่ต้องระวัง คือ ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ ซึ่ง AI ทำให้การโจมตีทำได้ง่ายขึ้น รวดเร็วขึ้น และมีความซับซ้อนมากขึ้น ส่งผลให้ความเสี่ยงต่อระบบการเงินและระบบสาธารณูปโภคเพิ่มสูงขึ้น

ดร.สมเกียรติมองว่านี่เป็นความไม่สมดุลระหว่างผู้โจมตีกับผู้ป้องกัน เพราะฝ่ายโจมตีสามารถใช้ AI เพิ่มขีดความสามารถได้ง่าย ขณะที่ฝ่ายป้องกันต้องรับมือกับความเสี่ยงที่ซับซ้อนและทำได้ยากกว่า ดังนั้น จึงแนะให้ทุกภาคส่วนจำเป็นต้องติดตามความเคลื่อนไหวของ AI อย่างใกล้ชิด เพราะยังไม่มีสูตรสำเร็จในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงและความเสี่ยงที่เกิดขึ้น

ในส่วนของประเทศไทย ดร.นณริฏ พิศลยบุตร นักวิชาการอาวุโส TDRI ให้ข้อมูลว่า การเติบโตของเศรษฐกิจไทยในช่วงที่ผ่านมาได้รับแรงหนุนจากการลงทุนที่เกี่ยวข้องกับ AI ทั้งการก่อสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน และการส่งออกสินค้าในห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยี ดังนั้น หากการลงทุน AI ทั่วโลกชะลอตัว ก็อาจส่งผลต่อการลงทุนและการส่งออกของไทยตามไปด้วย

ดร.สมเกียรติและ ดร.นณริฏอธิบายว่า การลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์มีลักษณะของการเติบโตที่กระจุกตัว โดยในช่วงก่อสร้างจะสร้างประโยชน์ให้กับธุรกิจก่อสร้างและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐาน รวมถึงพื้นที่ลงทุนในภาคตะวันออกเป็นหลัก แต่เมื่อโครงการก่อสร้างเสร็จเข้าสู่ช่วงดำเนินงาน การจ้างงานอาจไม่ได้มีจำนวนมากเหมือนการลงทุนภาคการผลิตในอดีต เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์ จึงอาจไม่ได้กระจายประโยชน์ทางเศรษฐกิจไปยังแรงงานและธุรกิจในวงกว้างเท่าที่ควร

ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์
ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์

สงครามการค้าและภูมิรัฐศาสตร์ เพิ่มความไม่แน่นอนต่อการลงทุน

ความเสี่ยงจาก AI ยังเชื่อมโยงกับการแข่งขันทางเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐและจีน โดยเฉพาะมาตรการควบคุมการส่งออกชิปและเทคโนโลยีขั้นสูงของสหรัฐ ซึ่งอาจกลับมาร้อนแรงขึ้นอีกครั้ง และส่งผลต่อประเทศที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทาน รวมถึงไทยที่เริ่มมีบริษัทต่างชาติเข้ามาลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์

ดร.สมเกียรติมองว่า การที่บริษัทจีนเข้ามาลงทุนในไทยไม่ได้หมายความว่าจะเป็นความเสี่ยงโดยอัตโนมัติ แต่ไทยต้องระมัดระวังไม่ให้ประเทศกลายเป็นฐานในการนำชิปที่ถูกสหรัฐขึ้นบัญชีควบคุมหรือแบล็กลิสต์มาใช้งาน เพราะอาจนำไปสู่มาตรการลงโทษจากสหรัฐได้

ขณะที่ความขัดแย้งในตะวันออกกลางยังเป็นอีกปัจจัยที่ต้องติดตาม เนื่องจากมีความเชื่อมโยงกับราคาน้ำมันและพลังงาน ซึ่งส่งผลต่อค่าครองชีพ ต้นทุนการผลิต และเงินเฟ้อ

ในประเด็นการเมืองสหรัฐฯ ดร.สมเกียรติ และดร.นณริฏมองว่า แม้ผลการเลือกตั้งกลางเทอมอาจทำให้การเมืองภายในประเทศมีความซับซ้อนขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าประธานาธิบดีจะสูญเสียอำนาจในการดำเนินนโยบายต่างประเทศทั้งหมด ขณะที่แรงกดดันจากประชาชนที่ไม่ต้องการให้เกิดสงคราม อาจทำให้สหรัฐหลีกเลี่ยงการทำสงครามเต็มรูปแบบ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะเกิดสันติภาพอย่างแท้จริง

อีกปัจจัยสำคัญ คือ นโยบายการค้าของสหรัฐฯ ยังเป็นปัจจัยที่เปลี่ยนแปลงได้ตลอด ทั้งมาตรการภาษีและการเจรจาการค้ากับประเทศต่าง ๆ ซึ่งอาจกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันของไทย

ล่าสุด ไทยกับสหรัฐฯ มีการลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Agreement on Reciprocal Trade: ART) เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ซึ่ง ดร.สมเกียรติมองว่า การประเมินผลประโยชน์จากความตกลงนี้ไม่ควรดูเฉพาะอัตราภาษีที่ไทยได้รับ แต่ต้องเปรียบเทียบกับคู่แข่งด้วย ทั้งจีนและประเทศอื่น ๆ ในอาเซียน หากไทยไม่ได้เสียเปรียบคู่แข่งในด้านอัตราภาษี ก็ยังมีโอกาสด้านการส่งออกและการดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ

นอกจากนั้น ดร.สมเกียรติมองว่า การเปิดเสรีทางการค้าย่อมมีทั้งผู้ที่ได้รับประโยชน์และผู้ที่ได้รับผลกระทบ โดยคาดว่า ภาพรวมเศรษฐกิจมหภาคจะได้ประโยชน์จากข้อตกลงนี้ แต่จะมีบางภาคส่วนที่ได้รับผลกระทบ ดังนั้น โจทย์ของภาครัฐ คือ การนำประโยชน์โดยรวมที่เศรษฐกิจได้รับไปช่วยเหลือธุรกิจและแรงงานที่ไม่สามารถปรับตัวได้ทัน

รายได้แรงงานโตช้า ภัยแล้งสุดขั้ว-เงินเฟ้อ เสี่ยงซ้ำเติมกำลังซื้อ

สำหรับปัจจัยภายในประเทศ ดร.นณริฏประเมินว่า เศรษฐกิจไทยยังมีข้อจำกัดจากรายได้แรงงานที่เติบโตช้า โดยก่อนเกิดโควิด-19 รายได้แรงงานเคยขยายตัวเฉลี่ย 4.7% แต่ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา อัตราการเติบโตลดลงมาอยู่ที่ 1.7%, 1.7% และ 2.3% ตามลำดับ สะท้อนว่ารายได้ของแรงงานยังฟื้นตัวไม่เต็มที่ และการเติบโตของรายได้บางส่วนมาจากการเพิ่มจำนวนแรงงาน มากกว่าการเพิ่มขึ้นของรายได้ที่แท้จริงต่อคน

ดร.นณริฏมองว่า เมื่อรายได้เติบโตไม่ทันค่าครองชีพ กำลังซื้อของครัวเรือนจึงยังเป็นข้อจำกัดสำคัญ โดยเฉพาะเมื่อครัวเรือนจำนวนมากยังอยู่ระหว่างลดภาระหนี้ ทำให้มีความสามารถในการใช้จ่ายและรับมือกับค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นได้จำกัด

อีกหนึ่งความเสี่ยงที่ต้องจับตาคือ ปรากฏการณ์เอลนีโญ ซึ่งอาจทำให้ประเทศไทยเผชิญภาวะแห้งแล้งรุนแรงตั้งแต่ไตรมาสแรกของปี 2570 โดยเฉพาะพื้นที่นอกเขตชลประทานที่มีความเสี่ยงต่อผลผลิตทางการเกษตร หากปริมาณน้ำไม่เพียงพอ ผลผลิตเสียหายหรือเก็บเกี่ยวไม่ได้ ก็จะกระทบรายได้ของเกษตรกรและกำลังซื้อในต่างจังหวัดตั้งแต่ช่วงต้นปี นอกจากนี้ ต้องติดตามความต้องการใช้น้ำของโครงการดาต้าเซ็นเตอร์ที่เพิ่มขึ้น ซึ่งอาจเป็นอีกปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

ดร.สมเกียรติมองว่า สถานการณ์อาจมีลักษณะคล้ายกับภัยแล้งครั้งใหญ่เมื่อประมาณ 10 ปีก่อน ซึ่งสร้างความเสียหายต่อผลผลิตทางการเกษตรในหลายพื้นที่ และมีคนกว่า 60 ล้านคนทั่วโลกประสบภาวะขาดแคลนอาหาร อย่างไรก็ตาม ผลกระทบต่อไทยยังขึ้นอยู่กับความรุนแรงของภัยแล้งในประเทศคู่แข่งด้วย หากประเทศอื่นแล้งมากกว่า ขณะที่ไทยยังสามารถผลิตสินค้าเกษตรได้ดี ก็อาจได้รับประโยชน์จากราคาผลผลิตที่สูงขึ้น แต่หากไทยเผชิญภัยแล้งรุนแรงเช่นกัน ก็จะยิ่งซ้ำเติมเศรษฐกิจที่มีความเปราะบางอยู่แล้ว

ด้านเงินเฟ้อและอัตราดอกเบี้ย ดร.นณริฏชี้ให้เห็นว่า อัตราเงินเฟ้อทั่วไปเดือนตุลาคมอยู่ที่ 3.9% ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายเงินเฟ้อของธนาคารแห่งประเทศไทย ขณะที่ข้อมูลราคาผู้ผลิต (PPI) ยังสะท้อนแรงกดดันจากราคาวัตถุดิบและสินค้าขั้นกลางที่ปรับตัวสูงขึ้น แม้ผู้ผลิตบางส่วนยังพยายามตรึงราคาสินค้าไว้ แรงกดดันด้านราคาจึงเป็นอีกปัจจัยที่ต้องติดตามควบคู่กับทิศทางอัตราดอกเบี้ย

ดร.นณริฏมองว่า หากเงินเฟ้อเร่งตัวขึ้น ธนาคารแห่งประเทศไทยอาจเผชิญแรงกดดันในการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายเพื่อควบคุมราคา ส่งผลให้ต้นทุนทางการเงินของภาคธุรกิจและครัวเรือนเพิ่มขึ้น และอาจกลายเป็นแรงเบรกเศรษฐกิจในช่วงที่กำลังซื้อยังไม่แข็งแรง ขณะเดียวกัน ความต้องการกู้ยืมของประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ที่อยู่ในระดับสูง ก็อาจทำให้ต้นทุนทางการเงินในตลาดโลกอยู่ในระดับสูงต่อเนื่อง และส่งผลให้ธนาคารกลางทั่วโลกมีข้อจำกัดในการลดดอกเบี้ยลง

ดร.นณริฏ พิศลยบุตร
ดร.นณริฏ พิศลยบุตร

งบประมาณรัฐจำกัด ท่องเที่ยวยังไม่ฟื้นเต็มที่

อีกข้อจำกัดของเศรษฐกิจไทย คือ ความสามารถในการใช้จ่ายของภาครัฐ โดย ดร.นณริฏให้ข้อมูลว่า หนี้สาธารณะของไทยอยู่ที่ประมาณ 69.7% ต่อ GDP ขณะที่งบประมาณปี 2570 ยังต้องพึ่งพาเงินกู้จากพระราชกำหนดให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงิน 400,000 ล้านบาท ซึ่งมีการนำไปใช้บางส่วนแล้ว ทำให้ภาครัฐมีข้อจำกัดในการจัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ

ส่วนความพยายามในการปฏิรูปภาครัฐและเศรษฐกิจผ่านแนวทาง STI-DEE Reform Agenda เช่น การพัฒนาฐานข้อมูล MOF Data Lake การใช้ ARI Score การกำหนดอุตสาหกรรมเป้าหมาย 7 กลุ่ม การปรับวินัยการคลัง และการลดราคาน้ำมันดีเซล แม้เป็นแนวทางที่มีความสำคัญ แต่ ดร.สมเกียรติมองว่า การดำเนินการให้เกิดผลจริงไม่ใช่เรื่องง่าย และต้องใช้เวลา ขณะที่การลดราคาน้ำมันดีเซล หากใช้เงินกองทุนน้ำมัน ก็ทำได้ไม่ยั่งยืน จึงไม่ควรคาดหวังว่าจะเป็นแรงขับเคลื่อนที่ช่วยให้เศรษฐกิจฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็ว

ส่วนภาคการท่องเที่ยว ดร.นณริฏให้ข้อมูลว่า แม้รายจ่ายของนักท่องเที่ยวต่างชาติบางกลุ่มยังอยู่ในระดับสูง แต่จำนวนผู้เดินทางยังต่ำกว่าเป้าหมาย โดยในปี 2569 คาดว่าจะมีนักท่องเที่ยวต่างชาติประมาณ 33 ล้านคน จากเป้าหมาย 35 ล้านคน ส่วนหนึ่งมาจากจำนวนนักท่องเที่ยวจีนที่ยังไม่ฟื้นตัวเต็มที่ หลังมีคำเตือนจากสถานทูตจีนเกี่ยวกับการเดินทางมาไทย

TDRI มองเศรษฐกิจปี 70 โตต่ำ แม้ AI ยังเป็นแรงหนุน

จากปัจจัยทั้งหมด TDRI ประเมินว่า เศรษฐกิจไทยปี 2569 จะขยายตัวประมาณ 2.0-2.3% ก่อนชะลอลงมาอยู่ที่ 1.8-2.1% ในปี 2570 โดยดร.นณริฏมองว่า เศรษฐกิจไทยยังมีความเสี่ยงจากแรงส่งของการลงทุน AI ที่อาจลดลง โครงการลงทุนต่างชาติบางส่วนที่เริ่มเปลี่ยนจากช่วงก่อสร้างและซื้อเครื่องจักรเข้าสู่ช่วงดำเนินงาน ตลอดจนข้อจำกัดด้านงบประมาณภาครัฐ ภาระหนี้ครัวเรือน และการฟื้นตัวของการท่องเที่ยวที่ช้ากว่าคาด

ดร.นณริฏอธิบายเพิ่มเติมว่า เศรษฐกิจไทยยังต้องพึ่งพาแรงขับเคลื่อนจาก AI ในระดับที่มีนัยสำคัญ โดยเฉพาะการลงทุนและการส่งออก หากการลงทุนด้าน AI ทั่วโลกยังเติบโตต่อเนื่อง ไทยก็มีโอกาสได้รับประโยชน์จากการเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทาน แต่หากการลงทุนเริ่มชะลอตัว แรงส่งที่เคยช่วยพยุงเศรษฐกิจก็อาจลดลงตามไปด้วย

อีกประเด็นที่ ดร.สมเกียรติ และ ดร.นณริฏกล่าวถึงคือ การปรับปรุงวิธีคำนวณ GDP ของภาครัฐ ซึ่งอาจทำให้ตัวเลขการเติบโตเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม เนื่องจากมีการปรับน้ำหนักของดัชนีการผลิตให้สอดคล้องกับโครงสร้างอุตสาหกรรมในปัจจุบันมากขึ้น โดยเฉพาะการเพิ่มน้ำหนักให้กับอุตสาหกรรมใหม่ที่เดิมอาจมีสัดส่วนไม่สะท้อนความสำคัญที่แท้จริง ทั้งนี้ ประมาณการของ TDRI ยังเป็นการคำนวณแบบเดิม

ดร.สมเกียรติย้ำว่า การปรับวิธีคำนวณดังกล่าวไม่ใช่การปรับแต่งตัวเลข แต่เป็นการทำให้สถิติสะท้อนกิจกรรมทางเศรษฐกิจได้ตรงกับความเป็นจริงมากขึ้น อย่างไรก็ตาม แม้ตัวเลข GDP อาจเปลี่ยนไป แต่ไม่ได้ทำให้รายได้หรือเงินในกระเป๋าของประชาชนเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

ผู้บริโภคเปลี่ยนพฤติกรรม แบ่งกลุ่มชัดขึ้น ใช้จ่ายเน้นคุณค่า

นอกจากความเสี่ยงทางเศรษฐกิจแล้ว การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคยังเป็นอีกประเด็นที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจ และบ่งชี้ถึงความจำเป็นที่ภาคธุรกิจต้องปรับตัว

ดร.นณริฏมองว่า ผู้บริโภคในปัจจุบันไม่ได้มีรูปแบบการใช้จ่ายไปในทิศทางเดียวกันเหมือนในอดีต แต่แบ่งออกเป็นหลายกลุ่มตามระดับรายได้ โครงสร้างครอบครัว ช่วงวัย และรูปแบบการใช้ชีวิต

ดร.นณริฏอธิบายว่า กลุ่มที่มีรายได้และกำลังซื้อสูงยังสามารถใช้จ่ายกับสินค้าหรูหราและบริการที่ต้องการได้ แต่เริ่มให้ความสำคัญกับการลงทุนในสิ่งที่มีคุณค่าในระยะยาวมากขึ้น เช่น การศึกษาของบุตร แทนการซื้อสินค้าเพื่อแสดงสถานะเพียงอย่างเดียว

ส่วนกลุ่มที่รายได้เติบโตไม่ทันค่าครองชีพต้องปรับพฤติกรรมอย่างชัดเจน ทั้งการลดความถี่ในการซื้อ เลือกซื้อสินค้าชิ้นเล็กลง และพิจารณาความคุ้มค่าของสินค้าแต่ละรายการมากขึ้น ขณะที่การใช้ช่องทางดิจิทัลและ AI เพื่อเปรียบเทียบราคาและคำนวณความคุ้มค่ามีบทบาทต่อการตัดสินใจซื้อเพิ่มขึ้น

ดร.นณริฏอ้างถึงผลสำรวจ Milieu ปี 2569 ซึ่งสำรวจผู้ตอบแบบสอบถามชาวไทย 500 คน ที่พบว่า 75% ให้ความสำคัญกับราคาเป็นอันดับแรก ข้อมูลนี้สะท้อนว่าผู้บริโภคให้ความสำคัญกับราคามากขึ้น ธุรกิจจึงต้องปรับวิธีนำเสนอสินค้าให้ตอบโจทย์กำลังซื้อที่แตกต่างกัน เช่น มีขนาดสินค้าให้เลือกหลากหลาย แสดงราคาต่อหน่วยเพื่อให้เปรียบเทียบได้ง่าย และทำให้ผู้บริโภคเห็นชัดเจนว่าราคาที่สูงขึ้นแลกกับประโยชน์อะไร เช่น อายุการใช้งานที่ยาวนานขึ้นหรือเวลาที่ประหยัดได้

ขณะที่ดร.สมเกียรติกล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการบริโภคที่เกิดขึ้นในหลายประเทศจากการใช้ยากลุ่ม GLP-1 หรือยาที่ช่วยลดน้ำหนัก ซึ่งส่งผลต่อความอยากอาหารและการบริโภคอาหาร รวมถึงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่ลดลงจากทั้งผลของยาและพฤติกรรมของคนรุ่นใหม่ที่นิยมดื่มน้อยลง การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ส่งผลต่อธุรกิจหลายประเภท เช่น ผู้ที่มีน้ำหนักลดลงซื้อเสื้อผ้าใหม่มากขึ้น ส่วนการเปลี่ยนแปลงของผิวพรรณจากการลดน้ำหนักก็อาจทำให้ความต้องการผลิตภัณฑ์ดูแลผิวเพิ่มขึ้น

อีกกลุ่มผู้บรโภคที่มีความสำคัญมากขึ้น คือ ผู้สูงวัย ซึ่งดร.นณริฏชี้ว่าเป็นกลุ่มที่มีความต้องการสินค้าและบริการแตกต่างจากผู้บริโภควัยอื่น ทั้งด้านที่อยู่อาศัย อาหาร การท่องเที่ยว และบริการทางการเงิน แม้รายจ่ายต่อคนหลังเกษียณโดยทั่วไปจะลดลงเหลือประมาณ 70% ของช่วงก่อนเกษียณ แต่การบริโภคของคนอายุ 60 ปีขึ้นไป รวมถึงส่วนที่ครัวเรือนและภาครัฐเป็นผู้จ่าย มีแนวโน้มเพิ่มจาก 2.18 ล้านล้านบาทในปี 2566 เป็น 3.50 ล้านล้านบาทในปี 2576

ดร.นณริฏมองว่า ตลาดผู้สูงวัยเป็นโอกาสที่ธุรกิจไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะสินค้าและบริการที่ตอบโจทย์ความต้องการในชีวิตประจำวันและมีราคาที่เข้าถึงได้ เช่น อาหารที่เหมาะกับสุขภาพและบริการดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน

KTC เน้นเติบโตอย่างมีคุณภาพ รับมือผู้บริโภคระมัดระวังใช้จ่าย

สำหรับ ‘เคทีซี’ (KTC) หรือ บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) มองว่าธุรกิจสินเชื่อเพื่อผู้บริโภคในปี 2570 จะเป็นปีที่ผู้ประกอบการต้องให้ความสำคัญกับการบริหารคุณภาพมากกว่าการเร่งขยายธุรกิจ เนื่องจากเศรษฐกิจฟื้นตัวไม่ทั่วถึง ขณะที่ผู้บริโภคระมัดระวังการใช้จ่ายมากขึ้น ทำให้การประเมินความสามารถในการชำระหนี้และการบริหารความเสี่ยงมีความสำคัญยิ่งขึ้น

สำหรับปี 2570 เคทีซียังคงเดินหน้ากลยุทธ์เติบโตอย่างมีคุณภาพ ไม่เน้นเร่งขยายพอร์ตสินเชื่อ แต่ให้ความสำคัญกับการนำข้อมูลและเทคโนโลยีมาใช้ประเมินความสามารถในการชำระหนี้ให้แม่นยำขึ้น ควบคู่กับการยกระดับความปลอดภัยทางไซเบอร์และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อรองรับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นจากการทำธุรกรรมในโลกดิจิทัล

ขณะเดียวกัน เคทีซียังมองเห็นโอกาสทางธุรกิจจากเมกะเทรนด์ผู้บริโภค โดยเฉพาะธุรกิจสุขภาพ การดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน (preventive healthcare) การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (wellness tourism) และบริการที่รองรับสังคมสูงวัย ซึ่งสอดคล้องกับแนวโน้มผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิตมากขึ้น แม้อยู่ภายใต้ข้อจำกัดด้านกำลังซื้อ สะท้อนว่าในภาวะเศรษฐกิจที่เติบโตไม่สูง ผู้บริโภคอาจลดรายจ่ายบางหมวด แต่ยังคงยอมจ่ายในสิ่งที่มองว่าเป็นการลงทุนระยะยาวต่อสุขภาพ คุณภาพชีวิต และการมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ

แชร์
เศรษฐกิจไทยปี 70 จะไปทางไหน เมื่อเจอหลายความเสี่ยง ขณะที่รายได้ไม่ขยับ