Somapa IT บริษัทซอฟต์แวร์ไทย เบอร์ 2 โลก ระบบคัดกรองผู้โดยสารล่วงหน้า
เบื้องหลัง Somapa IT ผงาดเบอร์ 2 โลก ระบบคัดกรองผู้โดยสารล่วงหน้า
เมื่อโลกข้ามผ่านพรมแดนแบบเดิมไปสู่ยุคแห่งสงครามไซเบอร์และเทคโนโลยีอัจฉริยะ ความมั่นคงระดับชาติไม่ได้ถูกขับเคลื่อนด้วยกำลังพลเพียงอย่างเดียว แต่กลับถูกกุมชะตากรรมไว้ด้วยซอฟต์แวร์หลังบ้าน ซึ่งทำหน้าที่คัดกรองผู้เดินทางนับร้อยล้านคนต่อปีให้แก่สนามบินนานาชาติทั่วโลก
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ท่ามกลางเกมธุรกิจไอทีความมั่นคงด้านระบบคัดกรองผู้โดยสารล่วงหน้า ที่มีผู้เล่นระดับท็อปของโลกเพียงไม่กี่ราย ชื่อของ "โสมาภา อินฟอร์เมชั่น เทคโนโลยี" (Somapa IT) บริษัทสัญชาติไทยแท้ กลับผงาดขึ้นมายืนหยัดในตำแหน่งเบอร์ 2 ของโลก เคียงบ่าเคียงไหล่ยักษ์ใหญ่จากสวิตเซอร์แลนด์และสหรัฐอเมริกา พร้อมประกาศศักดาผ่านความสำเร็จในการส่งออกเทคโนโลยีไปปักหมุดในหลายประเทศอย่างไร้รอยต่อ โดยลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเอง ไม่ต้องพึ่งพางบประมาณแผ่นดินของประเทศนั้น ๆ
ความน่าสนใจทั้งหมดนี้ถูกจุดประกายขึ้นอีกครั้งในการฉลองครบรอบ 30 ปีของบริษัทฯ เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งไม่เพียงแต่สะท้อนวิสัยทัศน์ผ่านปาฐกถาของ ดร.ทักษิณ ชินวัตร เท่านั้น แต่ยังเปิดฉากเบื้องหลังโมเดลธุรกิจเงินล้านที่พร้อมพาซอฟต์แวร์ไทยออกไปชิงเค้กตลาดระบบคัดกรองผู้โดยสารระดับโลกอย่างเต็มตัว
หมุดหมาย 30 ปี กับวิสัยทัศน์ความมั่นคงยุคใหม่แบบ "ทักษิณ ชินวัตร"
บรรยากาศงานฉลองครบรอบ 30 ปีของ บริษัท โสมาภา อินฟอร์เมชั่น เทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2569 ณ โรงแรมดุสิตธานี ถูกจัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ภายใต้แนวคิด “Breaking Through the Global” สะท้อนก้าวสำคัญของการนำเทคโนโลยีฝีมือคนไทยไปปักธงบนเวทีสากล โดยมี น.ส.ศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เป็นประธานในพิธี ร่วมด้วย นายสมชาย วงศ์สวัสดิ์ อดีตนายกรัฐมนตรี คณะทูตานุทูต และผู้บริหารองค์กรชั้นนำทั้งภาครัฐและเอกชนเข้าร่วมแสดงความยินดีอย่างคึกคัก
ไฮไลต์สำคัญของงานคือการขึ้นกล่าวปาฐกถาพิเศษของ ดร.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ในหัวข้อ “ความท้าทายด้านความมั่นคงในโลกยุคใหม่ เทคโนโลยี และความร่วมมือระหว่างประเทศ” โดย ดร.ทักษิณ ได้ย้อนเล่าถึงจุดเริ่มต้นของระบบข้อมูลผู้โดยสารล่วงหน้า (API) ในประเทศไทย ซึ่งโสมาภาเป็นผู้บุกเบิกพัฒนาและย้ายระบบจากเมนเฟรมมาสู่สถาปัตยกรรมยุคใหม่นับตั้งแต่ช่วงหลังเหตุการณ์ 9/11 ในสมัยที่ตนดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ถือเป็นรากฐานสำคัญของการคัดกรองผู้เดินทางและความมั่นคงของไทยมาจนถึงปัจจุบัน
ดร.ทักษิณ ได้ฉายภาพเตือนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของโลก โดยชี้ว่าภัยคุกคามต่อประเทศในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการทหารหรือแนวชายแดนแบบเดิมอีกต่อไป แต่กำลังเคลื่อนตัวเข้าสู่ “ภัยคุกคามยุคใหม่” ทั้งสงครามโดรน การโจมตีทางไซเบอร์ ตลอดจนผลกระทบดิสรัปชันจากปัญญาประดิษฐ์ (AI) ต่อตลาดแรงงานและโครงสร้างเศรษฐกิจ ดังนั้น ประเทศไทยจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเร่งติดอาวุธทางเทคโนโลยีและปรับตัวให้ทันกับภัยคุกคามเหล่านี้
ในงานเดียวกันนี้ ดร.นำโชค โสมาภา ผู้ก่อตั้ง ได้ขึ้นกล่าวบอกเล่าถึงเส้นทางการเดินทางของบริษัทตลอด 3 ทศวรรษที่ผ่านมา โดยระบุว่าโสมาภาไม่ได้มองการเติบโตแค่เพียงภายในประเทศเท่านั้น แต่วิสัยทัศน์ “Breaking Through the Global” คือการยกระดับมาตรฐานนวัตกรรมซอฟต์แวร์ไทยให้มีความโปร่งใส น่าเชื่อถือ และตอบโจทย์ความมั่นคงระดับสากล
ดร.นำโชค ยังได้ฉายภาพทิศทางธุรกิจในอนาคตที่บริษัทเตรียมนำประสบการณ์ตลอด 30 ปี มาผสานเข้ากับเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น ระบบ AI Risk Scoring สำหรับช่วยวิเคราะห์ความเสี่ยงของผู้เดินทางเข้า-ออกประเทศอย่างแม่นยำ พร้อมทั้งตอกย้ำความมุ่งมั่นที่จะนำพาเทคโนโลยีสัญชาติไทยก้าวข้ามข้อจำกัดและเติบโตในเวทีโลกอย่างยั่งยืน
ผงาดเบอร์ 2 ของโลก กับความท้าทายระดับ Compliance
โสมาภา ไอที เปิดเผยสถานะการเป็น 1 ใน 3 บริษัทของโลก ที่พัฒนาและให้บริการระบบคัดกรองผู้โดยสารล่วงหน้า (APPS/IAPI) โดยมีผู้เล่นระดับแถวหน้าประกอบด้วยบริษัทจากสวิตเซอร์แลนด์ในฐานะเบอร์หนึ่ง โสมาภาจากประเทศไทยในฐานะเบอร์สอง และสหรัฐอเมริกาในฐานะเบอร์สาม
ความยากในการแข่งขันในอุตสาหกรรมนี้ไม่ได้อยู่ที่การเขียนโค้ดซอฟต์แวร์ แต่หัวใจสำคัญคือการทำ Compliance หรือการบริหารจัดการให้ระบบสอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ และกฎระเบียบขององค์กรการบินระดับโลกอย่างเคร่งครัด ไม่ว่าจะเป็นสมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) หรือองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) รวมถึงกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลอย่าง GDPR ทำให้มีเพียงไม่กี่รายในโลกที่สามารถผ่านด่านมาตรฐานอันเข้มงวดเหล่านี้ได้
นอกจากนี้ การที่โสมาภาเป็นบริษัทสัญชาติไทยยังมอบแต้มต่อสำคัญในมิติทางภูมิรัฐศาสตร์ เนื่องจากมีความเป็นกลางทางการเมือง ไม่ฝักใฝ่ขั้วอำนาจใหญ่ ส่งผลให้หลายประเทศทั่วโลกมีความไว้วางใจในการเลือกใช้เทคโนโลยีความมั่นคงของบริษัท โดยไม่ต้องกังวลเรื่องการครอบงำจากชาติมหาอำนาจ กลายเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้ซอฟต์แวร์สัญชาติไทยสามารถเจาะตลาดและยืนระยะสู้กับยักษ์ใหญ่ระดับโลกได้อย่างสง่างาม
ถอดรหัสความสำเร็จจากสำนักงาน สปป.ลาว สู่โมเดล "Security Fee" ที่ไม่ง้องบรัฐ
เบื้องหลังการทำงานจริงในระดับภูมิภาคได้ถูกเผยโฉมให้เห็นอย่างใกล้ชิด เมื่อคณะสื่อมวลชนจากหลักสูตร “เพิ่มองค์ความรู้สื่อมวลชน : กระบวนทัศน์ใหม่ของสื่อหลังโลกาภิวัตน์ รุ่นที่ 3” (ลกส.3) ได้เดินทางไปศึกษาดูงานและเยี่ยมชมการดำเนินงานของสำนักงานบริษัท โสมาภา อินฟอร์เมชั่น เทคโนโลยี (Somapa IT) ในนครหลวงเวียงจันทน์ สปป.ลาว ซึ่งทำให้เห็นภาพการขับเคลื่อนเทคโนโลยีข้ามพรมแดนอย่างเป็นรูปธรรม
จากการบอกเล่าของ ดร.นำโชค โสมาภา ระหว่างการต้อนรับคณะสื่อมวลชน โสมาภาได้เข้าไปรับความไว้วางใจในการให้บริการระบบคัดกรองผู้โดยสารล่วงหน้า (APPS) ใน สปป.ลาว มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563 ภายใต้สัญญาการดำเนินงานระยะยาวต่อเนื่องไปจนถึงปี พ.ศ. 2581 โดยใช้โมเดลธุรกิจที่น่าสนใจคือ การที่บริษัทเป็นผู้ลงทุนโครงสร้างพื้นฐานระบบทั้งหมดด้วยตนเองโดยไม่ใช้งบประมาณแผ่นดินของประเทศนั้น ๆ
โมเดลดังกล่าวขับเคลื่อนผ่านระบบ "Security Fee" หรือการเก็บค่าธรรมเนียมความปลอดภัยจากการเดินทางภายใต้แนวคิดผู้ใช้จ่าย (Who Use Who Pay) ซึ่งรายได้ที่จัดเก็บจะถูกนำมาแบ่งสรรปันส่วน โดยส่วนหนึ่งใช้เป็นผลตอบแทนในการดำเนินธุรกิจของบริษัท ขณะที่อีกส่วนหนึ่งรัฐบาลท้องถิ่นสามารถนำกลับไปยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านความปลอดภัยและระบบไบโอเมตริกซ์ได้ทันที โดยไม่ต้องเป็นภาระงบประมาณจากภาษีของประชาชน
ความสำเร็จของโมเดลนี้ไม่เพียงแต่สร้างกระแสรายได้ที่มั่นคงและยาวนานให้แก่โสมาภาเท่านั้น แต่ยังเป็นกลยุทธ์สำคัญที่พิสูจน์ให้เห็นว่า ซอฟต์แวร์ความมั่นคงสัญชาติไทยสามารถออกไปปักหมุดสร้างมาตรฐานใหม่ในการบริหารจัดการชายแดน และพร้อมขยายผลความสำเร็จนี้ไปยังประเทศอื่น ๆ ได้อย่างยั่งยืน
