เพราะแพสชันใช้จ่ายไม่ได้ งานประจำ และงานเสริม โลกใหม่ที่ต้องทำหลายงาน
จากเดิม “งานประจำ” พอสำหรับการเลี้ยงชีพ แต่ในวันนี้คนทำงานจำนวนมากทั่วโลกรวมถึงประเทศไทยกำลังเผชิญความจริงใหม่ เพราะค่าครองชีพที่สูงขึ้น รายได้ไม่ทันรายจ่าย และความมั่นคงทางการงานลดลง ทำให้เราต้องหารายได้เสริมผ่านการรับงานฟรีแลนซ์บ้าง ขายของออนไลน์บ้าง ขับรถส่งอาหารบ้าง เพื่อความอยู่รอดในแต่ละเดือน
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ที่น่าสนใจคือ สิ่งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแค่ในไทย แต่มันกำลังลุกลามไปทั่วโลก โดยเฉพาะสหราชอาณาจักร โดยล่าสุด มีแรงงานมากกว่า 1 ล้านคนต้องทำงานที่สอง ท่ามกลางเศรษฐกิจที่กดดัน และการเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงานจาก AI และระบบงานฟรีแลนซ์ที่กำลังทำให้คนรุ่นใหม่จำนวนมากไม่เชื่ออีกต่อไปว่า “งานเดียวจะมั่นคงพอ”
ใช้ชีวิตในโหมดเอาตัวรอด : เมื่อทำงาน 60 ชั่วโมงก็ยังไม่มั่นคง
ที่เมืองบริสตอล ซึ่งได้ชื่อว่ามีค่าครองชีพแพงเป็นอันดันสองของประเทศ บิลลี-โจ เพียร์ซเผยว่า เธอกำลังใช้ชีวิตในโหมดเอาตัวรอด เธอเริ่มต้นเส้นทางนี้ตั้งแต่สมัยเรียนมหาวิทยาลัย แม้จะจบการศึกษาด้วยเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง แต่เธอก็หาทางเติบโตในสายงานที่เรียนมาไม่ได้ ทุกวันนี้เธอต้องทำงานหนักโดยไม่ต่ำกว่า 50 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ จนยอมรับว่า เธอเองมีอาการหมดไฟทุกวัน ตารางชีวิตเธอเริ่มด้วยการทำธุรกิจตกแต่งฟันด้วยอัญมณีในสตูดิโอซึ่งเป็นงานประจำตั้งแต่ 10 โมงเช้าถึง 1 ทุ่ม ต่อด้วยการเข้ากะเป็นพนักงานต้อนรับจนถึง 5 ทุ่ม และใช้เวลาช่วงวัยหยุดเสาร์-อาทิตย์ไปกับการเป็นบาร์เทนเดอร์ หรือเป็นพนักงานรับจ้างตามเทศกาลต่าง ๆ แต่เธอก็ยังกล่าวว่า แม้เธอทำงานเยอะขนาดนี้ เธอก็ยังคงกังวลเรื่องความมั่นคงทางการเงินตลอดเวลา ซึ่งเธอมีความฝันในการซื้อบ้านสักหลังด้วยตัวเอง จนปัจจุบันนี้เธอได้ตัดสินใจออกมาใช้ชีวิตอยู่ในรถตู้แทนเพื่อลดค่าใช้จ่าย ไม่เข้าสังคมเลยแม้แต่น้อย ใช้ชีวิตราวกับอยู่ในสนามแข่งตลอดเวลา แต่เธอกลับไม่ได้เข้าใกล้ความฝันเลยแม้แต่น้อย
ในขะเดียวกัน การทำงานหลายงานได้กลายเป็นเรื่องธรรมดาในสหราชอาณาจักรไปแล้ว โดยอัตราการว่างงานเพิ่มขึ้น 5% แต่กลับสวนทางกับอัตราตำแหน่งงานว่างที่เป็นงานประจำลดลง ทำให้ผู้คนหันมาทำงานฟรีแลนซ์กันเป็นจำนวนมาก และเศรษฐกิจนี้ก็เติบโตอย่างรวดเร็ว จนปัจจุบันมีกว่า 5 ล้านคนที่ทำงานฟรีแลนซ์ โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่
เมื่อ AI ไม่ได้แค่ช่วยทำงาน แต่มาแทนงานบางอาชีพ
บางคนต้องต่อสู้กับค่าครองชีพ แต่บางคนก็ต้องเผชิญหน้ากับการแย่งงานจากเทคโนโลยี เอนจี เอลบอไรนี กราฟิกดีไซเนอร์อิสระวัย 35 ปี เผยว่า ช่วงสองปีที่ผ่านมา คือช่วงที่แย่ที่สุดในอาชีพของเธอ การเข้ามาของเครื่องมืออย่างปัญญาประดิษฐ์ (AI) และ Canva ทำให้ลูกค้าหันไปทำงานออกแบบด้วยตัวเอง ซึ่ง AI ได้เข้ามาลบล้างความต้องการในงานออกแบบดั้งเดิมที่เธอเคยทำไปจนหมด เพื่อความอยู่รอด เธอต้องจำใจหันไปรับงานโปรดักชัน งานผู้ประสานงาน และต้องไปเริ่มเรียนรู้ทักษะใหม่ด้านการจัดการอีเวนต์ พร้อมกับต้องตัดลดค่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือยที่เคยมอบความสุขให้ชีวิต อย่างการไปเที่ยว หรือซื้อตั๋วคอนเสิร์ตออกไป
สิ่งที่น่ากลัวกว่าเปลือยกาย คือบิลปลายเดือน และเวลาที่ไม่มีให้ลูก
แต่สำหรับบางคน การทำงานหลายอย่างไม่ได้มีแค่เหตุผลเรื่องเงิน ฮอลลี คุณแม่เลี้ยงเดี่ยววัย 41 ปี ต้องการความยืดหยุ่นสูงสุดเพื่อจะได้มีเวลาดูแลลูกชายของเธอ เธอจึงเลือกทำอาชีพที่หลายคนอาจคาดไม่ถึง นั่นคือการเป็น "นางแบบวาดภาพเปลือย" ควบคู่ไปกับการเป็นผู้ช่วยทนายความพาร์ทไทม์ และตัวประกอบทีวี
ฮอลลีเผยว่า เธอยอมแก้ผ้าไปยืนอยู่กลางห้องที่เต็มไปด้วยศิลปินแปลกหน้า ดีกว่าการต้องไปทำงานค่าแรงขั้นต่ำที่สูบพลังงานจนเธอยุ่ง และไม่มีเวลาให้ลูก สิ่งที่น่าสนใจในเรื่องราวของเธอคือ เธอไม่ได้รู้สึกหวาดกลัวเลยเมื่อต้องเปลือยกายต่อหน้าคนอื่น แต่สิ่งที่ทำให้เธอหวาดกลัว และรู้สึกถูกกดดันอยู่เสมอกลับเป็นความไม่แน่นอนของบิลค่าใช้จ่ายที่กำลังจะมาถึงในเดือนหน้า
เรื่องราวการดิ้นรนของทั้งสามคน เป็นเหมือนภาพสะท้อนระดับไมโครของสังคมที่กำลังเปลี่ยนไปในระดับมหภาค ในยุคที่อัตราการว่างงานของสหราชอาณาจักรเพิ่มขึ้นเป็น 5% และตำแหน่งงานว่างลดลงแตะระดับต่ำสุดในรอบ 5 ปี คนรุ่นใหม่เริ่มตระหนักแล้วว่า การฝากชีวิตไว้กับนายจ้างเพียงรายเดียวไม่ใช่ทางเลือกที่ปลอดภัยอีกต่อไป ปัจจุบันมีคนเกือบ 5 ล้านคนที่กระโจนเข้าสู่ระบบฟรีแลนซ์ เพื่อหารายได้เสริม
โลกยุคใหม่ต้องทำกี่งานถึงจะอยู่รอด?
ขณะที่ในประเทศไทย ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติระบุว่า ปี 2569 ไทยมีคนมีงานทำกว่า 40 ล้านคน แต่ในจำนวนนี้มีแรงงานนอกระบบสูงถึงประมาณ 17 ล้านคน หรือเกือบครึ่งหนึ่งของแรงงานทั้งหมด ซึ่งแรงงานกลุ่มนี้มักไม่มีรายได้ประจำ ไม่มีสวัสดิการ และมีความเสี่ยงทางเศรษฐกิจสูงกว่าแรงงานในระบบ นอกจากนี้ กลุ่มอาชีพอิสระ ค้าขายออนไลน์ งานรับจ้าง และงานแพลตฟอร์มดิจิทัลยังขยายตัวต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มคนอายุน้อย และคนเมือง
ท้ายที่สุด ปรากฏการณ์ “ทำหลายงานเพื่ออยู่รอด” อาจไม่ใช่เพียงเทรนด์การทำงานของคนรุ่นใหม่ แต่กำลังสะท้อนถึงโลกเศรษฐกิจยุคใหม่ที่ความมั่นคงกลายเป็นสิ่งหายากขึ้นเรื่อย ๆ ในวันที่รายได้หนึ่งทางอาจไม่เพียงพอสำหรับการใช้ชีวิต คนจำนวนมากจึงต้องแลกเวลา พลังงาน และบางครั้งรวมถึงความฝันของตัวเอง เพื่อรักษาคุณภาพชีวิตขั้นพื้นฐานเอาไว้
คำถามสำคัญจึงอาจไม่ใช่แค่ว่า “ทำไมคนรุ่นใหม่ถึงชอบทำหลายอาชีพ” แต่คือ ระบบเศรษฐกิจ และตลาดแรงงานในปัจจุบัน ยังเปิดโอกาสให้คนทำงานสามารถมีชีวิตที่มั่นคงจากงานเพียงหนึ่งงานได้อยู่หรือไม่? หรือสุดท้ายแล้ว การต้องทำงานหลายอย่างพร้อมกัน จะกลายเป็น “ความปกติใหม่” ของคนทำงานทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยเช่นเดียวกัน
