จีนแซงญี่ปุ่น-เกาหลีใต้ขึ้นที่ 3 ความก้าวหน้าเทคโนโลยีโลก เพราะอะไร?
หน่วยงานของเกาหลีใต้จัดอันดับความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีของประเทศต่าง ๆ โดยพบว่า ปีนี้ จีนขยับขึ้นมาอยู่ในอันดับ 3 ของโลก อันเนื่องมาจากแรงขับของการลงทุนวิจัยและพัฒนาเชิงยุทธศาสตร์ โดยเฉพาะในสาขาหลักอย่างเทคโนโลยีแบตเตอรี่และเทคโนโลยีชีวภาพ ซึ่งมีพัฒนาการก้าวหน้าอย่างมากและทิ้งห่างคู่แข่งในหลายด้าน
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
แต่การพัฒนาด้านเทคโนโลยีของจีนไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน จีนใช้เวลาหลายปีในการทุ่มงบประมาณและทรัพยากรอย่างหนัก โดยเมื่อปี 2022 จีนยังตามหลังสหรัฐฯ ราว 3 ปีในแง่ศักยภาพเทคโนโลยี ขณะที่เกาหลีใต้ตามหลังอยู่ประมาณ 3.2 ปี แต่ในที่สุด จีนก็สามารถแซงหน้าเกาหลีใต้ขึ้นมาได้ แม้ยังคงตามหลังสหรัฐฯ อยู่ Spotlight พาไปหาคำตอบว่ารัฐบาลจีนทำได้อย่างไร?
หน่วยงานเกาหลีใต้เปิดเผยผลการจัดอันดับ
การประเมินระดับเทคโนโลยีฉบับล่าสุดของ South Korean Ministry of Science and ICT ระบุว่า ระหว่างปี 2022 ถึง 2024 จีนสามารถแซงหน้าเกาหลีใต้เพิ่มเติมใน 11 สาขาเทคโนโลยีที่มีความสำคัญมาก และครอบคลุมเทคโนโลยีแกนหลักรวม 136 รายการ
โดยรายงานประเมินฉบับล่าสุดนี้ใช้ระดับความก้าวหน้าด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของสหรัฐฯ ในปี 2024 เป็นฐานเปรียบเทียบ โดยกำหนดค่าไว้ที่ 100 เปอร์เซ็นต์ เพื่อใช้วัดศักยภาพของประเทศอื่น ๆ ในการประเมินครั้งนี้
รองลงมาคือสหภาพยุโรป ได้คะแนนที่ 93.8 เปอร์เซ็นต์ ส่วนจีนตามมาเป็นที่ 3 ด้วยคะแนน 86.8 เปอร์เซ็นต์ ขยับขึ้นมาหนึ่งอันดับจากปี 2022 แซงหน้าญี่ปุ่นได้สำเร็จ โดยญี่ปุ่นขยับลงไปเป็นอันดับ 4 แทนด้วยคะแนน 86.2 เปอร์เซ็นต์ ตามมาด้วยเกาหลีใต้ 82.8 เปอร์เซ็นต์
การประเมินดังกล่าวระบุด้วยว่า จีนได้ขยายความได้เปรียบเหนือเกาหลีใต้ในด้านเทคโนโลยีสำคัญช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยรัฐบาลจีนได้เดินหน้าทุ่มงบประมาณและทรัพยากรเพื่อการวิจัยและพัฒนาเชิงยุทธศาสตร์อย่างต่อเนื่อง
ตัวเลขดังกล่าวตอกย้ำทิศทางการพัฒนาเชิงรุกของจีน ซึ่งมุ่งเน้นการยกระดับขีดความสามารถด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีขั้นสูง เพื่อเสริมความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสถานะทางยุทธศาสตร์ในเวทีโลก ขณะที่เกาหลีใต้กำลังเผชิญโจทย์สำคัญในการเร่งพัฒนานวัตกรรมและปรับยุทธศาสตร์การแข่งขันให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของภูมิทัศน์เทคโนโลยีโลก
นักวิชาการแนะ จีน-เกาหลีใต้ควรลดการแข่งขัน หันมาร่วมมือ
จาง ฮุยจี้ ศาสตราจารย์ด้านเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือศึกษาแห่งมหาวิทยาลัยจี้หลิน เปิดเผยว่า ช่องว่างที่ห่างกันมากขึ้นเน้นย้ำให้เห็นว่าจีนและเกาหลีใต้จำเป็นต้องก้าวให้พ้น “กรอบความคิดด้านการแข่งขัน” และไปค้นหาการเพิ่มความร่วมมือในด้านเทคโนโลโยีเกิดใหม่ รวมถึงการวางมาตรฐานด้านเทคนิคและกรอบของกฎระเบียบ
ศาสตราจารย์จางเปิดเผยว่า หากการถกเถียงยังจำกัดอยู่เพียงประเด็นว่า “ใครมีเทคโนโลยีก้าวหน้ากว่า” ก็จะปรากฏเพียงความเป็นศัตรู และอาจทอดเงาเหนือความร่วมมือทวิภาคีระหว่างสองประเทศ
“จีนแสวงหาความร่วมมือในระดับที่สูงขึ้นมาโดยตลอด แต่เกาหลีใต้ยังไม่ยอมรับบทบาทของจีนอย่างเต็มที่ โดยเฉพาะในด้านการกำหนดมาตรฐานและการวางกติกา” เธอกล่าว
แม้เกาหลีใต้จะค่อย ๆ ยอมรับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีของจีนมากขึ้น แต่ผู้กำหนดนโยบายบางส่วนยังดูเหมือนมุ่งเน้นไปที่การชะลอการพัฒนาของจีน ซึ่งเธอมองว่าเป็นเป้าหมายที่ “ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง”
“เมื่อรัฐบาลเกาหลีใต้ยอมรับอย่างเต็มที่ถึงความสำคัญของการผงาดขึ้นทางเทคโนโลยีของจีน บริษัทจากทั้งสองฝ่ายก็จะเริ่มพิจารณาโครงการความร่วมมือที่เป็นรูปธรรมในระดับปฏิบัติ” จางกล่าว พร้อมเสริมว่า กระบวนการดังกล่าวต้องใช้เวลา และอีกปัจจัยสำคัญจะขึ้นอยู่กับการที่เกาหลีใต้จะสามารถรักษาพื้นที่ของตนเองจากการพัฒนาด้านเทคโนโลยีจากสหรัฐฯ ได้หรือไม่
จีนแซงหน้าเกาหลีใต้ในหลายด้าน
รายงานระบุว่า ในปี 2024 จีนสามารถแซงหน้าเกาหลีใต้ในเทคโนโลยีแบตเตอรี่แบบชาร์จไฟได้ ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ที่กรุงโซลเคยครองความเป็นผู้นำเมื่อเพียงสองปีก่อน นอกจากนี้ จีนยังขยับนำในด้านพลังงานนิวเคลียร์ยุคถัดไป และเทคโนโลยีชีวภาพขั้นสูง ซึ่งก่อนหน้านี้ทั้งสองประเทศมีระดับความสามารถใกล้เคียงกัน
ด้านการลงทุน จีนเพิ่มงบประมาณวิจัยและพัฒนา (R&D) อย่างต่อเนื่อง โดยในปีที่ผ่านมาแตะระดับกว่า 3.9 ล้านล้านหยวน (ประมาณ 17.7 ล้านล้านหยวน) ขณะที่สัดส่วนการลงทุน R&D ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (R&D intensity) เพิ่มขึ้นเป็น 2.8% สูงกว่าค่าเฉลี่ยของ 38 ประเทศสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา หรือ Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD)
เจ้าหน้าที่จีนวางกรอบนโยบาย “การพึ่งพาตนเองด้านเทคโนโลยี” ว่าเป็นหัวใจสำคัญของความยืดหยุ่นทางเศรษฐกิจ ท่ามกลางการแข่งขันที่ทวีความเข้มข้นกับสหรัฐฯ และพันธมิตร
รายงานยังระบุด้วยว่า ความก้าวหน้าของจีนในเทคโนโลยีแกนหลัก 136 รายการ แซงหน้าเกาหลีใต้เป็นครั้งแรกในปี 2022 โดยในช่วงเวลาดังกล่าว จีนยังตามหลังสหรัฐฯ ราว 3 ปีในแง่ศักยภาพเทคโนโลยี ขณะที่เกาหลีใต้ตามหลังอยู่ประมาณ 3.2 ปี
