รู้หรือไม่!? ที่มาของการ “ชูนิ้วกลาง” สัญลักษณ์ที่รับรู้กันในระดับสากล

ตามหน้าข่าวที่มีบริบทเนื้อหารุนแรงต่างๆ หนึ่งในภาพที่มักต้องมีการเซ็นเซอร์ ถมดำ วางเส้นทึบ หรือทำอะไรก็ตามแต่ให้ถูกเห็นได้น้อยที่สุด นั่นคือการ “ชูนิ้วกลาง” ของคนบนหน้าสื่อ ที่เราทุกคนต่างรับรู้กันดีว่า…ความหมายของนิ้วที่ชูขึ้นมาในขณะที่นิ้วอื่นๆ ถูกพับเก็บนั้น มีความหมายว่าอย่างไร?

ในวัฒนธรรมตะวันตก การชูนิ้วกลาง ที่เผยให้เห็นด้านหลังมือและเหยียดเฉพาะนิ้วกลางขึ้นนั้น เป็นกิริยามือลามกและสื่อการดูหมิ่นในระดับปานกลางถึงมาก และถือเป็นสัญลักษณ์ของดูหมิ่นในหลายวัฒนธรรมโดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศฝั่งตะวันตก ที่แสดงให้เห็นถึงความไม่เคารพที่รับรู้กันในระดับสากลอีกด้วย

แม้จะฟังดูเป็นการกระทำของคนสมัยใหม่ แต่กิริยาดังกล่าวสามารถย้อนกลับไปได้ถึงสมัยกรีซโบราณ และยังมีใช้ในโรมโบราณ ในอดีตกิริยานี้เป็นสัญลักษณ์ของ “องคชาติ” ในวัฒนธรรมสมัยใหม่บางแห่งกิริยานี้เริ่มเป็นที่รู้กันว่าเป็นสัญลักษณ์การแสดงความไม่เคารพ และแม้ในปัจจุบัน การแสดงนิ้วดังกล่าวจะไม่ได้บ่งชี้ถึงการดูหมิ่นโดยตรง และมีการนำกิริยาที่ดูเป็นการดูหมิ่นนี้มาใช้ในเชิงตลกหรือหยอกกัน ตั้งแต่ในกลุ่มศิลปินดนตรี นักแสดง ผู้มีชื่อเสียง นักกีฬา และนักการเมือง ร่วมไปถึงคนทั่วไปเองก็มีการนำนิ้วดังกล่าวนี้มาหยอกล้อกัน

แต่ถึงอย่างนั้น…นิ้วดังกล่าวก็ยังถูกมองว่าเป็นเครื่องหมายของความไม่สุภาพ และจะไม่นำมายกให้กันแบบมั่วๆ เพราะอาจกลายเป็นการหาเรื่องใส่ตัวโดยไม่ได้ตั้งใจได้

นอกจากการการชูนิ้วกลางแล้ว ก็ยังมีภาษานิ้วที่มีความหมายคล้ายๆ กันอยู่ด้วย เช่นในสหราชอาณาจักร ประเทศไอร์แลนด์ ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ สัญลักษณ์วีหรือ “ชูสองนิ้ว” เมื่อหันหลังมือให้กับผู้รับมีความมุ่งหมายคล้ายกับการชูนิ้วกลาง

ในประเทศที่พูดภาษาสเปน โปรตุเกส หรือฝรั่งเศส กิริยาที่มีการชูกำปั้นและตีกล้ามเนื้อไบเซปส์บนแขนข้างเดียวกับที่ชูกำปั้นนั้น บางทีเรียก “แขนเกียรติยศ” (bras d’honneur) แต่ในประเทศอิตาลี โปแลนด์ รัสเซีย เบลารุส และยูเครน กลับมองว่าท่าดังกล่าวมีความหมายเทียบเท่ากับการชูนิ้วกลางด้วย

ส่วนในประเทศและวัฒนธรรมอิสลาม ใช้กิริยาที่แสดงเฉพาะนิ้วหัวแม่มือในแนวตั้งแทนการชูนิ้วกลางเพื่อสื่ออารมณ์คล้ายกัน กิริยาลามกคล้ายกันเป็นการเหยียดนิ้วทั้งห้าพร้อมกับหันฝ่ามือไปด้านหน้า หมายความว่า “นายมีพ่อห้าคน” เป็นการเรียกผู้อื่นว่าเป็นลูกนอกสมรส

 

keyboard_arrow_up