ข้าราชการคืออะไร ใครบ้างที่เป็นข้าราชการ และ “ข้าราชการที่ดี” ต้องมีลักษณะอย่างไร

ตามนิยามในพจนานุกรม ศัพท์กฎหมายไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ฉบับพิมพ์ครั้งที่ ๒ (แก้ไขเพิ่มเติม) ได้นิยามคำว่า “ข้าราชการ” เอาไว้ว่า “บุคคลซึ่งรับราชการโดยได้รับเงินเดือนจากเงินงบประมาณรายจ่ายหมวดเงินเดือน เช่น ข้าราชการพลเรือน ข้าราชการการเมือง ข้าราชการครู ข้าราชการทหาร ข้าราชการฝ่ายตุลาการ”

ความเป็นมาของคำว่า “ข้าราชการ” นั้น มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2472  เมื่อพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงวางระเบียบข้าราชการพลเรือนเป็นครั้งแรก เพื่อเป็นแนวทางในการเลือกสรรผู้มีความรู้และความสามารถเข้ารับราชการ โดยในปัจจุบันมีการกำหนดประเภทของข้าราชการในประเทศไทยเอาไว้หลายประเภทดังนี้…

1.ข้าราชการพลเรือนสามัญ

2. ข้าราชการพลเรือนในพระองค์

3. ข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา

4. ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา

5. ข้าราชการทหาร

6. ข้าราชการตำรวจ

7. ข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม

8. ข้าราชการฝ่ายอัยการ

9. ข้าราชการรัฐสภา

10. ข้าราชการฝ่ายศาลปกครอง

11. ข้าราชการสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ

12. ข้าราชการสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ

13. ข้าราชการสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน

14. ข้าราชการกรุงเทพมหานครและบุคลากรกรุงเทพมหานคร

15. ข้าราชการการเมือง

16. ข้าราชการส่วนท้องถิ่น

17. พนักงานอื่นของรัฐ

จากข้อมูลของ มูลนิธิประเทศไทยใสสะอาด สำนักงาน ก.พ. ได้ระบุข้อปฏิบัติของข้าราชการที่ดีเอาไว้ว่า…ควรมุ่งมั่นปฏิบัติงานในหน้าที่ของตนให้ดีที่สุด ด้วยหัวใจที่รักประชาชนเพื่อประชาชน โดยยึดมั่นในพระบรมราโชวาทที่พระราชทานให้แก่ข้าราชการพลเรือนเป็นหลัก และแนวทางประพฤติปฏิบัติซึ่งก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชน สังคม ประเทศชาติ เมื่อได้ปฏิบัติพันธกิจ เพื่อประชาชนแล้ว ความชื่นใจที่ประชาชนได้รับคือ “ รางวัลแห่งชีวิต พันธกิจของข้าราชการ”

นอกจากนี้ ยังมีการระบุค่านิยมสร้างสรรค์ 5 ประการ ที่เจ้าหน้าที่ของรัฐควรถือปฏิบัติเอาไว้ด้วยว่า…

1. กล้ายืนหยัดทำในสิ่งที่ถูกต้อง หมายถึง ยึดมั่นในความถูกต้องดีงาม ชอบธรรม เสียสละ อดทน ยึดหลักวิชาและจรรยาวิชาชีพ ไม่ยอมโอนอ่อนตามอิทธิพลใดๆ
2. ซื่อสัตย์ และมีความรับผิดชอบ หมายถึง ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความตรงไปตรงมา มีหลักธรรม แยกเรื่องส่วนตัวออกจากหน้าที่การงาน มีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ ต่อประชาชน ต่อผลการปฏิบัติงาน ต่อองค์กร และต่อการพัฒนาปรับปรุงระบบราชการ
3. โปร่งใส ตรวจสอบได้ หมายถึง ปรับปรุงกลไกการทำงานขององค์กรให้มีความโปร่งใส ให้ประชาชนตรวจสอบความถูกต้องได้ เปิดเผยข้อมูลข่าวสารภายใต้กรอบของกฎหมาย
4. ไม่เลือกปฏิบัติ หมายถึง การบริการประชาชนด้วยความเสมอภาค ไม่เลือกที่รักมักที่ชังในการให้บริการ ปฏิบัติต่อผู้มารับบริการด้วยความมีน้ำใจ เมตตา เอื้อเฟื้อ
5. มุ่งผลสัมฤทธิ์ของงาน หมายถึง ทำงานให้แล้วเสร็จตามกำหนด ทำงานให้เกิดผลดีแก่หน่วยงานและส่วนรวม ใช้ทรัพยากรของทางราชการให้คุ้มค่า เสมือนหนึ่งการใช้ทรัพยากรของตนเอง เน้นการทำงานโดยยึดผลลัพธ์เป็น

keyboard_arrow_up