หากถามว่ารถประเภทไหนคือ "เส้นเลือดใหญ่" ของเศรษฐกิจไทย คำตอบเดียวที่ชัดเจนเสมอมาคือ "รถกระบะ" แต่ในปี 2568-2569 เรากำลังเห็นภาพที่น่าตกใจ เมื่อยอดขายรถกระบะหดตัวลงจนทำสถิติต่ำสุดในรอบกว่า 2 ทศวรรษ (นับตั้งแต่ปี 2542) อะไรคือสาเหตุที่แท้จริง และอนาคตของ Product Champion ตัวนี้จะไปทางไหน?
วิกฤตสินเชื่อ เมื่อ "หนี้ครัวเรือน" กลายเป็นกำแพงสูง
เหตุผลหลักที่ทำให้ยอดขายร่วง ไม่ใช่เพราะคนไทยไม่อยากได้รถกระบะ แต่เป็นเพราะ "กู้ไม่ผ่าน"
- Reject Rate พุ่ง จากสถิติจากสถาบันการเงินชี้ว่า ยอดปฏิเสธสินเชื่อรถกระบะพุ่งสูงถึง 40-50% ในบางกลุ่ม
- ทำไมกู้ยาก? เพราะกลุ่มลูกค้าหลักของรถกระบะคือ เกษตรกร และผู้ประกอบการรายย่อย (SME) ซึ่งได้รับผลกระทบจากสภาวะเศรษฐกิจซบเซาและหนี้ครัวเรือนที่สูงเกิน 90% ของ GDP ทำให้ไฟแนนซ์เข้มงวดเป็นพิเศษ เพราะมองว่าเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงผิดนัดชำระหนี้สูง
พายุลูกใหม่ ภาษี CO2 และ มาตรฐาน Euro 6
ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 เป็นต้นมา โครงสร้างภาษีสรรพสามิตใหม่เริ่มบังคับใช้ โดยเปลี่ยนเกณฑ์จาก "ขนาดเครื่องยนต์" มาเป็น "การปล่อยก๊าซ CO2"
- จุดเปลี่ยนกระบะดีเซล มาตรฐาน Euro 6 ที่บังคับใช้ทำให้ค่ายรถต้องติดตั้งระบบบำบัดไอเสียที่ซับซ้อนขึ้น เช่น ระบบฉีดสาร AdBlue เพื่อลดไนโตรเจนออกไซด์ ส่งผลให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้นราว 20,000 - 50,000 บาทต่อคัน
- ภาษีขยับ สำหรับรถกระบะที่ปล่อย CO2 เกิน 200 g/km อาจต้องเสียภาษีในอัตราที่สูงขึ้น ทำให้ราคาขายปลีกหน้าโชว์รูมขยับตัวขึ้นอย่างเลี่ยงไม่ได้
ทางเลือกใหม่ "กระบะไฟฟ้า" และ "ไฮบริด" จะกู้สถานการณ์ได้ไหม?
การเข้ามาของ Toyota Hilux Revo BEV (ไฟฟ้า 100%) หรือแบรนด์น้องใหม่อย่าง Riddara รวมถึงกระบะ Hybrid เป็นความพยายามของค่ายรถที่จะรักษายอดขายไว้
- ข้อดีคือช่วยลดต้นทุนค่าน้ำมัน ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายหลักของคนทำธุรกิจ และได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีที่ต่ำกว่ารถดีเซล (ภาษีรถกระบะไฟฟ้าอยู่ที่ประมาณ 2% เท่านั้น)
- ความท้าทายสำหรับเกษตรกรในพื้นที่ห่างไกลหรือคนที่ต้องบรรทุกหนักข้ามจังหวัด "ความพร้อมของจุดชาร์จ" และ "ระยะทางวิ่งต่อการชาร์จ" ยังคงเป็นโจทย์ใหญ่ที่ทำให้กระบะสันดาปยังคงได้เปรียบ
"ยังไงคนไทยก็ต้องใช้กระบะ"
แม้ตัวเลขยอดขายจะดูน่ากลัว แต่ความเป็นจริงที่ปฏิเสธไม่ได้คือ โครงสร้างสังคมไทยผูกติดกับรถกระบะ
- ภาคการเกษตร ไทยมีประชากรในภาคเกษตรกรรมหลายล้านครัวเรือน รถกระบะคือเครื่องมือทำมาหากินเพียงอย่างเดียวที่สามารถบรรทุกผลผลิต ลุยโคลน และรับส่งครอบครัวได้ในคันเดียว
- โลจิสติกส์ SME การเติบโตของ E-commerce ในไทยยังต้องพึ่งพา "การขนส่ง Last Mile" ซึ่งรถกระบะตอนเดียวและตอนครึ่งคือตัวเอกในสมรภูมินี้
อ้างอิงข้อมูลจาก ttb analytics และ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) แม้ยอดขายในประเทศจะลดลง แต่ "ความจำเป็นในการใช้งาน" (Utility Demand) ของรถกระบะในไทยยังคงสูงที่สุดในภูมิภาค และไทยยังคงเป็นฐานการผลิตรถกระบะ 1 ตันที่ใหญ่ที่สุดในโลก
ตลาดรถกระบะปี 2569 ไม่ใช่ช่วงขาลงเพราะคนเลิกใช้ แต่เป็นช่วง "การปรับฐานราคาและเทคโนโลยี" ท่ามกลางกำลังซื้อที่เปราะบาง สุดท้ายแล้ว "กระบะ" จะยังคงอยู่คู่คนไทย เพียงแต่ภาพลักษณ์อาจเปลี่ยนไป จากควันดำส่งเสียงดัง สู่ความเงียบของไฟฟ้าหรือความสะอาดของ Euro 6 เพื่อให้สอดรับกับโลกที่เปลี่ยนไปนั่นเอง