ดรามา! บุกจับช่างทำซอกันตรึม คนสุรินทร์จวกยับ มันคือการอนุรักษ์ศิลปะ
ดรามาฉ่ำ! บุกจับช่างทำ “ซอกันตรึม” ใช้วัสดุซากสัตว์ป่า ด้านคนสุรินทร์จวกยับ สืบสานภูมิปัญญา อนุรักษ์ศิลปะ ขณะที่พระเอกกันตรึมดัง วอนมองที่เจตนา
วันที่ 10 ก.ย. 69 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ขณะนี้ได้เกิดกระแสดรามาถกเถียงกันสนั่นโซเชียล หลังจากที่ เฟซบุ๊กเพจ ภจว.สุรินทร์ ได้โพสต์ผลการจับกุมหนุ่มใหญ่สุรินทร์ หลังที่มีการนำหนังงูเหลือมมาทำซอ โดยทางเพจได้ระบุว่า “สุรินทร์บูรณาการตรวจสอบการครอบครองซากสัตว์ป่า พบไม่มีเอกสารหลักฐานแสดงที่มาโดยชอบด้วยกฎหมาย พบซากงูหลาม 24 ซาก พร้อมซากตะกวดและซากเหี้ย รวมถึงผลิตภัณฑ์จากซากสัตว์ป่าคุ้มครองหลายรายการ ก่อนนำตัวผู้ต้องหาส่งดำเนินคดีตามกฎหมายวันที่ 8 ก.ย. 69 เวลา 13.00–15.00 น.ภายใต้นโยบายของ พล.ต.ต.สุคนธ์ ศรีอรุณ ผบก.ภ.จว.สุรินทร์ และการอำนวยการของ พ.ต.อ.ยศวัจน์ งามสง่า รอง ผบก.ภ.จว.สุรินทร์ กก.สืบสวน ภ.จว.สุรินทร์ โดยชุด ปทส. ร่วมกับเจ้าหน้าที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้าตรวจค้นบ้านพักในพื้นที่ ต.กังแอน อ.ปราสาท จ.สุรินทร์ ตามหมายค้นศาลจังหวัดสุรินทร์
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
การตรวจค้นดังกล่าว สืบเนื่องจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้รับเรื่องร้องเรียนผ่านสายด่วน 1362 และประสานเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่สืบสวนตรวจสอบ จนนำไปสู่การขอหมายค้นผลการตรวจค้นพบซาก และผลิตภัณฑ์จากซากสัตว์ป่าหลายรายการ รวมของกลางทั้งสิ้น 84 รายการ อาทิ ซากงูหลาม ซากตะกวด ซากเหี้ย และผลิตภัณฑ์ที่มีซากสัตว์ป่าเป็นส่วนประกอบ ได้แก่ ซากงูหลาม (Python bivittatus) 24 ซาก ซากตะกวด/แลน 1 ซาก ซากเหี้ย 1 ซาก รวมถึงผลิตภัณฑ์จากซากสัตว์ป่าคุ้มครอง อาทิ ซอกะลากันตรึม ซอกระบอกกันตรึม กะโหลก และกลองกันตรึม เมื่อตรวจสอบเอกสารหลักฐานเกี่ยวกับแหล่งที่มาและการได้มาโดยชอบด้วยกฎหมาย ไม่พบเอกสารหลักฐานที่สามารถนำมาแสดงต่อเจ้าหน้าที่ได้ จึงดำเนินการตามกฎหมาย และนำผู้ต้องหาพร้อมของกลางส่งพนักงานสอบสวน สภ.ปราสาท ดำเนินการตามขั้นตอนต่อไป
ทั้งนี้ขอประชาสัมพันธ์เพื่อสร้างความเข้าใจว่า การครอบครองหรือซื้อผลิตภัณฑ์จากซากสัตว์ป่า มิได้เป็นความผิดในทุกกรณี สัตว์ป่าบางชนิดสามารถเพาะพันธุ์ ผลิต หรือจำหน่ายได้ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ผู้ซื้อ ผู้ขาย และผู้ครอบครองจึงควรตรวจสอบแหล่งที่มาและเก็บรักษาเอกสารหลักฐานไว้ให้สามารถตรวจสอบได้ตำรวจภูธรจังหวัดสุรินทร์ มุ่งบังคับใช้กฎหมายควบคู่กับการสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ประชาชน เพื่อให้การครอบครองและใช้ประโยชน์จากสัตว์ป่าเป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมาย”
หลังจากที่เรื่องดังกล่าวถูกโพสต์ลงเฟซบุ๊ก ทำให้ชาวเน็ตโดยเฉพาะคนสุรินทร์ รวมถึงคนอีสานใต้ที่เติบโตมากับศิลปะกันตรึมพื้นบ้าน ต่างตั้งคำถามและสงสัย รวมไปถึงบางคนที่เข้ามาคอมเมนต์วิจารณ์ว่าเจ้าหน้าที่ อาจทำเกินกว่าเหตุ ทำไมถึงไม่มีการคุยไกล่เกลี่ยกับทางช่างทำซอก่อน เนื่องจากคนที่มาคอมเมนต์มองว่าการทำซอและกลองที่เป็นเครื่องดนตรีกันตรึมพื้นบ้านนั้น ถือว่าเป็นการรักษาและสืบสานประเพณี กันตรึมของอีสานใต้ ของจังหวัดสุรินทร์ ถ้าเป็นแบบนี้มรดกของคนรุ่นหลังอาจไม่มีใครกล้สานต่อ
ต่อมาพระเอกหนุ่มกันตรึมชื่อดังจังหวัดสุรินทร์เองอย่าง “กันตรึมเจ้าขุนทอง”ได้ออกมาพูด และสะท้อนถึงความเป็นกันตรึมสุรินทร์ควรมองสิ่งไหนเป็นผลดีสิ่งไหนเป็นผลเสียต่อจังหวัด ทว่าการครอบครองสัตว์สงวนก็ย่อมมีความผิดตามกฎหมาย
นายขุนทอง บุญทุ้ม อายุ 33 ปี หนึ่งในพระเอกกันตรึมสุรินทร์ เล่าว่า สำหรับผมไม่เห็นด้วยกับการจับกุมในครั้งนี้ และอยากให้ทุกฝ่ายลองมองกันที่ “เจตนา” ระหว่างเรื่องของคดีอาญา กับการสืบสานภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่นช่างทำซอรุ่นเก่า คุณลุงเขาเรียนรู้วิชามาจากครูบาอาจารย์ สอนกันมาอย่างไร ก็เรียนรู้และสืบทอดกันมาแบบนั้นจากรุ่นสู่รุ่น ไม่ใช่ว่าอยู่ๆ จะคิดทำขึ้นมาเอง
เครื่องดนตรีที่ทำขึ้นส่วนใหญ่ก็ทำให้กับหน่วยงานและสถานศึกษา ส่งต่อไปยังโรงเรียนต่างๆ เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้และเล่นดนตรีพื้นบ้าน โดยเฉพาะศิลปะอีสานใต้ที่มีชื่อเสียงอย่าง “กันตรึม”
เจตนาของคุณลุง คือทำอาชีพสุจริตเพื่อเลี้ยงชีพ และต้องการอนุรักษ์ศิลปะพื้นบ้านอีสานใต้ไม่ให้สูญหายไป ไม่ได้ทำเพื่อฟอกเงิน ไม่ได้ทำเพื่อค้าซากสัตว์ข้ามชาติ และไม่ได้เป็นอาชญากรข้ามชาติแต่สิ่งที่ทำให้ผมอดตั้งคำถามไม่ได้ก็คือ… คนทำเครื่องดนตรีผิดกฎหมายเพราะครอบครองซากสัตว์ แต่คนซื้อไม่ผิด คนที่มีเครื่องดนตรีไว้ครอบครองไม่ผิด โรงเรียนที่มีเครื่องดนตรีไม่ผิด นักเรียนที่นำซอไปเล่นดนตรีก็ไม่ผิด แต่กลับกลายเป็นว่าช่างผู้ทำซอเป็นคนผิดเพียงคนเดียวมันจึงดูย้อนแย้ง และทำให้หลายคนเกิดคำถามว่า เราควรพิจารณาเรื่องนี้จากบริบทและเจตนาของแต่ละกรณีได้หรือไม่?
แน่นอนว่ากฎหมาย เราทุกคนเคารพอยู่แล้ว แต่ต้องยอมรับว่าภาษากฎหมายและรายละเอียดของกฎหมายบางเรื่องนั้นมีความซับซ้อน และเข้าใจยาก หากประชาชนทุกคนสามารถรู้กฎหมายได้อย่างละเอียดทั้งหมด ก็คงไม่จำเป็นต้องมีผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย ทนายความ หรือนักนิติศาสตร์ประชาชนทั่วไปส่วนใหญ่ก็รู้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน เช่น กฎหมายจราจร หรือสิทธิพื้นฐานของตัวเองเท่านั้น จะให้ทุกคนรู้รายละเอียดของกฎหมายทุกฉบับอย่างลึกซึ้ง คงเป็นเรื่องที่เป็นไปได้ยากผมจึงอยากให้ลองมองที่เจตนาของคุณลุงอีกครั้ง ว่าเขาทำไปเพื่ออะไร เขากำลังแสวงหาผลประโยชน์จากสิ่งผิดกฎหมาย หรือเขากำลังพยายามสืบสานภูมิปัญญาที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ เพื่อไม่ให้ศิลปะพื้นบ้านอีสานใต้สูญหายไป?ผมอยากให้ทุกฝ่ายลองหาทางออกในเรื่องนี้ อาจพิจารณาเป็นกรณีๆ ไปได้หรือไม่ หากเจตนาไม่ได้มุ่งไปในทางอาชญากรรม จะสามารถพูดคุย ทำความเข้าใจ หรือว่ากล่าวตักเตือน
พร้อมหาแนวทางที่ถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อให้ภูมิปัญญาท้องถิ่นยังสามารถสืบทอดต่อไปได้หรือไม่?เพราะสิ่งที่น่าเสียดายที่สุด คือวันที่เราพูดกันว่าอยากอนุรักษ์ อยากส่งเสริม และอยากผลักดัน Soft Power ของท้องถิ่น แต่เมื่อมีคนพยายามรักษาภูมิปัญญาเหล่านั้นเอาไว้ กลับไม่มีใครช่วยหาทางออกให้เขากฎหมายต้องได้รับการเคารพ…ผมเห็นด้วยแต่ในขณะเดียวกัน เราก็ควรหาทางออกที่ทำให้ “กฎหมาย” และ “การอนุรักษ์ภูมิปัญญา” สามารถเดินไปด้วยกันได้ ไม่ใช่ปล่อยให้สิ่งที่บรรพบุรุษส่งต่อกันมาหลายชั่วอายุคน ต้องหายไปเพียงเพราะไม่มีใครช่วยกันหาทางออกส่วนตัวผม อยากให้มองเรื่องนี้จากเจตนาของคุณลุง และพิจารณาเป็นกรณีๆ ไป เพราะท้ายที่สุดแล้ว คนคนหนึ่งอาจไม่ได้ต้องการเป็นผู้กระทำผิด แต่อาจเป็นเพียงช่างฝีมือธรรมดาคนหนึ่ง ที่กำลังพยายามรักษาศิลปะของบ้านเกิดเอาไว้เท่านั้น
ถึงอย่างไรก็ตามเจ้าที่ตำรวจได้ลงพื้นที่จับกุมชายดังกล่าว คุณลุงเช (นามสมมติ) และได้คุมตัวไปดำเนินคดีตามกฎหมายต่อไป ส่วนรายละเอียดความคืบหน้าผู้สื่อข่าวจะอับเดดและรายงานผลต่อไป
Advertisement
