เชียงใหม่ตื่น! ลูกไฟเหนือฟ้า ที่แท้เมฆหางเครื่องบินสะท้อนแสงอาทิตย์

เชียงใหม่ตื่น! ลูกไฟปริศนาเหนือฟ้า ที่แท้เมฆหางเครื่องบิน สะท้อนแสงอาทิตย์เช้า สถาบันดาราศาสตร์ฯ เฉลยชัดไม่ใช่ดาวตก แต่เป็นปรากฏการณ์ "คอนเทรล" 

เมื่อช่วงเวลาประมาณ 07.00 น. วันที่ 6 ก.พ. 69 เหนือท้องฟ้าเมืองเชียงใหม่ ทางทิศใต้ของ อ.เมืองเล็กน้อย พบว่าชาวบ้านต่างก็พากันแตกตื่น และนำมือถือขึ้นมาบันทึกภาพ ปรากฏการณ์ประหลาดเหนือท้องฟ้า ที่พบว่าคล้ายกับลูกไฟสีส้มทองที่เคลื่อนที่ได้ พร้อมกับมีเสียงคล้ายเครื่องบินผ่าน ทำให้หลายคนนำมาแชร์ในโลกออนไลน์ และหลายคนก็ยืนยันว่าพบเห็นดวงไฟลักษณะเดียวกันเช้านี้เช่นกัน 

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

เปิดภาพกล้องวงจรปิด! เผยนาที "ครูปอ" ย่องเข้าห้องการเงินก่อนเสียชีวิต

ผอ.โรงเรียนโต้หนังคนละม้วน แจง "ครูปอ" เครียดโดนสอบทุจริตล้านกว่า

นักเรียนหนีตายระทึก! ชายเสพยาคลุ้มคลั่งถือมีดเข้าโรงเรียน

ล่าสุดทีมข่าวได้สอบถามไปยัง สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ที่ อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ พบว่าจากการตรวจสอบปรากฏการณ์ดังกล่าว ไม่ใช่ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ หรือว่าเป็นดาวหาง ดาวตก หรืออุกกาบาตแต่อย่างใด หากแต่เป็นปรากฏการณ์ที่เรียกว่า "คอนเทรล" (Contrail) หรือ เมฆหางเครื่องบิน ซึ่งเป็นเมฆสีขาวเป็นทางยาวเหนือฟ้า ปกติจะเป็นสีขาว แต่เช้านี้ที่พบว่าเป็นแสงสีส้ม คล้ายลูกไฟ เนื่องจากเป็นการเกิดขึ้นในช่วงเช้าที่พระอาทิตย์กำลังขึ้น จึงทำให้สะท้อนกับแสงพระอาทิตย์ จนกลายเป็นสีส้มทอง ทำให้เหมือนกับลูกไฟ และบางช่วงมีแสงวาบออกมา แต่เป็นแสงจากดวงไฟของเครื่องบินมากกว่า ประกอบกับมีรายงานว่า ได้ยินเสียงคล้ายเครื่องบินด้วย 

ในทางวิชาการเรียกว่า "คอนเทรล" (Contrail) ย่อมาจาก Condensation Trail หรือที่คนไทยเรียกกันว่า "เมฆหางเครื่องบิน" เป็นเมฆที่เกิดจากไอเสียของเครื่องบินไอพ่น เมื่อเครื่องบินไอพ่นบินในระดับสูงไอน้ำ และสารประกอบอื่นๆ ที่ได้มาจากการสันดาปของเครื่องยนต์ไอพ่นปะทะกับอากาศเย็น ซึ่งอยู่ภายนอกเกิดการควบแน่นเป็นหยดน้ำ เราจึงมองเห็นควันเมฆสีขาวถูกพ่นออกมาทางท้ายของเครื่องยนต์เป็นทางยาว

ไอน้ำคือน้ำที่มีสถานะเป็นแก๊ส และเป็นองค์ประกอบหนึ่งของอากาศรอบๆ ตัวเราปริมาณไอน้ำที่อยู่ในอากาศนั้นสัมพันธ์กับสิ่งที่เราเรียกว่า “ความชื้น” โดยปริมาณความชื้นที่อากาศสามารถรองรับได้นั้น ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิโดยอุณหภูมิที่ลดต่ำลงจะ ทำให้ปริมาณความชื้นที่อากาศสามารถรองรับเอาไว้ได้นั้นลดน้อยลงความชื้นที่เหลือเกินจากจุดอิ่มตัวจึงควบแน่นออกมาเป็นละอองน้ำในอากาศไอน้ำนั้น แท้จริงแล้วเป็นแก๊สใส ไม่มีสี แต่ “ไอน้ำ” ที่เราเห็นบนน้ำเดือดนั้นแท้จริงแล้ว คือหยดละอองน้ำเล็กๆ ที่เกิดจากไอน้ำกลั่นตัวเป็นหยดน้ำนั่นเอง

ไอน้ำในอากาศจะสามารถกลั่นตัวได้ดี เมื่ออุณหภูมิลดต่ำล งนี่คือสาเหตุที่เวลาเราหายใจออกมาจากบนยอดดอยเราจะสามารถเห็นลมหายใจออกมาเป็นไอได้ เนื่องจากลมหายใจของมนุษย์นั้นเต็มไปด้วยไอน้ำ ทั้งจากความชื้นภายในปอด และผลผลิตจากปฏิกิริยาเผาผลาญพลังงานภายในร่างกายของเรา เช่นเดียวกันผลผลิตที่สำคัญของปฏิกิริยาสันดาปของไอพ่นเครื่องบิน ก็คือน้ำและคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งสามารถกลั่นตัวเป็นละอองน้ำ หรือ “เมฆ” ที่อยู่ตามหลังเครื่องยนต์ของเครื่องบินได้จึงเรียกว่า “เมฆหางเครื่องบิน” เมฆหางเครื่องบิน หรือคอนเทรลนั้น จะเกิดได้ดีในช่วงที่มีอุณหภูมิต่ำ จึงเห็นได้ดีในเมืองหนาว ซึ่งด้วยระดับความสูงของเครื่องบินนั้น ทำให้อุณหภูมิที่ความสูงของเครื่องบินนั้นอ าจจะต่ำกว่าอุณหภูมิภาคพื้นได้เป็นอย่างมาก 

ในบางครั้งคอนเทรลจึงสามารถสังเกตเห็นได้ในช่วงฤดูหนาวของประเทศโซนร้อน เมฆหางเครื่องบินเป็นปรากฏการณ์ที่สามารถพบเห็นได้ในทั่วไป และเป็นภาพที่คุ้นตาเป็นอย่างมากของประเทศในเขตหนาว ที่ในบางครั้งจะเห็นเมฆยาวๆ ค้างอยู่บนฟ้าเป็นเวลานานนับหลายชั่วโมง แต่ประเทศในเขตร้อนนั้นอาจจะพบเห็นน้อยกว่ามาก โดยเฉพาะในช่วงฤดูอื่น นอกเหนือจากฤดูหนาว เนื่องจากไอน้ำที่ออกจากไอพ่นของเครื่องบินนั้นจะใช้เวลาสักพักในการทำให้เย็นตัวลง และเมฆหางเครื่องบินจะค่อยๆ กระจายตัวเพิ่มขึ้น 

เมฆหางเครื่องบินจึงมักจะมีขนาดเล็กในช่วงที่เพิ่งออกจากเครื่องบิน และจะค่อยๆขยายตัวใหญ่ขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป ด้วยเหตุนี้จึงมักจะเกิดการสับสนระหว่างเมฆหางเครื่องบินกับ “ดาวหาง” หรือ “ดาวตก” อยู่เป็นประจำโดยเฉพาะในประเทศเขตร้อนที่ผู้คนอาจจะไม่ค่อยคุ้นเคยกับปรากฏการณ์เช่นนี้เท่าใดนัก 

เมฆหางเครื่องบินมักจะเกิดขึ้นที่ระดับความสูงค่อนข้างมากอาจจะสูงมากกว่า 8,000 เมตร หรือ 26,000 ฟุต ทำให้สามารถสังเกตเห็นได้เป็นบริเวณกว้าง ซึ่งหากเมฆนี้เกิดขึ้นในช่วงรุ่งเช้าหรือหัวค่ำที่ระดับความสูงค่อนข้างมากอาจสะท้อนแสงสนธยาทำให้มองเห็นเมฆเป็นสีส้มแดงและสร้างความเข้าใจผิดได้ง่ายว่าเป็นลูกไฟที่เผาไหม้อยู่บนท้องฟ้า คล้ายกับดาวตก 

อย่างไรก็ตามดาวตกในทั่วไปนั้นจะมีความสว่างไม่คงที่เคลื่อนที่ค่อนข้างเร็ว และจะไม่สามารถอยู่ค้างบนท้องฟ้าได้เป็นระยะเวลานาน โดยดาวตกส่วนมากนั้นจะปรากฏให้เห็นเพียงเสี้ยววินาที และดาวตกที่ยาวที่สุดอาจจะอยู่ได้เพียงไม่กี่วินาที ในขณะที่เมฆหางเครื่องบินนั้นเดินทางช้ากว่าเป็นอย่างมาก และจะอยู่ค้างบนท้องฟ้าไปได้นานตราบเท่าที่ยังสามารถสังเกตเห็นเครื่องบินได้จึงสามารถใช้เกณฑ์นี้เป็นตัวแบ่งแยกระหว่างทั้งสองปรากฏการณ์ได้ค่อนข้างชัดเจน นอกจากนี้ดาวตกมักจะไม่สามารถสังเกตเห็นได้ในเวลากลางวันเว้นเสียแต่จะมีความสว่างเป็นอย่างมากเสียจนเป็นแสงวาบสว่างไสวบนท้องฟ้า

ข้อมูล : ดร.มติพลตั้งมติธรรม-นักวิชาการดาราศาสตร์สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ

คอนเทนต์แนะนำ

ปากกาลดน้ำหนัก เทรนด์ฮิตที่ต้องรู้ก่อนใช้ ไอเทมวิเศษหรือกับดักสุขภาพ?

เช็กสัญญาณมะเร็งในถุงน้ำดี ภัยเงียบใกล้ตัวที่มักไร้อาการในระยะแรก

เปิดลิสต์โยเกิร์ตดีต่อสุขภาพที่สุด กินแบบไหนให้หุ่นปัง ลำไส้แข็งแรง?