
วันที่ 16 พฤศจิกายน ที่อาคารรัฐสภา พรรคประชาชน แถลงผลการประชุม ครม.เงา ครั้งที่ 20 โดยหนึ่งในวาระที่มีการแถลงคือกรณีแอปเงินกู้ที่เรียกเก็บดอกเบี้ยเกินกฎหมายกำหนด รวมถึงใช้วิธีทวงหนี้ด้วยการข่มขู่ คุกคาม และนำข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้โดยมิชอบ ซึ่ง นายกรุณพล เทียนสุวรรณ และ นายอิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ได้ร่วมกับตัวแทนประชาชนที่ได้รับผลกระทบ ร่วมเรียกร้องให้กระทรวงการคลัง ธนาคารแห่งประเทศไทย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งตรวจสอบและกำกับดูแล
โดยในส่วนของตัวแทนผู้ได้รับผลกระทบรายแรก ได้เปิดเผยประสบการณ์การใช้แอปดังกล่าว ระบุว่าปัจจุบันแหล่งเงินกู้นอกระบบสามารถเข้าถึงได้ง่ายและได้รับเงินรวดเร็ว ทั้งผ่านแอปพลิเคชันและบัญชี LINE แต่ต้องแลกกับอัตราดอกเบี้ยที่สูงมาก บางกรณีมีการเรียกเก็บดอกเบี้ยถึงร้อยละ 66 ภายในระยะเวลาเพียง 15-20 วัน เช่น กู้เงิน 35,000 บาท แต่ได้รับเงินจริงเพียง 21,000 บาท ขณะที่ส่วนต่าง 14,000 บาทถูกนำมาเรียกเก็บในลักษณะค่าขยายระยะเวลาชำระหนี้ หากไม่สามารถคืนเงินต้นได้ตามกำหนด
ปัญหาสำคัญไม่ใช่เพียงอัตราดอกเบี้ยที่สูงเกินกฎหมาย แต่ยังรวมถึงวิธีทวงถามหนี้ที่ใช้การข่มขู่ คุกคาม และประจานผู้กู้ รวมถึงการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลบุคคลรอบข้างเกินความจำเป็น ก่อนนำข้อมูลดังกล่าวมาใช้กดดันให้ชำระหนี้ ตนจึงต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามากำกับดูแลวิธีทวงถามหนี้ให้เป็นไปตามกฎหมาย พร้อมย้ำว่าตนไม่ได้ต้องการหลีกเลี่ยงการชำระหนี้ แต่ต้องการให้เจ้าหนี้ใช้วิธีการที่ถูกต้องและเป็นธรรม
ขณะที่ตัวแทนผู้ได้รับผลกระทบอีกรายระบุว่า ตนดาวน์โหลดแอปเงินกู้และกรอกข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อสมัครใช้งาน แต่ยังไม่ทันกดยื่นขอกู้เงิน กลับมีเงินโอนเข้าบัญชีโดยอัตโนมัติ และแม้จะชำระเงินคืนหรือลบแอปพลิเคชันไปแล้ว ก็ยังได้รับเงินกู้ก้อนใหม่โอนเข้ามาโดยไม่ได้ร้องขอ โดยยอดเงินเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนถึงหลักหมื่นบาท พร้อมกำหนดระยะเวลาชำระคืนเพียง 6 วัน และมีการเรียกเก็บเงินคืนสูงกว่าจำนวนที่ได้รับจริงอย่างมาก
เมื่อตรวจสอบข้อมูลพบว่าแอปดังกล่าวมีชื่อเกี่ยวข้องกับผู้ประกอบธุรกิจสินเชื่อพิโกไฟแนนซ์ (PICO Finance) ที่ปรากฏในเว็บไซต์กระทรวงการคลัง แต่เมื่อไม่ยอมชำระเงินกู้ที่ถูกโอนเข้ามาโดยไม่ได้ร้องขอ กลับถูกข่มขู่ผ่านบัญชี Facebook และได้รับโทรศัพท์ทวงหนี้จำนวนมาก บางวันนับร้อยสาย ทั้งจากบุคคลและระบบอัตโนมัติ แม้จะเดินทางไปแจ้งความกับตำรวจ แต่ได้รับแจ้งว่าสามารถลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐานได้เท่านั้น ตนจึงขอเรียกร้องให้ภาครัฐเข้ามาตรวจสอบทั้งอัตราดอกเบี้ย การทำธุรกรรมที่ไม่เป็นธรรม การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และการทวงถามหนี้ที่ผิดกฎหมาย
จากนั้น นายกรุณพลระบุว่า พรรคประชาชนได้ติดตามปัญหาดังกล่าวผ่านการทำงานของคณะกรรมาธิการการสื่อสาร โทรคมนาคม และดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมมาหลายเดือน พบว่าสินเชื่อพิโกไฟแนนซ์ซึ่งเดิมมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงแหล่งเงินทุนภายใต้การกำกับดูแลของรัฐ กลับถูกนำมาใช้สร้างความน่าเชื่อถือให้กับการปล่อยกู้ที่มีดอกเบี้ยสูงและใช้วิธีทวงหนี้รุนแรง ทั้งยังพบการแอบอ้างชื่อและแสดงข้อมูลอันเป็นเท็จจนทำให้ประชาชนเข้าใจว่าภาครัฐรับรองการดำเนินงานของแอปเหล่านั้น
ท่ามกลางสภาพเศรษฐกิจที่ประชาชนและผู้ประกอบการรายย่อยเข้าถึงสินเชื่อในระบบได้ยาก หลายคนจึงจำเป็นต้องหันไปพึ่งแหล่งเงินกู้ทางเลือก แต่กลับเสี่ยงตกเป็นเหยื่อของแอปเงินกู้ที่มีพฤติกรรมไม่ต่างจากเจ้าหนี้นอกระบบ จึงขอเรียกร้องให้กระทรวงการคลัง ธนาคารแห่งประเทศไทย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งดำเนินการ ขณะเดียวกันตำรวจไซเบอร์ก็ควรถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับการรับมือภัยลักษณะนี้แก่สถานีตำรวจทั่วประเทศ เพื่อให้เจ้าหน้าที่สามารถช่วยเหลือผู้เสียหายและดำเนินการตามกฎหมายได้อย่างเหมาะสมต่อไปด้วย
ด้านนายอิสริยะ กล่าวว่า ปัญหาสำคัญอีกประการหนึ่งคือช่องโหว่ของระบบตรวจสอบแอปพลิเคชันบน App Store โดยยกตัวอย่างกรณีแอปเงินกู้ที่มีการใช้ชื่อบริษัทซึ่งจดทะเบียนเป็นผู้ประกอบธุรกิจพิโกไฟแนนซ์อย่างถูกต้อง แต่เมื่อติดต่อสอบถามบริษัทกลับได้รับคำยืนยันว่าไม่ได้เป็นเจ้าของแอปดังกล่าว และถูกนำชื่อไปแอบอ้างเช่นกัน สะท้อนว่ากระบวนการตรวจสอบของแพลตฟอร์มอาจยังไม่เข้มงวดเพียงพอ ทำให้ผู้ไม่หวังดีสามารถนำชื่อบริษัทที่ได้รับอนุญาตจากรัฐมาสวมรอยและเผยแพร่แอปเพื่อหลอกประชาชนได้
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ควรประสานงานกับ Apple และ Google เพื่อแก้ไขช่องโหว่ดังกล่าว ขณะเดียวกัน กระทรวงการคลัง โดยสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) ก็ควรดำเนินมาตรการเชิงรุกด้วยการตรวจสอบแอปเงินกู้ที่เผยแพร่อยู่บนแพลตฟอร์ม ว่ามีการได้รับอนุญาตอย่างถูกต้องหรือไม่ หากพบแอปที่แอบอ้างหรือกระทำผิดกฎหมาย ควรประสานให้แพลตฟอร์มถอดแอปออกทันที โดยไม่จำเป็นต้องรอมาตรการระยะยาว
นายอิสริยะกล่าวต่อไปว่า ปัจจุบันระบบตรวจสอบผู้ประกอบธุรกิจสินเชื่อของธนาคารแห่งประเทศไทยและกระทรวงการคลังยังแยกจากกัน ทำให้ประชาชนตรวจสอบความถูกต้องของแอปเงินกู้ได้ยาก จากการทดลองค้นหาแอปเงินกู้ที่ซื้อโฆษณาบน Store จำนวน 4 แอป ไม่พบชื่อในระบบตรวจสอบของธนาคารแห่งประเทศไทย แม้บางแอปอาจอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงการคลัง ทั้งสองหน่วยงานควรมีการบูรณาการฐานข้อมูลเป็นระบบตรวจสอบเดียว เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบผู้ให้บริการสินเชื่อที่ได้รับอนุญาตได้อย่างสะดวกและครบถ้วน
ปัจจุบันมีผู้ประกอบธุรกิจพิโกไฟแนนซ์ประมาณ 600-700 บริษัท ซึ่งมีทั้งผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้องและกรณีที่อาจถูกนำชื่อไปใช้ในทางมิชอบ กระทรวงการคลังจึงต้องตรวจสอบเชิงรุก ไม่ใช่ปล่อยให้ประชาชนต้องตกเป็นผู้เสียหายก่อน โดยมาตรการเร่งด่วนที่สามารถดำเนินการได้ทันทีคือการตรวจสอบแอปเงินกู้บน Store และประสานแพลตฟอร์มให้นำแอปที่ผิดกฎหมายออกจากระบบ เพื่อป้องกันไม่ให้มีประชาชนได้รับความเสียหายเพิ่มขึ้น
Advertisement