กลุ่มนาแปลงใหญ่ จ. กาฬสินธุ์ ปรับนาครั้งเดียว เปลี่ยนได้ทั้งฤดูกาล
ปรับนาครั้งเดียว เปลี่ยนได้ทั้งฤดูกาล กลุ่มนาแปลงใหญ่ จ. กาฬสินธุ์ ต้นแบบชาวนายุคใหม่
กลุ่มแปลงใหญ่ข้าวตำบลหนองตอกแป้น อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์ เดินหน้านำเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาพลิกโฉมการทำนา ทั้งการปรับระดับพื้นที่นาด้วยระบบเลเซอร์ และการบริหารจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง หวังลดต้นทุนการผลิต เพิ่มคุณภาพข้าว และสร้างรายได้อย่างมั่นคงให้สมาชิกกว่า 50 ราย ในพื้นที่กว่า 340 ไร่
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
จุดเปลี่ยนสำคัญของกลุ่มเริ่มจากโครงสร้างพื้นฐานของแปลงนา ด้วยการนำเครื่องปรับระดับพื้นที่นาด้วยระบบเลเซอร์ (Laser Land Leveling) เข้ามาใช้ในพื้นที่ ทำให้พื้นนามีความสม่ำเสมอ ความสูงต่ำในกระทงนาต่างกันไม่เกิน 2 เซนติเมตร ส่งผลให้การกระจายน้ำและปุ๋ยในแปลงมีความสม่ำเสมอ ข้าวเจริญเติบโตได้เต็มศักยภาพตามลักษณะทางพันธุกรรม
นายสมควร ภูแข่งหมอก สมาชิกเกษตรกรนาแปลงใหญ่บ้านหนองตอกแป้น เล่าถึงปัญหาก่อนการปรับนาว่า ในอดีตพื้นนาไม่เสมอกัน ทำให้ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำได้ บริเวณที่ดอนน้ำเข้าไม่ถึง หญ้าขึ้นรก ขณะที่บริเวณที่ลุ่มน้ำขังมากเกินไป ส่งผลให้ผลผลิตในแปลงไม่สม่ำเสมอและเกิดความเสียหายในหลายจุด หลังจากปรับนาด้วยระบบเลเซอร์แล้ว พื้นนาเรียบเสมอทั้งแปลง น้ำกระจายได้ทั่วถึง การจัดการน้ำสะดวกขึ้นมาก และคาดว่าผลผลิตจะสม่ำเสมอทั้งแปลงในฤดูกาลนี้
นายเอกชัย ภักดีรัตน์ ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวกาฬสินธุ์ อธิบายเสริมว่า เมื่อพื้นนาเรียบสม่ำเสมอแล้ว กระบวนการผลิตในขั้นตอนถัดไปก็ง่ายขึ้นตามลำดับ ทั้งการหยอดข้าวแห้งด้วยเครื่องจักรที่ช่วยลดอัตราการใช้เมล็ดพันธุ์จากเดิม 25-30 กิโลกรัมต่อไร่ เหลือเพียงไม่เกิน 10 กิโลกรัมต่อไร่ และยังช่วยให้ข้าวงอกสม่ำเสมอ ควบคุมพันธุ์ปนได้ตั้งแต่ต้น
ควบคู่กับการปรับพื้นที่นา กลุ่มยังนำเทคนิคการให้น้ำแบบเปียกสลับแห้ง (Alternate Wetting and Drying : AWD) มาใช้บริหารจัดการน้ำในแปลง นายเอกชัย กล่าวว่า หัวใจของ AWD คือการใช้น้ำอย่างมีคุณค่าและประหยัด โดยให้น้ำที่เหมาะสมในแต่ละช่วงการเจริญเติบโตของข้าว โดยเฉพาะช่วงสร้างเมล็ด ซึ่งช่วยลดต้นทุนการสูบน้ำเข้าแปลงได้อย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม การนำ AWD มาใช้ให้ได้ผลดี เกษตรกรต้องเข้าใจก่อนว่าตนเองปลูกข้าวพันธุ์อะไร เนื่องจากข้าวแต่ละสายพันธุ์มีความต้องการน้ำแตกต่างกัน โดยเฉพาะในจังหวัดกาฬสินธุ์ที่มีทั้งพื้นที่ชลประทานและนาน้ำฝน
นายเอกชัย ระบุด้วยว่า สิ่งที่โดดเด่นที่สุดของกลุ่มแปลงใหญ่ตำบลหนองตอกแป้น ไม่ใช่แค่เครื่องมือหรือเทคโนโลยี แต่คือ “ทัศนคติ” ของสมาชิก ที่พร้อมเปิดรับองค์ความรู้ใหม่ ปรับเปลี่ยนวิถีการผลิตเดิม และนำเทคโนโลยีมาใช้อย่างจริงจัง ไม่ว่าจะเป็นการติดตามพยากรณ์อากาศรับมือสภาวะเอลนีโญ การไถกลบตอซัง การปลูกพืชตระกูลถั่วบำรุงดิน จนถึงการวิเคราะห์ต้นทุนการผลิตอย่างเป็นระบบ ซึ่งทำให้กลุ่มสามารถลดการใช้สารเคมีและลดต้นทุนการผลิตได้อย่างเป็นรูปธรรม
นายสมควร กล่าวทิ้งท้ายด้วยความภูมิใจว่า ขอขอบคุณกรมการข้าวที่เปิดโอกาสให้เกษตรกรได้เรียนรู้และสนับสนุนเครื่องจักรที่มีราคาสูงซึ่งเกษตรกรรายย่อยเข้าถึงได้ยากด้วยตัวเอง การสนับสนุนจากภาครัฐในครั้งนี้จะช่วยให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นและบริหารจัดการแปลงนาได้สะดวกขึ้นอย่างแท้จริง
กลุ่มแปลงใหญ่ข้าวตำบลหนองตอกแป้น ดำเนินงานภายใต้โครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ ประจำปีงบประมาณ 2569 โดยการสนับสนุนของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวกาฬสินธุ์ กรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
Advertisement
