เจาะลึกเมนูโภชนาการของ "พันซ์คุง" ลิงน้อยจากญี่ปุ่นกินอะไรถึงอารมณ์ดี?
เปิดสำรับโภชนาการของ "พันซ์คุง" ลิงน้อยขวัญใจมหาชน ที่สวนสัตว์อิจิกาวะจัดให้ทุกมื้อ ลิงน้อยจากญี่ปุ่นกินอะไรถึงอารมณ์ดีได้ทุกวัน?
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
เป็นลูกลิงที่คนทั่วโลกส่งความรักให้อย่างท่วมท้น สำหรับ พันซ์คุง ที่กลายเป็นไวรัลไปทั่วโลกจากการกอดตุ๊กตาลิงไม่ยอมปล่อยให้ห่างตัว และยังเป็นลูกลิงที่อารมณ์ดีสุดๆ แม้ช่วงแรกจะยังปรับตัวเข้ากับฝูงลำบาก บวกกับโดนลิงที่โตกว่าทำร้ายด้วย แต่ปัจจุบันพันซ์คุงสามารถอยู่ร่วมกับลิงตัวอื่นในฝูงได้อย่างมีความสุข ซึ่งเบื้องหลังพฤติกรรมที่น่าเอ็นดูนั้น คือการดูแลอย่างใกล้ชิดจากเจ้าหน้าที่สวนสัตว์อิจิกาวะ โดยเฉพาะเรื่องของโภชนาการอาหาร ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการพัฒนาการจากลูกลิงกำพร้าสู่การเป็นสมาชิกที่แข็งแรงของฝูง
ตามธรรมชาติของลิงแสมญี่ปุ่น (Japanese Macaque) ถูกจัดอยู่ในกลุ่มกินทั้งพืชและสัตว์ (Omnivorous) แต่เน้นหนักไปทางพืชด้วยเหตุผลทางร่างกาย อย่างระบบทางเดินอาหาร ลิงกลุ่มนี้มีลำไส้ที่ยาวและมีแบคทีเรียที่ช่วยย่อยเซลลูโลสจากพืชได้ดี การเน้นพืชผักจึงเป็นการรักษาสมดุลของระบบย่อยอาหารไม่ให้ทำงานหนักเกินไปเหมือนการกินโปรตีนจากเนื้อสัตว์เพียงอย่างเดียว และความต้องการพลังงานเพื่อความอบอุ่น ลิงแสมญี่ปุ่นเป็นลิงที่อาศัยอยู่ในเขตหนาว พวกมันจึงต้องการน้ำตาลธรรมชาติจากผลไม้และแป้งจากหัวพืช เพื่อสร้างชั้นไขมันและรักษาอุณหภูมิในร่างกาย แม้จะอยู่ในสวนสัตว์ที่มีการควบคุมอุณหภูมิ แต่สัญชาตญาณทางสรีรวิทยายังคงต้องการพลังงานเหล่านี้
เนื่องจากพันซ์คุงถูกแม่ทิ้งตั้งแต่เกิด เจ้าหน้าที่จึงต้องเลี้ยงด้วยนมสำหรับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กเพื่อทดแทนสารอาหารจากแม่ในช่วงแรกๆ เมื่อเริ่มโตขึ้นตามวัย สวนสัตว์จึงได้เริ่มจัดสรรอาหารโดยแบ่งเป็นหมวดหมู่ตามความต้องการทางกายภาพ ดังนี้
แอปเปิ้ล
เป็นแหล่งคาร์โบไฮเดรตหลักที่ให้พลังงานสูง ให้ลิงสามารถนำไปใช้ได้ทันที ช่วยให้ลูกลิงอย่างเจ้าพันซ์คุงมีพลังในการเคลื่อนไหวและทำกิจกรรม ในแอปเปิ้ลมีสารที่เรียกว่า "เพกติน" (Pectin) ซึ่งเป็นใยอาหารชนิดละลายน้ำได้ดีต่อระบบขับถ่าย ช่วยปรับสมดุลแบคทีเรียในลำไส้ และป้องกันอาการท้องผูกในลิง และยังอุดมไปด้วยวิตามินซีและสารฟลาโวนอยด์ (Flavonoids) ที่ช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน ลดการอักเสบ และช่วยให้เซลล์ในร่างกายแข็งแรง
นอกจากนี้แอปเปิ้ลยังมีน้ำเป็นส่วนประกอบถึง 85% ช่วยให้ลิงได้รับน้ำเสริมเข้าร่างกายผ่านการกินอาหาร ซึ่งสำคัญมากในวันที่อากาศร้อนหรือลิงที่ไม่ค่อยดื่มน้ำจากแหล่งน้ำโดยตรง
มันเทศ
อุดมไปด้วยแป้งและคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน ซึ่งร่างกายลิงจะค่อยๆ ย่อยและเปลี่ยนเป็นพลังงานอย่างช้าๆ ไม่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดพุ่งสูงและตกลงอย่างรวดเร็ว ซึ่งสำคัญมากสำหรับลูกลิงที่กำลังซนและใช้พลังงานเยอะอย่างพันซ์คุง พลังงานจากแป้งในมันเทศจะถูกเปลี่ยนเป็น ความร้อนในกระบวนการเผาผลาญ ช่วยให้ลิงรักษาสมดุลความร้อนในร่างกายได้ดี นอกจากนี้ มันเทศโดยเฉพาะชนิดเนื้อสีส้มหรือสีเหลือง มีเบต้าแคโรทีน ซึ่งร่างกายจะเปลี่ยนเป็น วิตามินเอ ช่วยบำรุงสายตาและการมองเห็น ซึ่งจำเป็นมากสำหรับสัตว์ที่ต้องใช้สายตาในการกระโดดและหาอาหาร
มีใยอาหารสูงมากทั้งแบบละลายน้ำและไม่ละลายน้ำ ช่วยกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้ ป้องกันอาการท้องอืดและช่วยให้ระบบขับถ่ายทำงานเป็นปกติ ซึ่งลิงในกรงเลี้ยงมักจะมีกิจกรรมน้อยกว่าลิงป่า การได้รับกากใยที่เหมาะสมจึงช่วยลดความเสี่ยงโรคทางเดินอาหารได้
แครอทและฟักทอง
เป็นแหล่งวิตามินและเบต้าแคโรทีนที่เข้มข้นที่สุด ช่วยบำรุงจอประสาทตา ทำให้ลิงมองเห็นได้ชัดเจนแม้ในสภาวะแสงน้อย ซึ่งจำเป็นต่อการกะระยะในการกระโดดและปีนป่าย ช่วยให้ผิวหนังแข็งแรงและขนเป็นเงางาม ซึ่งขนที่หนาและแข็งแรงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ลิงแสมญี่ปุ่นทนทานต่ออากาศหนาวได้
นอกจากนี้วิตามินซีและอีที่มีอยู่ในฟักทอง ช่วยป้องกันเซลล์ถูกทำลายจากความเครียด ซึ่งสำคัญมากสำหรับลิงที่กำลังปรับตัวเข้าฝูงใหม่อย่างพันซ์คุง
ผักใบเขียวและกะหล่ำปลี
ในขณะที่แอปเปิ้ลและมันเทศให้พลังงานสูง ผักใบเขียวเหล่านี้จะเข้ามาทำหน้าที่เติมเต็มระบบร่างกายในส่วนของการทำงานของระบบย่อยอาหาร ลิงแสมญี่ปุ่นมีระบบทางเดินอาหารที่ออกแบบมาเพื่อจัดการกับพืชที่มีกากใยสูง กะหล่ำปลีและผักใบเขียวมีใยอาหารที่ไม่ละลายน้ำสูงมาก ซึ่งช่วยเพิ่มมวลอุจจาระและกระตุ้นการบีบตัวของลำไส้ ช่วยป้องกันโรคลำไส้อุดตันหรือท้องผูก ซึ่งเป็นปัญหาที่พบบ่อยในสัตว์ที่กินแต่อาหารอ่อน อีกทั้งยังเป็นแหล่งวิตามินและแร่ธาตุที่เข้มข้น ผักเหล่านี้มีความเหนียวและเคี้ยวยากกว่าผลไม้ ทำให้ลิงต้องใช้เวลาเคี้ยวนานขึ้น ช่วยทำความสะอาดคราบหินปูนบนผิวฟันตามธรรมชาติ
อาหารเม็ดเสริม ที่ออกแบบมาเพื่อให้ได้แร่ธาตุและโปรตีนที่ครบถ้วนตามมาตรฐานการเลี้ยงสัตว์ป่าในกรงเลี้ยง
นอกจากนี้ทางสวนสัตว์ยังมีการปรับอาหารหมุนเวียนไปตามฤดูกาล โดยคำนึงถึงโภชนาการของลิงในสวนสัตว์เป็นหลัก ซึ่งผลไม้ที่มีรสหวาน เช่น ลูกพลับ แอปเปิ้ลและมันเทศ ดูเหมือนจะเป็นเมนูโปรดของพันซ์คุงอย่างมาก สิ่งนี้เป็นเหมือนรางวัลที่ช่วยในการฝึกเพื่อสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจระหว่างพันซ์คุงกับเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลได้อย่างดีอีกด้วย
การเลือกอาหารให้พันซ์คุง สวนสัตว์ไม่ได้ดูแค่สารอาหาร แต่ยังคำนึงถึงพฤติกรรมเฉพาะตัว ในช่วงแรกที่พันซ์คุงกอดตุ๊กตาตลอดเวลา เจ้าหน้าที่ต้องเลือกอาหารที่ถือง่าย เช่น ชิ้นแอปเปิ้ลหรือแครอท เพื่อให้มันสามารถถืออาหารกินได้ด้วยมือเดียวในขณะที่อีกมือยังยึดเกาะตุ๊กตาอยู่ เป็นการลดความเครียด สวนสัตว์อิจิกาวะมักจะหั่นผักผลไม้เป็นชิ้นที่มีขนาดต่างกัน หรือซ่อนไว้ตามจุดต่างๆ เพื่อให้พันซ์คุงได้ใช้ทักษะการค้นหาและหยิบจับตามสัญชาตญาณสัตว์ป่า
ทางสวนสัตว์ระบุผ่านช่องทางสื่อสารทางการว่า การให้ผลไม้และผักในปริมาณที่เหมาะสมควบคู่กับการลดปริมาณนมเมื่อโตขึ้น ช่วยให้พันซ์คุงมีน้ำหนักตัวตามเกณฑ์ และเริ่มมีพฤติกรรมอยากรู้อยากเห็นต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัวมากขึ้น ซึ่งส่งผลดีต่อการเตรียมตัวส่งกลับเข้าสู่ฝูงลิงใหญ่ในอนาคต
Advertisement
