สหรัฐฯ ตั้งข้อหาอดีตผู้นำคิวบา รื้อคดีเก่าเครื่องบินตก อาจใช้บุกคิวบา
จากที่เคยเป็นเพียงข่าวลือแพร่สะพัด ล่าสุดสถานการณ์ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ และคิวบาได้พุ่งถึงขีดสุด เมื่อรัฐบาลสหรัฐฯ ประกาศตั้งข้อหาอดีตผู้นำคิวบาวัย 94 ปี 'ราอูล คาสโตร' อย่างเป็นทางการ ในข้อหาสมรู้ร่วมคิด และฆาตกรรม จากเหตุการณ์กองกำลังคิวบายิงเครื่องบินพลเรือนตกเมื่อ 30 ปีก่อน ซึ่งทำให้ชาวอเมริกันเสียชีวิต 3 คน
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
การหยิบยกคดีเก่า 30 ปีขึ้นมาเอาผิดในเวลานี้ เกิดขึ้นท่ามกลางมาตรการกดดันที่แข็งกร้าวของรัฐบาลประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ทั้งการคว่ำบาตร และการปิดล้อมด้านน้ำมัน จนนำมาสู่คำถามสำคัญว่า สหรัฐฯ กำลังใช้กฎหมายเป็นข้ออ้างปูทางไปสู่ 'การแทรกแซงทางทหาร' หรือไม่?
ด้านประธานาธิบดี มิเกล ดิอัซ-กาเนล ของคิวบา ประณามความเคลื่อนไหวนี้ว่าเป็นเพียง 'ข้ออ้างทางการเมืองที่ไร้รากฐานทางกฎหมาย' เพื่อสร้างความชอบธรรมในการใช้กำลังทหารรุกรานคิวบา ขณะเดียวกัน มีรายงานการตรวจพบเครื่องบินรบและโดรนของสหรัฐฯ บินลาดตระเวนใกล้คิวบาในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ทำให้ทางการคิวบาต้องเร่งเตรียมตัวรับมือ ด้วยการฝึกซ้อม 'กองทัพประชาชน' โดยลั่นวาจาว่าพร้อมสละชีวิตเพื่อปกป้องการปฏิวัติหากจำเป็น...
เกิดอะไรขึ้นเมื่อ 30 ปีก่อน
เครื่องบินขององค์กรอาสาสมัคร “Brothers to the Rescue” ซึ่งมีฐานอยู่ในไมอามี ถูกกองกำลังคิวบายิงตกเมื่อปี 1996 เหตุการณ์ดังกล่าวกลายเป็นชนวนสำคัญที่นำไปสู่มาตรการคว่ำบาตรคิวบาที่ยังคงมีผลมาจนถึงปัจจุบัน
แหล่งข่าวเปิดเผยกับ CNN เมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า อัยการรัฐบาลกลางสหรัฐฯ กำลังพิจารณาดำเนินคดีกับคาสโตร ซึ่งขณะเกิดเหตุในปี 1996 ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหมของคิวบา ด้านกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ระบุว่า จะมีการประกาศบางอย่างในนครไมอามีในวันพุธนี้ ควบคู่กับพิธีรำลึกถึงผู้เสียชีวิต แต่ยังไม่ได้เปิดเผยอย่างชัดเจนว่าการประกาศดังกล่าวเกี่ยวข้องกับอะไร
ย้อนกลับไปในช่วงทศวรรษ 1990 องค์กร Brothers to the Rescue ทำภารกิจบินลาดตระเวนเป็นประจำ เพื่อค้นหาและช่วยเหลือชาวคิวบาที่พยายามล่องเรือหนีเข้าสหรัฐฯ
แต่ในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 1996 ระหว่างหนึ่งในภารกิจดังกล่าว กองกำลังคิวบาได้ยิงเครื่องบินขององค์กร 2 ลำตกใกล้ชายฝั่งคิวบา ด้วยขีปนาวุธนำวิถีติดตามความร้อน ตามเอกสารของสภาคองเกรสสหรัฐฯ ส่งผลให้พลเมืองอเมริกัน 3 คน และผู้พำนักในสหรัฐฯ อีก 1 คนเสียชีวิต ขณะที่เครื่องบินลำที่สามสามารถหลบหนีได้
หลังเกิดเหตุ รัฐบาลคิวบากล่าวหาองค์กร Brothers to the Rescue ว่าแอบปฏิบัติการลับต่อต้านรัฐบาลคิวบา แต่สหรัฐฯ ปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าวอย่างรวดเร็ว
รัฐบาลสหรัฐฯ ยืนยันว่า เครื่องบินขององค์กรดังกล่าวไม่มีอาวุธ และอาสาสมัครบนเครื่องไม่ได้เป็นภัยคุกคามต่อรัฐบาล กองทัพ หรือประชาชนคิวบาแต่อย่างใด
อย่างไรก็ตาม เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา สถานทูตคิวบาประจำสหรัฐฯ โพสต์ข้อความผ่าน X ระบุว่า การละเมิดน่านฟ้าคิวบาในขณะนั้นไม่ใช่ครั้งเดียว แต่เป็นส่วนหนึ่งของ “การละเมิดร้ายแรงโดยเจตนาและเป็นระบบมากกว่า 25 ครั้ง”
สถานทูตคิวบายังระบุว่า “นี่ไม่ใช่ความผิดพลาดในการคำนวณ แต่เป็นปฏิบัติการต่อเนื่องที่ทำให้ความปลอดภัยด้านการบินระหว่างประเทศตกอยู่ในความเสี่ยง”
คิวบาเตรียมพร้อมรับมือการบุก และฝึกกองทัพประชาชน
หลังจากที่สหรัฐฯ ประกาศตั้งข้อหาราอูล คาสโตร อย่างเป็นทางการ ประธานาธิบดี มิเกล ดิอัซ-กาเนล ของคิวบา ได้ออกมาประณามความเคลื่อนไหวนี้ทันทีว่า เป็นเพียงข้ออ้างทางการเมืองที่ไร้รากฐานทางกฎหมาย ซึ่งถูกนำมาใช้เพื่อบิดเบือนข้อเท็จจริง และใช้เพื่อสร้างความชอบธรรมให้กับการรุกรานทางทหารต่อคิวบา ขณะที่รัฐมนตรีต่างประเทศของคิวบาก็กล่าวหาว่าสหรัฐฯ กำลังสร้าง ‘คดีหลอกลวง’ เพื่อใช้เป็นข้ออ้างในการใช้กำลังทหารเช่นกัน
ความกังวลเรื่องการแทรกแซงทางทหารไม่ได้เป็นเพียงการคาดเดา เพราะข้อมูลการติดตามเรดาร์พบว่า ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา มีการตรวจพบเครื่องบินลาดตระเวนและโดรนของกองทัพเรือสหรัฐฯ บินวนเวียนอยู่ใกล้กับน่านฟ้าคิวบาหลายครั้ง
ด้วยสถานการณ์ที่ตึงเครียด ผู้เชี่ยวชาญด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศประเมินว่า "คิวบาจะไม่มีวันยอมจำนนต่อสหรัฐฯ โดยปราศจากการต่อสู้" ซึ่งสอดคล้องกับท่าทีของผู้นำคิวบาที่เคยประกาศจุดยืนอย่างแข็งกร้าวว่า “พวกเราพร้อมแล้ว และเราพร้อมจะสละชีวิตเพื่อการปฏิวัติ”
เพื่อเตรียมรับมือกับสถานการณ์ที่อาจลุกลาม สื่อของรัฐบาลคิวบาได้เผยแพร่ภาพประชาชนเข้ารับการฝึกทางทหาร ตามยุทธศาสตร์ “สงครามของประชาชนทั้งชาติ” ที่อดีตผู้นำ ฟิเดล คาสโตร เคยวางไว้ โดยมุ่งเน้นให้ประชาชนติดอาวุธและทำสงครามกองโจรยืดเยื้อต่อต้านผู้รุกราน มากกว่าการนำกองทัพขนาดใหญ่เข้าปะทะโดยตรง
แม้กองทัพคิวบาจะขาดแคลนอาวุธสมัยใหม่ และต้องฝึกซ้อมด้วยอาวุธยุคโซเวียตที่เก่าแก่ เช่น คลิปทหารใช้วัวลากปืนต่อสู้อากาศยาน แต่นักประวัติศาสตร์การทหารประเมินว่า กองทัพคิวบายังคงสามารถสร้างแรงต้านทานอย่างเหนียวแน่นได้ หากสหรัฐฯ เปิดฉากโจมตีภาคพื้นดินจริง เนื่องจากคิวบามีขีดความสามารถในการระดมพลและอพยพประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพสูง
