สรุปสาระกฎหมายตลาดทุน 4 ฉบับ ครม.ไฟเขียวปรับกติกา เพิ่มการกำกับดูแล

ตลาดทุนไทยกำลังปรับกติกาครั้งสำคัญ หลังที่ประชุมคณะรัฐมนตรีไฟเขียวหลักการร่างกฎหมายตลาดทุน 4 ฉบับ เพื่อปรับปรุงกฎหมายให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของตลาดและเศรษฐกิจดิจิทัล พร้อมยกระดับการกำกับดูแลผู้ประกอบธุรกิจและผู้ให้บริการที่เกี่ยวเนื่องกับตลาดทุน ตลอดจนเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมาย

สาระของการแก้กฎหมายครั้งนี้ครอบคลุมตั้งแต่การรองรับธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ การเปิดทางให้เกิดการแข่งขันในโครงสร้างพื้นฐานของตลาดทุน การกำกับดูแลผู้ประกอบธุรกิจและสำนักงานสอบบัญชี ไปจนถึงการเพิ่มอำนาจและเครื่องมือในการบังคับใช้กฎหมาย โดยมีเป้าหมายสำคัญคือทำให้ตลาดทุนมีความทันสมัย โปร่งใส แข่งขันได้ และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ลงทุนมากขึ้น

การไฟเขียวร่างกฎหมายตลาดทุนครั้งนี้มีสาระสำคัญอย่างไร SPOTLIGHT ขอชวนมาดูกันต่อ

กฎหมาย 4 ฉบับ

ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2569 เห็นชอบหลักการร่างพระราชบัญญัติตลาดทุน 4 ฉบับ ประกอบด้วย

• ร่างพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
• ร่างพระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
• ร่างพระราชบัญญัติทรัสต์เพื่อธุรกรรมในตลาดทุน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
• ร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดการประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล พ.ศ. 2561 พ.ศ. ....

ร่างพระราชบัญญัติตลาดทุนทั้ง 4 ฉบับ ผ่านการตรวจพิจารณาจากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (สคก.) แล้ว และจะเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของรัฐสภาต่อไป ก่อนประกาศในราชกิจจานุเบกษาและมีผลใช้บังคับตามที่กฎหมายกำหนด

รองนายกฯ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังกล่าวว่า กฎหมายทั้ง 4 ฉบับเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของตลาดทุนไทย ซึ่งการปรับปรุงกฎหมายทั้ง 4 ฉบับนี้เป็นการปรับกฎหมายให้ทันกับเศรษฐกิจดิจิทัล สอดคล้องกับมาตรฐานสากล และเชื่อมโยงกับกฎหมายอื่นให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน โดยมีเป้าหมายสำคัญ คือ ทำให้กฎหมายทันสมัยและรองรับโลกดิจิทัล คุ้มครองนักลงทุน และเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมาย

สาระสำคัญ 6 ด้าน

กระทรวงการคลังระบุว่า ร่างพระราชบัญญัติตลาดทุนทั้ง 4 ฉบับ มีสาระสำคัญ 6 ด้าน ดังนี้

1. ด้านการส่งเสริมตลาดทุนดิจิทัล

เป็นการรับรองให้การดำเนินการทางอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องกับตลาดทุนมีผลทางกฎหมายที่ชัดเจน ซึ่งจะช่วยอำนวยความสะดวก ลดระยะเวลาและภาระของประชาชนและผู้ประกอบธุรกิจในตลาดทุน

อีกด้านหนึ่ง ยังทำให้สามารถกำกับดูแลผู้ให้บริการระบบโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่มีนัยสำคัญต่อตลาดทุนได้ ซึ่งจะทำให้เกิดการขยายตัวของธุรกรรมหลักทรัพย์ ลดต้นทุนการประกอบธุรกิจ และเชื่อมโยงข้อมูลในตลาดทุน

2. ด้านการกำกับดูแลผู้ประกอบธุรกิจ

เป็นการยกระดับการกำกับดูแลผู้ถือหุ้นรายใหญ่ของผู้ประกอบธุรกิจ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ลงทุน การปรับปรุงแนวทางการเปิดเผยงบการเงินให้ยืดหยุ่นมากขึ้น ซึ่งจะทำให้ผู้ลงทุนสามารถเข้าถึงข้อมูลงบการเงินได้สะดวกรวดเร็ว ตลอดจนการกำหนดให้บริษัทหลักทรัพย์ที่ถูกเพิกถอนใบอนุญาตไม่จำเป็นต้องเลิกบริษัท ทำให้ยังสามารถประกอบธุรกิจอื่นได้ และประชาชนผู้ใช้บริการในธุรกิจอื่นของบริษัทหลักทรัพย์ยังคงสามารถใช้บริการต่อไปได้

3. ด้านการกำกับดูแลตลาดรองและองค์กรที่เกี่ยวเนื่อง

เป็นการปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์ที่จะเปิดโอกาสให้ผู้ที่มีเทคโนโลยีและสนใจประกอบธุรกิจการเป็นศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์สามารถทำธุรกิจได้ง่ายขึ้น ส่งเสริมให้เกิดการแข่งขัน ลดความเสี่ยงในระบบ และทำให้ผู้ลงทุนมีทางเลือกมากขึ้น อีกทั้งเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแลตลาดหลักทรัพย์ให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล

นอกจากนี้ ยังเป็นการยกระดับการกำกับดูแลสำนักหักบัญชี ศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ และนายทะเบียนหลักทรัพย์ ซึ่งจะช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับตลาดทุนไทย

4. ด้านการระดมทุนและกำกับดูแลสำนักงานสอบบัญชีและผู้ให้บริการที่เกี่ยวเนื่องกับตลาดทุน

เป็นการกำหนดให้รายงานทางการเงินของกิจการในตลาดทุนต้องผ่านการตรวจสอบจากผู้สอบบัญชีและสำนักงานสอบบัญชีที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงาน ก.ล.ต. และการกำหนดให้ผู้ให้บริการที่เกี่ยวเนื่องในตลาดทุนต้องได้รับความเห็นชอบจากสำนักงาน ก.ล.ต. ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้การรายงานทางการเงินมีความน่าเชื่อถือ และสามารถกำกับดูแลผู้ให้บริการที่เกี่ยวเนื่องกับตลาดทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

5. ด้านการเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายและการกำหนดมาตรการลงโทษ

เป็นการกำหนดให้พนักงานเจ้าหน้าที่ของสำนักงาน ก.ล.ต. เป็นพนักงานสอบสวนร่วมกับพนักงานสอบสวนหรือพนักงานสอบสวนคดีพิเศษในความผิดบางประเภทที่มีผลกระทบต่อตลาดทุนและเศรษฐกิจของประเทศอย่างรุนแรง ซึ่งจะช่วยลดขั้นตอนในการดำเนินคดีในชั้นก่อนฟ้อง เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายเป็นไปด้วยความรวดเร็ว

นอกจากนี้ การกำหนดมาตรการปรับเป็นพินัยจะช่วยลดระยะเวลาในการดำเนินคดี ทำให้ขั้นตอนการดำเนินคดีมีความรวดเร็วกว่าการดำเนินคดีอาญา

6. ด้านการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์

เป็นการปรับปรุงองค์ประกอบของคณะกรรมการ กำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (คณะกรรมการ ก.ล.ต.) ให้มีความครอบคลุมยิ่งขึ้น รวมทั้งปรับปรุงอำนาจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง คณะกรรมการ ก.ล.ต. และสำนักงาน ก.ล.ต. ในการลดหรือยกเว้นค่าธรรมเนียมให้มีความชัดเจน เพื่อรองรับการดำเนินการตามนโยบายของรัฐในการส่งเสริมผลิตภัณฑ์และบริการเพื่อให้เกิดการพัฒนาตลาดทุน

เสริมเครื่องมือรัฐคุมตลาดทุน สร้างความเชื่อมั่น

วินิจ วิเศษสุวรรณภูมิ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ในฐานะโฆษกกระทรวงการคลังกล่าวว่า ร่างพระราชบัญญัติทั้ง 4 ฉบับเป็นการปรับปรุงกฎหมายให้ทันสมัย สอดคล้องกับมาตรฐานสากล ส่งเสริมการแข่งขัน ลดภาระและต้นทุนของผู้ประกอบธุรกิจ ตลอดจนคุ้มครองผู้ลงทุนให้สามารถเข้าถึงข้อมูลการลงทุนที่โปร่งใสและเชื่อถือได้ ลดความเสี่ยงจากการกระทำที่ไม่เป็นธรรมในตลาดทุน ซึ่งจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ลงทุน

สำหรับภาครัฐจะมีเครื่องมือกำกับดูแลและบังคับใช้กฎหมายที่มีความรวดเร็วและได้สัดส่วนกับลักษณะความผิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในคดีการกระทำความผิดบางประเภทที่มีผลกระทบต่อตลาดทุนและเศรษฐกิจของประเทศอย่างรุนแรง ซึ่งจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นของผู้ลงทุนทั้งในและต่างประเทศ อันจะช่วยสนับสนุนการพัฒนาตลาดทุนไทยให้เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว

พรอนงค์ บุษราตระกูล เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) กล่าวว่า ร่างกฎหมายตลาดทุนทั้ง 4 ฉบับ เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยยกระดับโครงสร้างตลาดทุนไทยเดินหน้าสู่ขั้นตอนต่อไปได้อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้ตลาดทุนมีความให้ทันสมัย โปร่งใส และแข่งขันได้ในระยะยาว พร้อมทั้งมุ่งเน้นการกำกับดูแลผู้ประกอบธุรกิจและผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้อง และการเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายให้มีความรวดเร็วและเข้มข้นยิ่งขึ้น ตลอดจนสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเติบโตอย่างยั่งยืน เสริมความเชื่อมั่นของผู้ลงทุน และเพิ่มบทบาทตลาดทุนในการสนับสนุนเศรษฐกิจของประเทศ