ผลชันสูตร "สีดอหูพับ" เสียชีวิตจากการสำลักอาหาร - ภาวะCapture Myopathy

สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 8 เปิดผลชันสูตรช้างป่า "สีดอหูพับ" พบเสียชีวิตจากการสำลักอาหาร ร่วมภาวะ Capture Myopathy แบบเฉียบพลัน

(4 ก.พ. 2569) สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 8 (ขอนแก่น) ได้มีการรายงานผลการดำเนินการและผลการผ่าชันสูตรซากช้างป่า "สีดอหูพับ" ซึ่งเสียชีวิตระหว่างการเคลื่อนย้ายคืนถิ่น เมื่อช่วงกลางดึกที่ผ่านมา โดยผลการวินิจฉัยเบื้องต้นจากทีมสัตวแพทย์ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ระบุว่า สาเหตุการเสียชีวิตเกิดจากภาวะทางเดินหายใจล้มเหลว จากการสำลักอาหาร ร่วมกับภาวะ Capture Myopathy แบบเฉียบพลัน ส่งผลให้เกิดภาวะช็อกและหัวใจล้มเหลว

รายงานระบุว่า ในวันที่ 4 ก.พ. 2569 สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 8 (ขอนแก่น) ได้ร่วมกับรองผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น ผู้อำนวยการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดขอนแก่น รองสารวัตรสถานีตำรวจภูธรเวียงเก่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง จัดพิธีทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้แก่ช้างป่า "สีดอหูพับ" ภายหลังจากนั้น ทีมสัตวแพทย์จากกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ได้ดำเนินการผ่าชันสูตรซากเพื่อหาสาเหตุการเสียชีวิต พร้อมเก็บชิ้นเนื้อตัวอย่างส่งตรวจพิสูจน์ทางห้องปฏิบัติการ

ทั้งนี้การเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อได้ดำเนินการแล้วเสร็จและอยู่ระหว่างการกลบฝังซาก ตามหลักวิชาการและมาตรฐานด้านสัตวแพทย์ รายงานยังอธิบายถึงความเสี่ยงของการจับบังคับและเคลื่อนย้ายช้างป่า โดยระบุว่า ช้างป่าเป็นสัตว์ป่าขนาดใหญ่และมีความอันตราย การจับบังคับด้วยการวางยาซึมหรือยาสลบ จำเป็นต้องใช้บุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในการประเมินปัจจัยต่างๆ เช่น น้ำหนัก อายุ พฤติกรรม และภาวะสุขภาพ อย่างไรก็ตามการประเมินช้างป่าในพื้นที่ธรรมชาติเป็นไปได้ยาก จึงอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน

ตามหลักวิชาการก่อนการวางยาซึม หรือ ยาสลบ ในสัตว์เลี้ยงหรือมนุษย์ จำเป็นต้องมีการงดน้ำและงดอาหารเพื่อประเมินสุขภาพ แต่ในกรณีของสัตว์ป่าในธรรมชาติไม่สามารถดำเนินการตามขั้นตอนดังกล่าวได้ จึงมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน อาทิ การสำลักอาหาร ภาวะช็อก ภาวะฮีตสโตรก หรือ ภาวะ Capture Myopathy รวมถึงภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ตามหลักวิชาการ

ผลการผ่าซากช้างป่า "สีดอหูพับ" เพศผู้ อายุประมาณ 15-20 ปี น้ำหนักประมาณ 2.3 ตัน พบความผิดปกติหลายประการ ได้แก่

1. พบเศษอาหารและเศษหญ้าในช่องปาก

2. พบลักษณะฟองอากาศ(Frostyfoam)ในหลอดลม

3. ผนังทางเดินอาหารมีลักษณะซีด

4. กล้ามเนื้อหัวใจขยายตัวพบจุดเลือดออกและมีสีซีด

5. เยื่อหุ้มม้ามซีดแต่เนื้อเยื่อม้ามมีสีแดงผิดปกติ

6. พบไขมันในช่องท้องในปริมาณมาก

7. พบอาหารในทางเดินอาหารจำนวนมากโดยเฉพาะอ้อยและมันสำปะหลังและพบจุดเลือดออกเป็นปื้น

8. ลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่พบเลือดออกเป็นปื้น

9. ตับมีลักษณะซีดและพบจุดเลือดออก

10. พบไขมันพอกบริเวณอัณฑะ

สำหรับการเก็บตัวอย่างทีมสัตวแพทย์ได้เก็บตัวอย่างจาก

1. เศษอาหารในช่องปากและกระเพาะอาหาร

2. กล้ามเนื้อหัวใจ

3. ปอด

4. ผนังกระเพาะอาหาร

5. ม้าม

6. ลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่

โดยการวินิจฉัยเบื้องต้นของการเสียชีวิตระบุสาเหตุสำคัญ2ประเด็นคือ

1. ภาวะทางเดินหายใจล้มเหลวจากการสำลักอาหารและการอุดตันของหลอดลม

2. การเกิดภาวะ Capture Myopathy แบบเฉียบพลัน ส่งผลให้เกิดภาวะช็อกและหัวใจล้มเหลว