เคยเป็นไหม? ‘อาการบ้านหมุน’ มาดูกันว่า เกิดจากสาเหตุอะไร

อาการวิงเวียนศีรษะ สิ่งของรอบตัวหมุนเคว้ง รู้สึกโคลงเคลงแม้ยืนนิ่งอยู่กับที่ หรือที่คนทั่วไปเรียกว่า ‘อาการบ้านหมุน‘ ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดยหนึ่งในสาเหตุที่พบได้บ่อยนั้น เกิดจาก โรคหินปูนในหูชั้นในเคลื่อน

โรคหินปูนในหูชั้นในเคลื่อนคืออะไร?

โรคหินปูนในหูชั้นในเคลื่อน (Benign Paroxysmal Positional Vertigo: BPPV) เกิดจากตะกอนหินปูนภายในอวัยวะการทรงตัวในหูชั้นใน เคลื่อนที่หลุดออกจากอวัยวะควบคุมการทรงตัว ทำให้เกิดการส่งสัญญาณไปยังระบบประสาทส่วนกลาง ที่กระตุ้นให้เกิดอาการเวียนศีรษะแบบบ้านหมุนขึ้นมา

อาการบ้านหมุน จากโรคหินปูนในหูชั้นในเคลื่อน

  • มีอาการเวียนศีรษะบ้านหมุนเมื่อเปลี่ยนท่าทางศีรษะ
  • มีอาการเวียนศีรษะทันทีทันใด เมื่อล้มตัวลงนอน พลิกตะแคงขวา หรือก้มเงยหน้า
  • บางรายอาจมีอาการคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย
  • อาการเวียนศีรษะมักเกิดไม่นาน ราว 1 นาที แล้วทุเลาลง
  • อาการอาจกลับมาได้อีก เมื่อขยับศีรษะในท่าเดิมซ้ำ แต่จะไม่รุนแรงเท่าครั้งแรก
  • อาการเวียนศีรษะมักเป็นอยู่หลายวัน แล้วจะดีขึ้นในเวลาสัปดาห์ถึงเดือน

บ้านหมุน เกิดกับใครได้บ้าง?

อาการบ้านหมุน หรือ โรคหินปูนในหูชั้นในเคลื่อน พบได้ในคนอายุ 30-70 ปี ส่วนมากมักเกิดกับผู้มีอายุ 50 ปีขึ้นไป และพบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย อัตราส่วนประมาณ 2:1 โดยโรคสามารถได้เกิดกับหูทั้ง 2 ข้าง แต่โดยทั่วไปมักเกิดกับหูเพียงข้างเดียว

สาเหตุของโรคหินปูนในหูชั้นในเคลื่อน

สาเหตุที่ทำให้หินปูนในหูชั้นในเคลื่อน ได้แก่ การเกิดอุบัติเหตุ การกระแทกบริเวณศีรษะ ความเสื่อมตามอายุที่มากขึ้น มีภาวะอักเสบในหูชั้นใน มีการผ่าตัดหูชั้นกลางหรือใน มีการเคลื่อนไหวศีรษะซ้ำ ๆ เช่น การทำงานที่ต้องก้ม ๆ เงย ๆ

การตรวจวินิจฉัย และแนวทางรักษาอาการบ้านหมุน

แพทย์จะซักประวัติ ตรวจร่างกาย และทดสอบ Dix-Hallpike Maneuver โดยจะให้ผู้ป่วยล้มตัวลงนอนหงายอย่างรวดเร็ว ในท่าศีรษะตะแคง และห้อยศีรษะเล็กน้อย หากพบการกระตุกของลูกตา ร่วมกับอาการเวียนศีรษะ จะเป็นลักษณะที่บ่งชี้ของโรคนี้ ซึ่งหากพบว่า เกิดจากโรคหินปูนในหูชั้นในเคลื่อน จะมีแนวทางการรักษาดังนี้

  • รักษาตามอาการ ให้ยาบรรเทาการเวียนศีรษะ และแนะนำให้หลีกเลี่ยงท่าทาง หรือกิจกรรมที่กระตุ้นให้เวียนศีรษะ
  • ทำกายภาพบำบัด เน้นฝึกการเคลื่อนไหวศีรษะและลำคอ เพื่อให้ตะกอนหินปูนเคลื่อนกลับเข้าไปภายในอวัยวะการทรงตัวในหูชั้นในตามเดิม
  • การผ่าตัด ใช้รักษาผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง และรักษาด้วยการทำกายภาพบำบัดไม่ได้ผล

นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงปัจจัยอื่น ๆ ที่กระตุ้นให้เกิดอาการบ้านหมุนมากขึ้น เช่น ความเครียด การพักผ่อนไม่เพียงพอ รวมถึงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เป็นต้น

พญ.ภัทราพร อุ่ยรุ่งโรจน์ โสต ศอ นาสิกแพทย์ (หู คอ จมูก) โรงพยาบาลเวชธานี
keyboard_arrow_up