‘หญ้าแฝก’ ต้นหญ้าของพระราชา กับคุณค่ามหาศาลในการอนุรักษ์น้ำและดิน

จากวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ที่ทรงอยากจะหาวิธีในการอนุรักษ์ดินและน้ำ ก่อกำเนิดสู่การปลูก “หญ้าแฝก” หรือ “ต้นหญ้าของพระราชา” กับทำหน้าที่โอบดิน อุ้มน้ำ เดอะแชร์ เก้าอี้มีเรื่อง จะพาไปดูประโยชน์ของหญ้าแฝก กับสามแขกรับเชิญ พล่ากุ้ง วงชาติ ธรรมวิจินต์ ฝ้าย นิชานันท์ ฝั้นแก้ว และ แจ็ค แฟนฉัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ทรงกล่าวถึงเรื่องหญ้าแฝกตั้งแต่ปี  พ.ศ. 2534 โดยมีพระราชดำริให้หน่วยงานต่างๆ นำ ‘หญ้าแฝก’ มาทำการศึกษา ทดลอง และดำเนินการปลูก ด้วยว่าหญ้าชนิดนี้ มีคุณสมบัติที่มีประโยชน์มากมาย เป็นการป้องกันการพังทลายของดิน ช่วยปรับปรุงบำรุงดิน

มานะ เซียงสันเที๊ยะ รองประธานเครือข่ายคนรักหญ้าแฝกแห่งประเทศไทย อีกหนึ่งองค์กรที่น้อมนำเอาพระราชดำริมาปฏิบัติตาม และเผยแพร่การปลูกหญ้าแฝกให้แพร่หลาย เพราะถึงแม้จะมีประโยชน์ แต่เนื่องจากเป็นพืชตระกูลหญ้า ทำให้ประชาชนยังคงไม่กล้านำมาปลูกมากนัก โดยทำหน้าที่ในการส่งเสริมเรื่องการปลูกหญ้าแฝกเพื่อขยายพันธุ์ การปลูกเพื่อป้องกันการพังทลายของดิน ปลูกเพื่ออุ้มน้ำให้กับต้นไม้ ทำให้ดินชุ่มน้ำ เกษตรกรไม่ต้องรดน้ำบ่อย หรือปลูกเพื่อเพิ่มอินทรีย์วัตถุให้กับดิน

มานะ เล่าถึงประโยชน์ของหญ้าแฝกว่า เมื่อขุดบ่อน้ำและปลูกหญ้าแฝกรอบๆ รากของมันจะหยั่งลงไปในดินลึกมาก ช่วยป้องกันไม่ให้ขอบบ่อพังทลาย ตอนปลูกก็ทำได้ง่ายๆ ไม่ต้องปรับปรุงดิน ประโยชน์อื่นๆ ของรากหญ้าแฝกก็คือ ช่วยสกัดอินทรีย์วัตถุให้คงอยู่ในดิน ช่วยชะลอน้ำในพื้นที่ภูเขา กรณีที่มีน้ำหลาก หญ้าแฝกจะช่วยชะลอน้ำไม่ให้ไหลลงมาท่วมในพื้นที่ต่ำกว่าได้ สามารถใช้เป็นแนวป้องกันไฟป่าได้เนื่องจากมีลักษณะเป็นพืชสด ไม่ติดไฟ และใช้ในการระเบิดดินดาน หรือดินที่มีแข็งมาก ไม่มีสารอาหาร เนื่องจากไม่มีอากาศเข้าไปแทรกได้ ทำให้ไม่มีจุลินทรีย์อาศัยอยู่ ให้กลับมาเป็นดินที่มีประโยชน์และสามารถใช้ทำการเกษตรได้

หญ้าแฝก มีทั้งหมด 43 สายพันธุ์ด้วยกัน แบ่งกว้างๆ ตามพื้นที่การปลูก ได้เป็นสองส่วน คือแฝกลุ่ม และแฝกดอน แฝกลุ่มจะปลูกในพื้นที่ลุ่ม บริเวณริมน้ำ ทนต่อน้ำท่วม ส่วนแฝกดอนจะทนแล้ง มักปลูกในบนพื้นที่เขา ซึ่งนอกจากส่วนรากที่มีประโยชน์ในการอนุรักษ์ดินและน้ำแล้ว ใบของหญ้าแฝกสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างหลากหลายเช่นกัน เช่น เอาไปเลี้ยงสัตว์อย่าง วัว ควาย หรือนำไปแปรรูเป็นผลิตภัณฑ์จักสานต่างๆ

ร้านภัทรพัฒน์ หนึ่งในร้านค้าโครงการของมูลนิธิชัยพัฒนา ก็เป็นอีกแห่งหนึ่งที่ขายสินค้าแปรรูปจากหญ้าแฝก โดยมี กศน.ตำบลโนนไทย จังหวัดนครราชสีมา เป็นผู้ที่สามารถพัฒนาการแปรรูปหญ้าแฝกเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ให้ออกมาเป็นหลักสูตรการเรียนรู้ เปิดให้ผู้ที่สนใจเข้าไปเรียนได้ โดยหยิบเอาจุดเด่นคือความเหนียวของหญ้าแฝก มาทำเป็นเชือกและถักเป็นเครื่องประดับ

ผู้ที่เข้าร่วมโครงการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากหญ้าแฝกนี้ เมื่อลองทำบัญชีรายได้แล้วพบว่าสามารถสร้างรายได้เสริมกว่า 9,200 บาทต่อเดือน เรียกได้ว่านอกจากจะอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมยังเป็นอีกช่องทางสร้างอาชีพที่ยั่งยืน สร้างความสุขให้ชาวไทย จากพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ติดตามเรื่องแชร์ดีๆ เด็ดๆ เฮฮากับเรื่องราวน่ารู้ ได้ในรายการ เดอะแชร์ เก้าอี้มีเรื่อง   

keyboard_arrow_up