“ลูกจัน” พืชท้องถิ่นของประเทศไทย ที่มีผลกลิ่นหอมหวานเฉพาะตัว

จัน, จันอิน, จันโอ, จันขาว หรือ จันลูกหอม ทั้งหมดนี้ล้วนแต่เป็นชื่อของต้นไม้ท้องถิ่นของประเทศไทย ที่อยู่ในวงศ์เดียวกับมะพลับและมะเกลือ เปลือกต้นสีน้ำตาลอมดำ ใบเดี่ยว ดอกขนาดเล็ก สีขาวหรือเหลือง และมีความโดดเด่นอยู่ที่ผลสีเหลืองสดใส ซึ่งผลจะมีสองแบบคือ ผลที่มีรอยบุ๋มตรงกลาง เมล็ดลีบหรือไม่มีเมล็ด เรียกลูกจันอิน ส่วนผลที่ไม่มีรอยบุ๋ม มีเมล็ด 2-3 เมล็ดเรียกลูกจันโอ เมื่อยามสุกจะมีรสหวาน และส่งกลิ่นหอมเฉพาะตัว สามารถนำมารับประทานได้ทั้งผลสด หรือนำไปแปรรูปเป็นของหวาน

นอกจากนี้ลูกจันยังมีสรรพคุณทางยาที่ช่วยแก้อาการนอนไม่หลับ กระสับกระส่าย เนื้อไม้มีรสขมปนหวาน เป็นยาบำรุงประสาท แก้ร้อนใน แก้ไข้ ขับพยาธิ แก่นใช้ต้มรวมกับสมุนไพรอื่น ใช้เป็นยาแก้ไข้ ผลดิบทางภาคอีสานนำไปตำส้มตำ โดยสับทั้งเปลือก ใช้แทนมะละกอ ปรุงรสเปรี้ยวด้วยมะยมและมะเฟือง

ต้นจันถือเป็นต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัยศิลปากร โดยมีต้นที่ยืนต้นเก่าแก่อยู่คู่กับวังท่าพระมาช้านาน และยังมีต้นเก่าแก่อีกต้นที่พระตำหนักทับขวัญ พระราชวังสนามจันทร์ และเป็นที่มาของเพลงกลิ่นจัน ปัจจุบันมีการปลูกต้นจันที่วิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรีเพิ่มขึ้นด้วย

keyboard_arrow_up