“ปลากระโห้” สัตว์น้ำประจำกรุงเทพฯ ที่อยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์

แม้ปลาจะเป็นส่วนหนึ่งในวัฒนธรรมไทยมาอย่างช้านาน แต่ด้วยความเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่ถาโถมเข้ามาจาทุกทิศทาง ทำให้ระยะห่างความสัมพันธ์ระหว่างปลากับคนเริ่มแปรเปลี่ยน จนบางครั้งเราอาจไม่รู้ด้วยซ้ำว่าแต่ละจังหวัดนั้นมีปลาประจำจังหวัดเป็นของตัวเอง และแม้แต่กรุงเทพมหานครเองก็มีด้วยเช่นกัน นั่นคือ “ปลากะโห้”

ปลากระโห้ (Siamese giant carp) ซึ่งเป็นปลาเพียงชนิดเดียวที่อยู่ในสกุล Catlocarpio เป็นปลาน้ำจืดที่มีขนาดเกล็ดที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก และเป็นปลาในวงศ์ปลาตะเพียนที่มีขนาดใหญ่ที่สุดอีกด้วย โดยเฉลี่ยมักมีขนาดประมาณ 1.5 เมตร แต่พบใหญ่สุดได้ถึง 3 เมตร หนักได้ถึง 150 กิโลกรัม ซึ่งจัดเป็นปลาน้ำจืดไทยขนาดใหญ่ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กรมประมงเพาะพันธุ์ปลาที่อยู่ในลำน้ำดั้งเดิมเพื่ออนุรักษ์ฟื้นฟู จนผสมเทียมได้สำเร็จบริเวณเขื่อนชัยนาท แต่ก็ยังขาดแคลนพ่อแม่พันธุ์ จึงทรงมีพระบรมราชานุญาต ให้กรมประมงทดลองใช้ปลากระโห้ในสระพระตำหนักจิตรลดารโหฐานมาเพาะพันธุ์ และประสบความสำเร็จในที่สุด

ในอดีต ปลากะโห้พบเฉพาะในแม่น้ำสายใหญ่ ตั้งแต่แม่น้ำแม่กลองถึงแม่น้ำโขง โดยเฉพาะในแม่น้ำเจ้าพระยาในแถบที่ราบลุ่มภาคกลางของประเทศไทยในหลายจังหวัด และยังพบได้บ้างที่แม่น้ำป่าสัก ในต่างประเทศพบได้ที่ลาว, กัมพูชา และเวียดนาม แต่ปัจจุบันลดจำนวนลงไปมากเรื่องจากปัญหาเรื่องสิ่งแวดล้อมและการถูกจับเป็นจำนวนมาก จัดอยู่ในสถานภาพเป็นปลาใกล้สูญพันธุ์ชนิดหนึ่ง ซึ่งปลากระโห้ที่พบได้ทุกวันนี้ส่วนใหญ่เป็นปลาที่เกิดจากการเพาะพันธุ์ และผสมเทียมในที่เลี้ยงของของกรมประมง ก่อนจะนำไปปล่อยในแหล่งน้ำธรรมชาติ ซึ่งในแต่ละปีละมีปลากว่า 200,000-1,000,000 ตัวถูกปล่อยลงในแหล่งน้ำต่างๆ แต่ทว่าโอกาสที่ลูกปลาเหล่านี้จะเติบโตจนเต็มวัยในธรรมชาติก็มีโอกาสน้อยมาก

keyboard_arrow_up