ฤา จะถึงคราวสูญพันธุ์!? เมื่อ “ปลาบึก” ไม่มีเหลือในธรรมชาติ และปลาส่วนใหญ่เกิดจากการ “ผสมเทียม”

แม้จะฟังดูไม่น่าเชื่อ เพราะไม่ว่าจะในตลาดปลา หรือแม้แต่ในร้านอาหาร ก็ล้วนแต่สามารถหาปลาบึก ทั้งที่ตายแล้ว หรือยังมีชีวิตอยู่ได้ไม่ยาก แต่ส่งหนึ่งที่ทั้งนักชิมและคนเลี้ยงปลาบางส่วนอาจยังไม่ทราบ นั่นคือปลายักษ์จากแม่น้ำโขงที่เราเห็นกันทุกวันนี้ล้วนแต่เกิดจากการ “ผสมเทียม” ทั้งสิ้น

จากข้อมูลของ องค์การกองทุนสัตว์ป่าโลกสากล (WWF) ซึ่งได้เปิดเผยตัวเลขเกี่ยวกับสถิติการจับปลาบึกในช่วงปี 2529-2538 ที่สามารถจับปลาบึกได้รวมกันถึง 362 ตัว ในขณะที่ช่วงปี 2539-2549 หรือหลังจากที่มีการสร้างเขื่อนบริเวณต้นแม่น้ำโขง พบว่าสามารถจับปลาบึกรวมกันได้เพียง 48 ตัวเท่านั้น

จากข้อมูลดังกล่าวทำให้มีการตั้งข้อสังเกตว่า การสร้างสิ่งปลูกสร้างที่ขวางกั้นลำน้ำโขง ได้กลายเป็นอุปสรรคต่อการขยายพันธุ์ของปลาบึกหรือไม่? เพราะนอกจากปลาบึกขนาดใหญ่ที่พร้อมผสมพันธุ์ที่จับได้นั้น ยังไม่เคยมีใครพบเห็นลูกปลาบึกในธรรมชาติเลย

องค์การสวนสัตว์ ในพระบรมราชูปถัมภ์

ปัจจุบัน ปลาบึกที่มีขาย หรือแม้แต่ที่ถูกจับได้จากธรรมชาตินั้น ส่วนใหญ่เกิดจากการผสมเทียมโดยกรมประมงทั้งสิ้น และลูกปลาเหล่านั้นจะถูกนำไปปล่อยไปในแหล่งน้ำหลายแห่งในประเทศ อาทิ เขื่อนบางลาง จังหวัดยะลา, เขื่อนแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี, บ่อน้ำภายในมหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม เป็นต้น โดยมีการกำหนดให้จับได้เป็นช่วงระยะเวลาและปริมาณที่ชัดเจน เช่น ที่เขื่อนแก่งกระจานมีการปล่อยปลาบึกลงไปตั้งแต่ปี พ.ศ. 2528 มีกำหนดในช่วงปลายปีถึงต้นปี เนื่องจากเป็นช่วงฤดูหนาว ที่น้ำจะมีอุณหภูมิเย็น ปลาบึกจะลอยตัวขึ้นมาบริเวณผิวน้ำเพื่อเล่นน้ำ ทำให้จับได้ง่าย

โดยธรรมชาติแล้ว ปลาบึก นั้นอาศัยอยู่ในแม่น้ำโขงตั้งแต่ประเทศจีน, ลาว, พม่า, ไทย เรื่อยมาตลอดความยาวของแม่น้ำรวมไปถึงแควสาขาต่าง ๆ เช่น แม่น้ำงึม, แม่น้ำมูล, แม่น้ำสงคราม แต่ไม่พบในตอนปลายของแม่น้ำโขงที่เป็นน้ำกร่อย ปัจจุบันเป็นปลาที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์เนื่องจากการจับปลามากเกินไป คุณภาพน้ำที่แย่ลงจากการพัฒนาและการสร้างเขื่อนบริเวณต้นน้ำ ปัจจุบัน IUCN จัดปลาบึกอยู่ในกลุ่ม Critically Endangered ซึ่งเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์มาก และติดอยู่ในบัญชี ไซเตส กลุ่ม 1 ชนิดสัตว์ป่าและซากของสัตว์ป่าท้ายบัญชีอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่า และพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ (CITES)

ภาพวาดบนผนังกำแพงวัดแห่งหนึ่งในอำเภอเชียงของ
keyboard_arrow_up