สำคัญกว่าแค่ผลิต iPhone เพราะ “แรร์เอิร์ธ” พบอยู่ในสิ่งของต่างๆ ที่เราใช้กันอยู่ทุกวัน

จากกรณีที่ประธานาธิบดี สีจิ้นผิง ได้เดินทางไปเยี่ยมโรงงานผลิต แร่แรร์เอิร์ธ (Rare-earth) ที่มณฑลเจียงซี ซึ่งเป็นแหล่งผลิตแร่ดังกล่าวที่สำคัญของประเทศ และจีนยังเป็นผู้ผลิตในสัดส่วนถึง 90% ของทั้งโลก พร้อมทั้งส่งสัญญาณไปถึง ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ที่เริ่มตัดสัมพันธ์ทางการค้ากับหัวเว่ย ด้วยการขู่ไม่ส่งแร่แรร์เอิร์ธที่ใช้ในการผลิตชิปให้กับสหรัฐฯ ที่หลายฝ่ายมองว่าจะส่งผลกระทบต่อการผลิต iPhone โดยตรง (อ่านเพิ่มเติม : เปิดข้อพิพาท “แร่แรร์เอิร์ธ” เมื่อสหรัฐฯ เคยร้อง WTO กรณีจีนจำกัดการส่งออกแร่หายาก / “แรร์เอิร์ธ” แร่สำคัญในการผลิต iPhone ที่จีนขู่จะระงับการส่งออกให้สหรัฐฯ)

ถึงจะบอกว่า แร่แรร์เอิร์ธ (Rare-earth) มีความสำคัญต่อการผลิตไอโฟน ร่วมถึงชิ้นส่วนในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ อย่างเลี่ยงไม่ได้ แต่ในความเป็นจริงแล้ว แร่หายากเหล่านี้มีประโยชน์ในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีชั้นสูงจำนวนมาก และมีแนวโน้มความต้องการสูงขึ้นทุกปี เนื่องจากแรร์เอิร์ทนั้นสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง เช่น

1. เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในกระบวนการกลั่นน้ำมันปิโตรเลียม

2. ใช้งานด้านโลหกรรม เป็นส่วนประกอบของโลหะผสมซึ่งประกอบด้วยธาตุซีเรียม นีโอดิเมียมแพลเลเดียม แทนทาลัม ซาแมเรียม เทลลูเรียม และอิตเทรียม ในการผลิตเหล็กกล้าไร้สนิม เหล็กกล้าคาร์บอน โลหะทนการกัดกร่อนที่อุณหภูมิสูง โลหะผสมชนิดพิเศษ (super alloy) ต่างๆ

3. ใช้ในอุตสาหกรรมเซรามิก เป็นตัวให้สีแก่เครื่องปั้นดินเผา

4. อุตสาหกรรมแก้ว ที่มีการใช้ซีเรียมหรือซีเรียมออกไซด์เป็นผงขัดเลนส์ สารฟอกแก้ว (ตัวเพิ่มหรือลดสีของแก้ว) ซึ่งทำหน้าที่เป็นสารคงตัวต้านสีจางจากแสงเหนือม่วง และต้านสีน้ าตาลจากการแผ่รังสีพลังงานสูง อุปกรณ์ทางแสง เลนส์พิเศษที่มีส่วนผสมของแลนทานัม (La2O3)และใช้เป็น filters

5. ในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และแสงสว่าง ใช้เป็นตัวเก็บประจุ ขั้วประจุสารกึ่งตัวนำ เป็นส่วนประกอบของคอมพิวเตอร์ ใช้ในอุตสาหกรรมหลอดไฟฟ้าเรืองแสง อุตสาหกรรมหลอดภาพโทรทัศน์สี จอเรดาร์จอแสดงข้อมูล จอเอกซเรย์ และธาตุนีโอดิเมียมใช้ในวงการแสงเลเซอร์

6. ในอุสาหกรรมนิวเคลียร์ ใช้เป็นตัวควบคุมลำแสงนิวตรอน เป็นเชื้อเพลิงปฏิกรณ์ปรมาณูในโรงงานไฟฟ้าปรมาณู

7. ใช้ในงานต่างๆ เช่น งานถ่ายรูป สารหล่อลื่น เครื่องประดับ เครื่องวัดอุณหภูมิ การผลิตผ้า ตัวทำให้สีและหมึกแห้ง

นอกจากนี้ ในบรรดาแรร์เอิร์ธทั้ง 17 ชนิดนี้ ยังมีคุณสมบัติเฉพาะที่ใช้ในการผลิตวัสดุเฉพาะ ที่จำเป็นต้องใช้แร่เฉพาะตัวอีกด้วย เช่น

1. แลนทานัม (La) ใช่การผลิตหลอดไฟคาร์บอนอาร์ก ที่ใช้ในอุตสาหกรรมโทรทัศน์ แบตเตอรี่ หินเหล็กไฟ และเลนส์สำหรับกล้องถ่ายภาพ

2. ซีเรียม (Ce) เป็นธาตุหายากที่นำไปใช้ในการผลิตเครื่องฟอกไอเสีย ในเครื่องยนต์ที่ใช้เชื้อเพลิงดีเซล หลอดไฟคาร์บอนอาร์ก หินเหล็กไฟ น้ำยาขัดกระจก และตู้อบ

3. เพรซีโอดิเมียม (Pr) ใช้เพิ่มความแข็งแรงในโลหะผสมอัลลอยด์ และแมกนีเซียม เมื่อนำไปใช้เครื่องยนต์อากาศยาน ผลิตตัวขยายสัญญาน ในสายเคเบิลใยแก้วนำแสง ผลิตกระจกที่ใช้ในแว่นตาเชื่อมโลหะ

4. นีโอดิเมียม (Nd) เป็นสารหลักในการผลิตแม่เหล็กนีโอดิเนียม เพื่อผลิตฮารด์ดิสในคอมพิวเตอร์ กังหันลม รถยนต์ไฮบริดจ์ หูฟัง ไมโครโฟน สารให้สีแก่แก้ว หินเหล็กไฟ แว่นตาเชื่อมโลหะ

5. โพรมีเทียม (Pm)ไม่พบในธรรมชาติ ต้องสังเคราะห์ขึ้น โดยผ่านกระบวนการยูเรเนียมฟิวส์ชั่น (uranium fission) เป็นส่วนผสมในสีสะท้อนแสง แบตเตอรี่พลังงานนิวเคลียร์สำหรับเครื่อง x-ray แบบพกพา

6. ซาแมเรียม (Sm) เป็นสารที่ใช้ผสมโคบอลต์ ผลิตเป็นแม่เหล็กถาวร ผลิตขีปนาวุธที่ใช้ในการรบ หลอดไฟคาร์บอนอาร์ก และหินเหล็กไฟ

7. ยูโรเพียม (Eu) สารเรืองแสงที่เป็นองค์ประกอบสีแดงในจอโทรทัศน์ และจอคอมพิวเตอร์ หลอดฟลูออเรสเซนต์ แสงเลเซอร์

8. แกโดลิเนียม (Gd) แท่งควบคุมในปฏิกรณ์นิวเคลียร์ เครื่องมือทางการแพทย์ magnetic resonance imaging (MRI) อุตสาหกรรมโลหกรรม ที่ต้องการเพิ่มคุณภาพของเหล็ก โครเมียมและโลหะอื่น ๆ

9. เทอร์เบียม (Tb) ใช้ในการผลิตอิเล็กทรอนิกส์เซ็นเซอร์ เซลเชื้อเพลิง ที่ใช้สำหรับอุณหภูมิสูง แสงเลเซอร์ และสารเรืองแสงสีเขียวในโทรทัศน์

10. โฮลเมียม (Ho) ผลิตแม่เหล็กความเข้มสูง แท่งควบคุมในปฏิกรณ์นิวเคลียร์ แสงเลเซอร์ สารเพิ่มสีให้แก่กระจก

11. เออร์เบียม (Er) ผลิตตัวขยายสัญญาณในสายเคเบิลใยแก้วนำแสง แท่งควบคุมในปฏิกรณ์นิวเคลียร์ แว่นตากันแดด เพชรสังเคราะห์

12. ทูเลียม (Tm) เป็นธาตุหายากที่พบได้น้อยใช้ผลิตแสงเลเซอร์ แบตเตอรี่พลังงานนิวเคลียร์ สำหรับเครื่อง x-ray แบบพกพา

13. อิตเทอร์เบียม (Yb) ใช้ผลิตเครื่อง x-ray แบบพกพา แสงเลเซอร์ สเกลวัดการเกิดแผ่นดินไหว และขยายสัญญาณในสายเคเบิลใยแก้วนำแสง

14. ลูทีเชียม (Lu) ผลิตเครื่องคำนวณอายุของอุกาบาต สารเร่งปฏิกิริยาในกระบวนการกลั่นน้ำมัน

15. อิตเทรียม (Y) ผลิตสีในหลอดภาพโทรทัศน์ ไมโครเวฟ เซรามิก แก้ว เพชรสังเคราะห์ โลหะผสมอะลูมิเนียม และโลหะผสมแมกนีเซียม

16. สแกนเดียม (Sc) เป็นสารที่เติมในไอปรอท เพื่อผลิตหลอดไฟความเข้มสูง ผลิตอุปกรณ์กีฬา ด้ามไม้เบสบอล โครงสร้างของรถจักรยาน รวมทั้งเซลเชื้อเพลิง

17. ซาแมเรียม (Dy) ใช้ทำแม่เหล็กของธาตุหายาก

จากข้อมูลที่ได้กล่าวมานี้ แสดงให้เห็นว่าไม่ได้มีแค่สมาร์ทโฟนเท่านั้นที่ต้องใช้แร่แรร์เอิร์ธเป็นส่วนประกอบหลัก แต่ยังมีข่าวของเครื่องใช้อีกมากมายที่ขาดแรร์เอิร์ธในการผลิตไม่ได้ และแม้ว่าแร่นี้จะสามารถพบได้ทั่วโลก และศักยภาพการผลิตที่ไม่เท่ากันของแต่ละประเทศ หากมีการปิดกั้นการส่งออกแร่หายากกลุ่มนี้ขึ้นมาจริงๆ ย่อมส่งผลมากกว่าแค่ธุรกิจเครื่องมือสื่อสารอย่างเลี่ยงไม่ได้

keyboard_arrow_up